Thị trường dầu thô kỳ hạn đã trải qua một tuần giao dịch đầy biến động với xu hướng tăng giá chủ đạo, được thúc đẩy bởi sự leo thang căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Eo biển Hormuz. Mặc dù các báo cáo cơ bản về nhu cầu và tồn kho có phần tiêu cực, tâm lý thị trường vẫn bị chi phối mạnh mẽ bởi phần bù rủi ro (risk premium) khi các tuyến hàng hải chiến lược bị đe dọa. Dòng tiền paper duy trì vị thế mua ròng trong phần lớn thời gian tuần, ngoại trừ một phiên điều chỉnh kỹ thuật mạnh vào giữa tuần. Kết thúc tuần, cả hai mặt hàng dầu thô chuẩn đều ghi nhận mức tăng ấn tượng, bù đắp toàn bộ đà giảm của tuần trước.
1. ĐẦU TUẦN (10-11/08): Cú bùng nổ từ bế tắc đàm phán và rủi ro gián đoạn nguồn cung
Đầu tuần chứng kiến một cú bùng nổ mạnh mẽ sau khi tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran về việc khai thông Eo biển Hormuz rơi vào bế tắc hoàn toàn. Tuyên bố cứng rắn từ ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi, yêu cầu Mỹ dỡ bỏ trừng phạt và bồi thường thiệt hại, đã dập tắt mọi hy vọng về một thỏa thuận tạm thời. Bên cạnh đó, các cuộc tập kích của lực lượng Houthi vào nhà máy lọc dầu Jazan của Saudi Aramco và rủi ro từ các vụ tấn công tàu vận tải đã đẩy phần bù rủi ro địa chính trị lên mức cao. Các chỉ số giá đã phản ánh ngay lập tức. Giá dầu Brent tăng gần 5% trong phiên đầu tuần, lên mức 87.72 USD/thùng, và tiếp tục đà tăng 1.4% trong phiên thứ Ba, chạm mức 88.91 USD/thùng, mức đỉnh của 1 tuần. Động lực chính đến từ việc lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz giảm sâu, chỉ còn 6-11 tàu/ngày so với mức trung bình 125-140 tàu/ngày, cho thấy tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
2. GIỮA TUẦN (12-13/08): Áp lực từ tồn kho tăng và hạ dự báo nhu cầu, nhưng vẫn được hỗ trợ bởi rủi ro địa chính trị**
Giữa tuần, thị trường ghi nhận sự giằng co khi các yếu tố cơ bản bắt đầu xuất hiện, nhưng tác động của địa chính trị vẫn đủ mạnh để tạo thành một "mạng lưới an toàn" cho giá. Báo cáo từ EIA cho thấy tồn kho dầu thô thương mại Mỹ tăng vọt +17.4 triệu thùng, mức tăng theo tuần cao nhất kể từ tháng 01/2023, chủ yếu do xuất khẩu suy giảm. Đồng thời, cả OPEC và IEA đều hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu năm 2026, với IEA cắt giảm 1.6 triệu thùng/ngày, do các nhà máy lọc dầu buộc phải giảm công suất vì thiếu nguồn cung thô. Các yếu tố này đã kích hoạt một nhịp điều chỉnh kỹ thuật mạnh vào phiên thứ Năm, khi giá Brent và WTI lần lượt giảm hơn 2% và 2.4%, ngắt chuỗi tăng 5-6 phiên liên tiếp. Tuy nhiên, đà giảm đã được thu hẹp đáng kể nhờ lực hỗ trợ từ thông tin lực lượng Houthi tấn công nhà máy lọc dầu Jazan, đẩy biên lợi nhuận lọc dầu Diesel (Diesel crack) lên mức kỷ lục, cùng với những căng thẳng mới về quyền kiểm soát Eo biển Hormuz và các cuộc tập kích vào hạ tầng năng lượng Nga. Ngoài ra, dự báo từ EIA về việc gián đoạn sản lượng Trung Đông kéo dài đến năm 2027 cũng củng cố kỳ vọng thị trường thâm hụt.
