Báo cáo Thị trường Dầu mỏ (OMR) của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) là một trong những nguồn dữ liệu, dự báo và phân tích uy tín, kịp thời nhất thế giới — cung cấp số liệu thống kê và bình luận chi tiết về cung, cầu, tồn kho, giá cả, hoạt động lọc dầu cũng như thương mại dầu mỏ của các nước thuộc IEA và một số quốc gia ngoài khối.
Những điểm nhấn chính:
* Nhu cầu dầu thế giới: được dự báo giảm 2,7 triệu thùng/ngày trong năm 2026, xuống còn 102,3 triệu thùng/ngày, trước khi phục hồi thêm 2 triệu thùng/ngày vào năm 2027. Đà giảm so với cùng kỳ năm trước sẽ thu hẹp về mức 2,7 triệu thùng/ngày trong quý IV/2026, so với mức giảm bình quân 4,4 triệu thùng/ngày trong quý II và quý III/2026. LPG/ethane và naphtha sẽ đóng góp khoảng 80% mức tăng trưởng nhu cầu năm tới khi chuỗi cung ứng bình thường hóa, trong khi nhiên liệu vận tải chỉ tăng rất khiêm tốn do giá cao thúc đẩy xu hướng điện hóa và cải thiện hiệu suất tiêu thụ nhiên liệu trên toàn đội xe toàn cầu.
* Nguồn cung dầu toàn cầu: Sau khi tăng 3 triệu thùng/ngày trong tháng 9, nguồn cung tiếp tục tăng thêm 2,3 triệu thùng/ngày lên mức 105,4 triệu thùng/ngày trong tháng 10 nhờ xuất khẩu từ vùng Vịnh tăng mạnh bất chấp các cuộc tấn công tiếp diễn vào hạ tầng năng lượng và tàu chở dầu. Dòng chảy xuất khẩu cao hơn là cơ sở để IEA điều chỉnh tăng mạnh dự báo nguồn cung quý IV/2026, trong khi dự báo năm 2027 bị hạ xuống do xuất khẩu của Iran bị hạn chế. Sau khi giảm 4,8 triệu thùng/ngày trong năm 2026, nguồn cung dầu dự kiến phục hồi 6,6 triệu thùng/ngày, đạt bình quân 108,1 triệu thùng/ngày vào năm 2027.
* Công suất lọc dầu toàn cầu giảm 1,3 triệu thùng/ngày so với tháng trước xuống mức đáy theo mùa là 81,3 triệu thùng/ngày trong tháng 10 và dự báo sẽ phục hồi lên 84,7 triệu thùng/ngày vào tháng 12. Tổng công suất chế biến toàn cầu dự kiến tăng trở lại 2,5 triệu thùng/ngày lên mức 84,3 triệu thùng/ngày trong năm 2027, sau mức giảm bình quân năm là 2,2 triệu thùng/ngày trong năm 2026. Biên lợi nhuận lọc dầu suy yếu ở hầu hết các khu vực trong tháng 10 do giá cước vận tải kỷ lục giáng đòn mạnh vào các nhà máy lọc dầu Châu Á. Các nhà máy lọc dầu Mỹ hưởng lợi từ nguồn dầu thô giá rẻ hơn, nhưng giá xăng giảm lại kìm hãm lợi nhuận.
* Tồn kho dầu quan sát được phục hồi thêm 52 triệu thùng (+1,7 triệu thùng/ngày) trong tháng 10 — mức tăng đầu tiên kể từ tháng 6 — khi lượng dầu lưu kho nổi trên biển (oil on water) vọt tăng 86 triệu thùng lên mức cao nhất kể từ tháng 1 nhờ xuất khẩu dầu thô mạnh mẽ từ vùng Vịnh. Tuy nhiên, tồn kho trên đất liền vẫn tiếp tục giảm và duy trì ở mức thấp nhất kể từ ít nhất là năm 2016. Tổng tồn kho của khối OECD giảm 47 triệu thùng, trong đó tồn kho thương mại (industry inventories) giảm 41 triệu thùng. Tính từ đầu cuộc chiến, tồn kho toàn cầu quan sát được đã giảm lũy kế 462 triệu thùng.
* Giá dầu thô chuẩn Biển Bắc (North Sea Dated) lao dốc 32%, rơi từ mức đỉnh 136 USD/thùng hồi đầu tháng 10 xuống còn 93 USD/thùng tại thời điểm viết báo cáo, khi xuất khẩu vùng Vịnh phục hồi bền vững giúp giải tỏa cơn khát nguồn cung. Giá dầu diesel tại Châu Âu cũng giảm 11% trong cùng kỳ nhưng ở mức gần 180 USD/thùng, vẫn cao hơn 77% so với mức trước chiến tranh. Giá cước vận chuyển dầu thô từ Trung Đông đi Châu Á neo gần mức kỷ lục, trong khi cước tàu Aframax và Suezmax hạ nhiệt.
Quá trình tái cân bằng thị trường
Thị trường dầu mỏ đang cho thấy những dấu hiệu tái cân bằng bước đầu, với nguồn cung dầu toàn cầu vượt nhu cầu lần đầu tiên kể từ khi chiến sự tại Iran bùng phát. Tồn kho dầu quan sát được tăng 52 triệu thùng (tương đương 1,7 triệu thùng/ngày) trong tháng 10 do xuất khẩu từ vùng Vịnh phục hồi nhanh hơn nhiều so với nhu cầu tiêu thụ toàn cầu. Giá dầu thô North Sea Dated giảm hơn 30% từ đỉnh 136 USD/thùng ngày 8/10 xuống quanh mốc 93 USD/thùng nhưng vẫn cao hơn 22 USD/thùng so với trước chiến tranh.
