Chiến thắng của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ năm 2026 đã trao cho đảng này quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, hạn chế chương trình nghị sự đối nội của Tổng thống Trump kể từ tháng 1/2027. Tuy nhiên, chính sách đối ngoại phần lớn vẫn nằm trong thẩm quyền của Tổng thống, minh chứng qua các động thái can thiệp của ông tại Venezuela trong năm nay — từ việc bắt giữ ông Nicolas Maduro đến việc mở cửa trở lại ngành dầu khí nước này.
Những diễn biến này cho thấy đà phục hồi dầu mỏ của Venezuela gắn chặt với các quyết sách từ Washington như thế nào. Dù vậy, phân tích của Rystad Energy cho rằng sự phục hồi sản lượng ngắn hạn của Venezuela khó bị chệch hướng bởi kết quả bầu cử vừa qua. Rủi ro lớn hơn nằm ở dài hạn, khi sự giám sát chặt chẽ hơn từ Quốc hội Mỹ có thể làm trì hoãn khoảng 0,5 triệu thùng/ngày công suất tăng thêm tiềm năng sang tận sau năm 2040.
Đà phục hồi ngắn hạn của Venezuela chủ yếu được thúc đẩy bởi các hoạt động tại các mỏ hiện hữu (brownfield), bao gồm kích hoạt lại giếng khoan cũ, sửa chữa giếng (workovers) và khoan đan dày (infill drilling). Các dự án này có thời gian triển khai ngắn và ít cần phê duyệt mới, hỗ trợ sản lượng dầu thô tăng từ khoảng 1,2 triệu thùng/ngày vào tháng 10/2026 lên khoảng 1,5 triệu thùng/ngày vào năm 2028, tương đương mức tăng khoảng 300.000 thùng/ngày. Việc thực thi lệnh trừng phạt và cấp phép bởi Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ phần lớn vẫn thuộc quyền điều hành của nhánh hành pháp, hạn chế khả năng can thiệp trực tiếp của một Quốc hội do Đảng Dân chủ kiểm soát.
Bức tranh trở nên kém chắc chắn hơn trong dài hạn, khi tăng trưởng phụ thuộc ngày càng nhiều vào các dự án phát triển mỏ mới hoàn toàn (greenfield), các cam kết vốn đầu tư lớn và việc lựa chọn nhà điều hành. Kịch bản tích cực hiện tại của Rystad Energy dự báo sản lượng Venezuela có thể tiệm cận 3 triệu thùng/ngày vào năm 2040 với giả định giá dầu vững và chính sách tiếp tục hỗ trợ. Một phân tích độ nhạy mới sau kết quả bầu cử giữa kỳ cho thấy sự giám sát gắt gao hơn từ Quốc hội có thể làm chậm tiến độ một số dự án greenfield chọn lọc từ 1 đến 3 năm, đẩy lùi khoảng 0,5 triệu thùng/ngày sản lượng tiềm năng của năm 2040 ra xa hơn. Tác động này tập trung vào các dự án chu kỳ dài thay vì đà phục hồi dựa trên các mỏ hiện hữu trong vài năm tới.
Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng đó sẽ khó đạt được nếu sự soi xét chính trị làm trì hoãn hoặc thách thức năng lực phát triển tài sản của các nhà điều hành. Trường hợp của North American Blue Energy Partners (NABEP) là một ví dụ điển hình. Ba hợp đồng tham gia sản xuất của công ty này đã nâng tổng sản lượng từ khoảng 90.000 thùng/ngày vào cuối năm 2024 lên gần 200.000 thùng/ngày hiện nay, dẫn đầu là mỏ Petrozamora. Công ty hiện đã phải đối mặt với các chất vấn từ các nhà lập pháp Đảng Dân chủ về quy trình lựa chọn cũng như cơ sở pháp lý của các thỏa thuận, làm dấy lên những nghi ngại rộng hơn về môi trường hoạt động tại Venezuela và khả năng thu hút đầu tư để duy trì đà phục hồi dài hạn.
"Sự giám sát chặt chẽ hơn không làm thay đổi tiềm năng tài nguyên cốt lõi của Venezuela. Phần lớn đà phục hồi ngắn hạn liên quan đến việc đưa các giếng hiện có hoạt động trở lại, vốn không cần sự phê duyệt của Quốc hội, nên tôi không cho rằng bầu cử giữa kỳ sẽ làm chậm tiến trình này. Rủi ro lớn hơn nằm ở các dự án greenfield, vốn có thể bị chậm lại vài năm. Dầu vẫn nằm đó, nhưng có thể mất nhiều thời gian hơn để ra thị trường. Biên bản ghi nhớ (MOU) được ExxonMobil công bố gần đây với PDVSA vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, chưa có cam kết vốn hay lộ trình phát triển cụ thể; điều này cho thấy sự quan tâm đến việc khai mở tiềm năng dầu khí của Venezuela hơn là các cam kết đầu tư thực chất. Tuy nhiên, một biến số phức tạp hơn trong dài hạn chính là cuộc bầu cử của bản thân Venezuela. Một chính phủ mới có thể xem xét lại các hợp đồng được ký dưới thời chính quyền lâm thời, tạo ra sự bất định cho các dự án đòi hỏi sự ổn định chính trị và pháp lý từ 10 đến 20 năm," bà Radhika Bansal, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Nghiên cứu Thượng nguồn tại Rystad Energy nhận định.
