Đây là một năm đầy biến động đối với thị trường năng lượng sạch. Mặc dù có những thay đổi chính sách lớn tác động đến các ngành công nghiệp xanh, đầu tư năng lượng tái tạo toàn cầu đã đạt mức cao kỷ lục vào năm 2025. Nhìn kỹ hơn vào số liệu năm ngoái cho thấy mức độ do dự cao trên thị trường, với sự sụt giảm mạnh trong đầu tư năng lượng sạch tại Mỹ vào thời điểm cuối năm, nhưng lại có sự hồi sinh đáng ngạc nhiên của các giao dịch năng lượng sạch trong cùng khoảng thời gian đó.
Đặc biệt, lĩnh vực xe điện đã cho thấy dấu hiệu thu hẹp mạnh sau khi chính quyền Trump chấm dứt khoản tín dụng thuế xe điện thời Biden vào mùa thu năm ngoái. Trên toàn cầu, các nhà sản xuất xe điện đã ghi nhận khoản lỗ tổng cộng 65 tỷ đô la kể từ khi khoản tín dụng thuế liên bang 7.500 đô la của Hoa Kỳ bị bãi bỏ vào tháng 9, với các nhà sản xuất ô tô lớn như Ford và Stellantis báo cáo khoản lỗ lớn và việc hủy bỏ các chương trình xe điện. Tại Hoa Kỳ, sự sụt giảm doanh số bán xe điện là nguyên nhân chính dẫn đến mức giảm đầu tư vào năng lượng sạch lớn nhất trong quý mà nước này chứng kiến trong gần một thập kỷ.
Mặc dù đầu tư vào năng lượng sạch nhìn chung tăng mạnh trong năm 2025 tại Mỹ, đạt mức cao kỷ lục hàng năm là 277 tỷ đô la, nhưng con số của quý IV lại khá ảm đạm. Có báo cáo cho biết 8 tỷ đô la các dự án năng lượng sạch đã bị hủy bỏ, và chỉ có 3 tỷ đô la các dự án mới đã được công bố. “Điều đó có nghĩa là nguồn vốn đầu tư mới đang thu hẹp lại,” Hannah Hess, phó giám đốc phụ trách khí hậu và năng lượng của tập đoàn Rhodium, gần đây đã nói với hãng tin phi đảng phái Semafor. “Thông thường, ngay cả khi chúng ta thấy những biến động hàng quý, nhìn từ góc độ tổng quát, chúng ta vẫn thấy đà tăng trưởng bền vững. Điều đó hiện không còn đúng nữa.”
Và sự sụt giảm đầu tư vào xe điện và năng lượng sạch có khả năng sẽ tiếp tục khi chính quyền Trump đẩy mạnh việc đảo ngược chính sách khí hậu. Đầu tháng này, chính quyền đã thực hiện “một trong những hành động dỡ bỏ quy định lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ” khi chấm dứt luật năm 2009 phân loại khí carbon dioxide là mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng, làm suy yếu khả năng của các cơ quan quản lý trong việc đặt ra giới hạn phát thải.
Tuy nhiên, Bloomberg đưa tin rằng có những dấu hiệu cho thấy sự hồi sinh sắp tới trong các thương vụ đầu tư vốn tư nhân trong lĩnh vực năng lượng sạch sau một năm đặc trưng bởi sự bất ổn chính sách cực độ. Năm ngoái chứng kiến sự sụt giảm mạnh trong các thương vụ mua lại năng lượng sạch, với mức giảm hơn 50% so với năm trước. Trên thực tế, các con số đã giảm xuống mức của năm 2013, xóa sạch hiệu quả hơn một thập kỷ tăng trưởng.
Nhưng có một số lý do khiến chúng ta có thể dự đoán thị trường sẽ điều chỉnh vào năm 2026. “Nhu cầu điện năng từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo tiếp tục thúc đẩy đầu tư vào năng lượng tái tạo, với mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu tại Mỹ dự kiến sẽ tăng gấp ba lần vào năm 2035 so với mức năm 2024,” Bloomberg đưa tin. “Đồng thời, sự chậm lại của năm ngoái đã buộc các nhà đầu tư và chủ sở hữu tài sản phải đánh giá lại giá trị.” Mặc dù hoạt động mua bán sáp nhập đang gia tăng, nhưng lĩnh vực này vẫn còn rất nhiều việc phải làm để phục hồi.
Trong khi đầu tư vào năng lượng sạch tại Mỹ giảm 36% so với nửa cuối năm 2024 do sự thay đổi nhanh chóng của chính sách, các con số toàn cầu lại khả quan hơn bao giờ hết. Trên toàn thế giới, đầu tư vào việc tạo ra năng lực sản xuất năng lượng tái tạo mới đã đạt mức kỷ lục 386 tỷ đô la trong nửa đầu năm 2025. Sự tăng trưởng này chủ yếu được thúc đẩy bởi phát triển điện gió ngoài khơi và điện mặt trời quy mô nhỏ.
Thị trường ở các nước đang phát triển đang cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ về triển khai năng lượng sạch và việc sử dụng xe điện. Khi trở thành một lựa chọn hợp lý và dễ tiếp cận, năng lượng mặt trời quy mô nhỏ đã bùng nổ ở các nền kinh tế hạn chế về nguồn lực như Pakistan và phần lớn khu vực châu Phi cận Sahara.
“Các thị trường có cơ chế thu nhập hỗ trợ đã duy trì đà đầu tư vào năng lượng tái tạo,” Meredith Annex, Trưởng bộ phận Năng lượng Sạch tại BloombergNEF, cho biết. “Trong khi đó, các dự án ở những thị trường mà sự chắc chắn về doanh thu đang thay đổi, đặc biệt là khi có những biến động lớn về chính sách như ở Mỹ hoặc Trung Quốc đại lục, đang chứng kiến chu kỳ bùng nổ - suy thoái trước những thay đổi đó.”
Nguồn tin: xangdau.net