Nguồn cung dầu toàn cầu tăng vọt 2,3 triệu thùng/ngày lên 105,4 triệu thùng/ngày trong tháng 10, nâng tổng mức tăng sản lượng kể từ tháng 8 lên con số ấn tượng 5,3 triệu thùng/ngày. Đà tăng mạnh này giúp thu hẹp mức sụt giảm sản lượng so với cùng kỳ năm trước xuống còn 2,9 triệu thùng/ngày, so với mức thiếu hụt bình quân 8 triệu thùng/ngày trong giai đoạn tháng 3–9. Dù tàu chở dầu tiếp tục bị tấn công, xuất khẩu dầu từ vùng Vịnh (không tính Oman) đạt 18,4 triệu thùng/ngày trong tháng trước, vẫn thấp hơn 26% so với trước chiến sự. Dẫn dắt đà phục hồi này là dầu thô với lưu lượng đạt 15 triệu thùng/ngày, tương đương 82% mức trước chiến tranh. Tốc độ xuất khẩu cao hơn đã khiến IEA nâng dự báo nguồn cung toàn cầu quý IV/2026 thêm 3,3 triệu thùng/ngày. Sự phục hồi trong quý IV giúp thu hẹp mức giảm bình quân cả năm 2026 xuống còn 4,8 triệu thùng/ngày, khi sụt giảm từ Trung Đông và Nga được bù đắp một phần bởi đà tăng trưởng từ các nhà sản xuất ngoài vùng Vịnh. Đáng chú ý, nhóm "Bộ ngũ Châu Mỹ" — gồm Mỹ, Canada, Brazil, Argentina và Guyana — đang trên đà tăng sản lượng thêm 1,6 triệu thùng/ngày trong năm nay. Sang năm 2027, nguồn cung toàn cầu dự kiến phục hồi 6,6 triệu thùng/ngày lên 108,1 triệu thùng/ngày, bao gồm mức tăng 5,3 triệu thùng/ngày từ vùng Vịnh và 1,1 triệu thùng/ngày từ nhóm Bộ ngũ Châu Mỹ.
Nhu cầu dầu toàn cầu tiếp tục chịu sức ép từ sự gián đoạn kéo dài đối với xuất khẩu sản phẩm lọc dầu và LPG từ vùng Vịnh — hiện chỉ duy trì ở mức khoảng một nửa so với trước chiến tranh — cùng mặt bằng giá nhiên liệu cao. Tuy nhiên, đà thu hẹp nhu cầu dự kiến sẽ chậm lại ở mức giảm 2,7 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ trong quý IV/2026, so với mức giảm 5 triệu thùng/ngày trong quý II và 3,8 triệu thùng/ngày trong quý III — đưa mức giảm bình quân cả năm về 2,7 triệu thùng/ngày. Mức thâm hụt so với năm 2025 dự kiến sẽ tiếp tục thu hẹp trước khi chuyển sang tăng trưởng dương vào khoảng tháng 3 năm tới, tạo ra mức tăng tổng thể 2 triệu thùng/ngày trong năm 2027. Nguyên liệu hóa dầu — nhóm sản phẩm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi chiến tranh — sẽ chiếm gần 80% mức tăng trưởng năm 2027, trong khi giá cao, xu hướng xe điện và tiết kiệm nhiên liệu của đội xe toàn cầu sẽ kìm hãm đà phục hồi của nhiên liệu đường bộ.
Bảng cân đối cung - cầu tháng 11 của IEA cho thấy thị trường dầu toàn cầu sẽ quay lại trạng thái dư cung trong quý IV/2026, với mức tích lũy tồn kho lớn hơn vào năm 2027. Như thường lệ, rủi ro suy giảm đối với dự báo vẫn hiện hữu, bởi các cuộc tấn công tàu biển đe dọa an ninh hàng hải — yếu tố then chốt cho một sự phục hồi bền vững.
Hiện tại, tình trạng thắt chặt nghiêm trọng nguồn cung sản phẩm tinh chế, đặc biệt là dầu diesel, vẫn là mối lo ngại hàng đầu của thị trường và người tiêu dùng. Các cuộc tấn công liên tục vào hạ tầng năng lượng Nga tiếp tục bóp nghẹt nguồn cung diesel của nước này ra thị trường quốc tế, cộng hưởng thêm với sự thiếu hụt từ Trung Đông. Cùng lúc đó, các nhà máy lọc dầu tại Lưu vực Đại Tây Dương, đặc biệt là ở Mỹ, đang chạy hết công suất để tận dụng biên lợi nhuận cao, trong khi nguồn cung dầu thô cải thiện ở Châu Á cùng hạn ngạch xuất khẩu sản phẩm mới của Trung Quốc có thể hỗ trợ nâng cao công suất chế biến trong khu vực. Đáng chú ý, việc đẩy nhanh giải phóng kho dự trữ dầu diesel khẩn cấp của IEA trong những tháng tới sẽ tạo ra cầu nối quan trọng lấp đầy khoảng trống nguồn cung cho đến khi hệ thống lọc dầu toàn cầu và sản lượng thành phẩm phục hồi.
Nguồn tin: Xangdau.net






