Cuộc tái thiết chính trị hồi tháng 1 cũng định hình lại dòng chảy xuất khẩu dầu của Venezuela, với tỷ trọng lớn hơn hẳn hiện đang hướng tới Mỹ và Ấn Độ. Hai quốc gia này cộng lại chiếm khoảng 3/4 lượng dầu thô xuất khẩu của Venezuela trong giai đoạn khảo sát. Riêng Ấn Độ mang đến cơ hội để Venezuela giành lại thị phần từ tay Nga — quốc gia vốn trở thành nhà cung cấp dầu thô chủ lực cho Ấn Độ kể từ khi chiến sự Ukraine bùng phát.
Đồng thời, chính sách của Mỹ tiếp tục gây áp lực mạnh mẽ hơn lên người mua dầu thô Nga so với những khách hàng mua dầu Venezuela. Tuy nhiên, sự thay thế này không thể diễn ra ngang bằng một-đổi-một vì chủng loại dầu xuất khẩu chủ lực của Venezuela là dầu Merey — thuộc nhóm dầu thô nặng, hàm lượng lưu huỳnh cao (heavy, high-sulfur), đặc hơn nhiều và khó chế biến hơn dầu Urals của Nga. Loại dầu này đòi hỏi các thiết bị lọc dầu chuyên dụng có độ phức tạp cao để chuyển hóa thành nhiên liệu thương phẩm, đồng nghĩa với việc chỉ các nhà máy lọc dầu phức hợp hiện đại nhất của Ấn Độ mới có thể dễ dàng hấp thụ thêm sản lượng. Chi phí vận chuyển đường biển cao hơn tới Châu Á cũng khiến dầu thô Venezuela kém cạnh tranh khi dầu Urals của Nga vẫn được chào bán với mức chiết khấu sâu.
Cuối cùng, khả năng Venezuela chiếm lĩnh thị phần lớn hơn tại Ấn Độ sẽ phụ thuộc vào cả bài toán kinh tế thương mại lẫn chính sách của Mỹ. Nếu Washington tiếp tục siết chặt áp lực lên người mua dầu Nga trong khi cho phép thương mại dầu mỏ Venezuela mở rộng, Venezuela có thể giành lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, sự khác biệt về đặc tính phẩm cấp dầu thô (crude assay), độ tương thích của nhà máy lọc dầu và chi phí cước vận tải khiến dầu Venezuela khó có thể thay thế hoàn toàn từng thùng dầu Nga. Đối với cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, điểm mấu chốt là kết quả bầu cử khó làm gián đoạn xuất khẩu của Venezuela trong ngắn hạn, bởi bất kỳ sự thay đổi quyền kiểm soát nào tại Quốc hội cũng không tự động làm thay đổi các dòng chảy thương mại hiện hành hay khung chính sách hiện tại.
Dưới góc độ địa chính trị, cuộc bầu cử tiếp theo của Venezuela sẽ trở thành một cột mốc ngày càng quan trọng đối với thị trường dầu mỏ. Dù chưa ấn định ngày cụ thể, Washington đã phác thảo lộ trình chuyển tiếp bao gồm cải cách hệ thống tư pháp và cơ quan bầu cử, tiếp theo là tuyên bố khuyết vị trí tổng thống và tổ chức bầu cử mới. Chiến thắng của Đảng Dân chủ tại Mỹ có thể gia tăng áp lực buộc ông Trump phải đẩy nhanh tiến trình này. Đảng Dân chủ đã chất vấn về việc thiếu vắng một lộ trình dân chủ rõ ràng và có thể sử dụng các phiên điều trần của Quốc hội, đàm phán ngân sách và quyền giám sát để đòi hỏi những cam kết chắc chắn hơn. Dù khả năng áp đặt lịch bầu cử tại Venezuela của họ còn hạn chế, họ có thể làm tăng chi phí chính trị nếu chính quyền trì hoãn quá trình chuyển giao.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump đang đứng trước thế tiến thoái lưỡng nan: tổ chức bầu cử sớm hơn sẽ giúp ông ghi điểm trong việc khôi phục dân chủ tại Venezuela và củng cố di sản đối ngoại, nhưng đồng thời có thể đặt các thỏa thuận dầu khí hiện tại vào vòng rủi ro. Một chính phủ mới được bầu có thể rà soát lại các thương vụ đã ký kết với Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez, gây bất an cho giới đầu tư và tiềm ẩn nguy cơ trì hoãn các dự án đã lên kế hoạch. Do đó, việc dành thêm thời gian cho phục hồi kinh tế và đầu tư trước khi tổ chức bầu cử có thể phù hợp hơn với tính toán của chính quyền Trump, đặc biệt nếu điều đó giúp các thỏa thuận thương mại hiện hữu có đủ thời gian bén rễ trước khi một chính phủ mới lên nắm quyền.
Nguồn tin: Xangdau.net






















