Giá dầu thô giao sau đã ghi nhận mức tăng trưởng mạnh trong nửa đầu năm 2026 (1H26), được thúc đẩy bởi các diễn biến địa chính trị, các yếu tố cơ bản vững chắc của thị trường giao ngay (physical market), cùng những bất định về nguồn cung dầu mỏ khu vực và các tuyến đường vận tải. Cụ thể, các hợp đồng kỳ hạn ICE Brent và NYMEX WTI lần lượt tăng 21,96 USD/thùng và 20,95 USD/thùng trong 1H26 so với nửa cuối năm 2025 (2H25), tương ứng mức tăng 33,5% và 33,8%. Thị trường hợp đồng tương lai chứng kiến độ biến động gia tăng khi các thành viên thị trường liên tục đánh giá lại các yếu tố địa chính trị và tác động của chúng đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Sự biến động này càng bị khuếch đại bởi các nhà đầu tư tài chính và nhà quản lý quỹ đầu cơ khi họ liên tục điều chỉnh các trạng thái đầu cơ dựa trên kỳ vọng dịch chuyển về giá dầu.
Mặc dù thị trường có nhiều biến động, các nền tảng cơ bản của thị trường giao ngay vẫn duy trì sự vững chắc. Những bất định xoay quanh hoạt động xuất khẩu dầu thô khu vực và các tuyến vận tải hàng hải đã hỗ trợ tích cực cho thị trường dầu thô giao ngay (spot). Nhu cầu cao đối với các lô hàng giao ngay (prompt-loading cargoes) đã thắt chặt các điều kiện cung cầu vật lý, đặc biệt là tại lưu vực Đại Tây Dương, qua đó thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm các thùng dầu thay thế.
Tuy nhiên, giá dầu giao sau đã sụt giảm trong tháng 5 và tháng 6 do kỳ vọng về sự gia tăng của các luồng dầu khu vực và nguồn cung ngắn hạn cao hơn, làm giảm bớt mức phí rủi ro địa chính trị. Vào tháng 6, kỳ vọng về nguồn cung ngắn hạn dồi dào, kết hợp với động thái thanh khoản vị thế của các nhà quản lý quỹ với khối lượng tương đương khoảng 357 triệu thùng từ đầu tháng 5 đến ngày 30 tháng 6, đã tạo sức ép giảm giá đáng kể. Dù vậy, lượng tồn kho dầu mỏ toàn cầu ở mức thấp và kỳ vọng về nhu cầu chế biến cao từ các nhà máy lọc dầu trong mùa tiêu thụ cao điểm mùa hè tiếp tục làm bệ đỡ vững chắc cho thị trường dầu thô giao ngay.
Song song với đó, giá bán lẻ các sản phẩm lọc dầu cũng tăng vọt vào cuối quý 1 năm 2026 trong bối cảnh các ràng buộc địa chính trị đối với nguồn cung sản phẩm. Vào tháng 4, tổng công suất chế biến của các nhà máy lọc dầu toàn cầu đã sụt giảm nghiêm trọng tới 7,3 triệu thùng/ngày so với mức trước khủng hoảng. Sự sụt giảm này xuất phát từ việc cắt giảm công suất chế biến tại các nhà máy phía Đông kênh Suez do lượng dầu thô từ Trung Đông cập bến châu Á sụt giảm. Các luồng sản phẩm di chuyển từ Đông sang Tây bị thu hẹp, kết hợp với lịch bảo dưỡng định kỳ mùa xuân của các nhà máy lọc dầu, càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung sản phẩm.
Yếu tố này tạo áp lực đẩy giá sản phẩm tăng cao, với mức tăng vượt trội so với đà tăng của giá dầu thô, qua đó đẩy biên lợi nhuận lọc dầu (refining margins) lên mức cao nhất trong nhiều năm vào tháng 4, bất chấp chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao.
Mức độ biến động giá có sự khác biệt giữa các mặt hàng sản phẩm. Các sản phẩm chưng cất trung bình, đặc biệt là nhiên liệu phản lực/dầu hỏa (jet/kerosene), chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng Đông - Tây và sự phụ thuộc một phần vào nguồn nhập khẩu của châu Âu và Hoa Kỳ. Nguồn cung dầu thô nặng bị thắt chặt cũng làm suy giảm thêm sản lượng dầu gasoil. Vào tháng 4, giá bán lẻ tại Mỹ đối với nhiên liệu phản lực/dầu hỏa đã chạm mốc trên 170 USD/thùng (tăng 78% so với tháng 2), trong khi giá gasoil tại Mỹ đạt gần 148 USD/thùng (tăng 73%).
Đà tăng giá có phần ôn hòa hơn đối với mặt hàng xăng (gasoline) nhờ mức tồn kho tương đối ổn định giúp giảm thiểu các lo ngại thiếu hụt tức thời. Tuy nhiên, sang tháng 5, giá bán lẻ xăng lại tiếp tục leo thang, đặc biệt tại thị trường Mỹ, do tác động chuyển dịch sang tiêu chuẩn xăng mùa hè và nhu cầu gia tăng trong mùa cao điểm di chuyển. Giữa quý 2 năm 2026, giá sản phẩm bắt đầu hạ nhiệt dần, phù hợp với sự cải thiện trong cân đối cung cầu sản phẩm. Diễn biến này được ghi nhận đồng loạt tại các khu vực, phản ánh các thông tin xoa dịu căng thẳng địa chính trị, sự gia tăng có giới hạn nhưng đáng kể trong công suất vận hành của các nhà máy lọc dầu châu Á, sự kết thúc của mùa bảo dưỡng lớn, và sự phục hồi sản lượng sản phẩm tại lưu vực Đại Tây Dương.
Đến tháng 6, giá nhiên liệu phản lực/dầu hỏa tại Mỹ giảm xuống còn 127 USD/thùng (nhưng vẫn cao hơn 29% so với tháng 2), trong khi giá gasoil trung bình ở mức 121 USD/thùng (tăng 42% so với tháng 2). Nhìn về phía trước, trong bối cảnh công suất chế biến của các nhà máy lọc dầu toàn cầu hiện vẫn thấp hơn gần 5 triệu thùng/ngày so với mức trung bình năm 2025, nguồn cung sản phẩm dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng để tái cân bằng thị trường. Dù vậy, giá các sản phẩm lọc dầu được kỳ vọng sẽ vẫn duy trì ở mức cao nhờ nhu cầu nhiên liệu giao thông vững chắc trong mùa du lịch nghỉ hè.
Nguồn tin: Xangdau.net