3. CUỐI TUẦN (14/08): Phục hồi mạnh mẽ nhờ leo thang căng thẳng Hormuz và đe dọa từ Mỹ
Cuối tuần, thị trường bật tăng trở lại mạnh mẽ khi tình hình địa chính trị leo thang lên một nấc thang mới. Sự kiện chính là các tàu của Tập đoàn ADNOC (UAE) bị tấn công khi qua Eo biển Hormuz, dẫn đến cáo buộc trực tiếp nhắm vào Iran. Cùng lúc, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố sẵn sàng duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran vô thời hạn và áp đặt các biện pháp cô lập kinh tế chưa từng có. Các tuyên bố này đã đẩy phần bù rủi ro địa chính trị bùng phát trở lại, thúc đẩy lực cầu bắt đáy tham gia thị trường. Bất chấp áp lực từ số liệu tồn kho và dự báo cầu, phiên cuối tuần ghi nhận mức tăng hơn 1 USD/thùng. Khép lại tuần, giá Brent đạt mốc 88.52 USD/thùng, tăng +6.0% so với tuần trước, và WTI đạt 82.40 USD/thùng, tăng +5.4%. Rủi ro từ các cuộc tập kích UAV của Ukraine vào cảng xuất khẩu Novorossiysk của Nga cũng góp phần củng cố đà tăng.
➥ PHÂN TÍCH CHIẾN LƯỢC VÀ CẢNH BÁO
Tuần qua đã khẳng định lại sự nhạy cảm cực độ của thị trường dầu thô trước các cú sốc địa chính trị. Mặc dù các yếu tố cơ bản như tồn kho tăng và nhu cầu giảm đang tạo ra áp lực giảm, phần bù rủi ro (risk premium) đang chiếm ưu thế và có khả năng sẽ duy trì ở mức cao khi Eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb vẫn là các "điểm nghẽn" (chokepoints) bị đe dọa. Chiến lược "bán trên các nhịp tăng mạnh" có vẻ rủi ro, thay vào đó, các nhà quản lý danh mục nên tập trung vào bảo vệ danh mục trước rủi ro leo thang.
Các yếu tố cần theo dõi sát trong tuần tới:
1. Đàm phán Mỹ - Iran: Khả năng đạt được một thỏa thuận ngoại giao đột phá là rất thấp. Sự cứng rắn từ Tehran và các động thái trừng phạt mới từ Washington có thể kéo giá Brent vượt ngưỡng 90 USD/thùng.
2. Hoạt động tấn công hạ tầng: Các cuộc tấn công bằng UAV vào cơ sở lọc dầu của Saudi Arabia, UAE, và Nga vẫn là một rủi ro thường trực. Một sự cố lớn tại bất kỳ điểm nghẽn nào cũng có thể đẩy giá tăng sốc, đặc biệt là biên lợi nhuận các sản phẩm chưng cất (crack spread) đang ở mức rất cao.
3. Dữ liệu tồn kho Mỹ: Mức tăng tồn kho kỷ lục do xuất khẩu giảm là một điểm nghẽn về mặt cơ bản. Cần theo dõi liệu hoạt động xuất khẩu có phục hồi trở lại hay không, hoặc đà giảm của giá có kích hoạt mua vào để bổ sung SPR hay không.
4. Dòng tiền đầu cơ: Dòng tiền paper đã quay lại mua ròng trong tuần này. Việc theo dõi vị thế của các quỹ đầu cơ sẽ cung cấp tín hiệu về mức độ bền vững của đà tăng.
Cảnh báo:
Mặc dù địa chính trị đang là yếu tố hỗ trợ chính, thị trường không nên chủ quan. Nếu căng thẳng hạ nhiệt đột ngột hoặc nhu cầu suy giảm nghiêm trọng hơn dự báo (ví dụ suy thoái kinh tế toàn cầu), giá dầu có thể đối mặt với áp lực điều chỉnh cực mạnh do vị thế mua đã được tích lũy khá đầy đủ. Tình trạng thâm hụt nguồn cung toàn cầu theo dự báo của IEA (1.27 triệu thùng/ngày) là một nền tảng vững chắc, nhưng rủi ro từ vế cầu đang ngày càng gia tăng.
⚖️⚠️ LƯU Ý MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM:
Mọi thông tin dự báo giá dầu thô và khuyến nghị trên đây chỉ mang tính chất tham khảo phục vụ mục đích toán tính nội bộ.
Đây không phải là lời khuyên đầu tư tài chính hay cam kết lợi nhuận thương mại. Thị trường năng lượng có biên độ biến động và rủi ro cực kỳ cao.
Khối doanh nghiệp và nhà đầu tư cần tự nghiên cứu sâu sát thực tế và chịu trách nhiệm 100% với quyết định giao dịch của mình.
