Một cuộc khảo sát gần đây của Ngân hàng Trung ương Canada về những người tham gia thị trường đã chỉ ra rằng căng thẳng địa chính trị và thương mại là những rủi ro lớn nhất đối với nền kinh tế Canada. Đứng đầu danh sách rủi ro tiêu cực là các rủi ro địa chính trị, dẫn đầu là chiến tranh Trung Đông, với 82% người được hỏi xác định đây là rủi ro lớn nhất, trong khi 79% và 57% người được hỏi lần lượt chọn căng thẳng thương mại gia tăng và điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt. Sự chuyển dịch từ căng thẳng thương mại trở thành rủi ro hàng đầu đối với nền kinh tế Canada trong bối cảnh thuế quan của Trump phần lớn là do chiến tranh Iran, vốn đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và ảnh hưởng đến việc vận chuyển dầu, khí đốt và phân bón qua eo biển Hormuz.

Thống đốc Tiff Macklem đã cảnh báo rằng giá năng lượng cao kéo dài do các cuộc xung đột này có thể đòi hỏi phải tăng lãi suất để duy trì mục tiêu lạm phát 2%. Tuy nhiên, giống như nhiều nhà sản xuất dầu mỏ khác, Canada cũng đang trải qua một "nghịch lý dầu mỏ" với giá dầu cao đẩy chi phí nhiên liệu trong nước và lạm phát lên cao, đồng thời tạo ra nguồn thu đáng kể cho chính phủ.

Canada ghi nhận thặng dư thương mại đầu tiên sau sáu tháng, với cán cân thương mại hàng hóa chuyển sang mức thặng dư 1,78 tỷ đô la trong tháng 3, trái ngược với dự báo thâm hụt 2,88 tỷ đô la, trong khi tổng xuất khẩu tăng 8,5% lên 72,8 tỷ đô la, mức cao thứ hai trong lịch sử. Xuất khẩu năng lượng tăng mạnh 15,6% lên 17,1 tỷ đô la, mức cao nhất kể từ tháng 9 năm 2022, nhờ sự tăng vọt 18,9% trong xuất khẩu dầu thô do giá tăng 33,1%. Xuất khẩu các sản phẩm kim loại tăng 24,0% lên mức kỷ lục 15,3 tỷ đô la, dẫn đầu là sự tăng 3 tỷ đô la trong xuất khẩu vàng nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn tăng cao. Trong khi đó, tổng nhập khẩu giảm 1,6% xuống còn 71,0 tỷ đô la, do khối lượng hàng tiêu dùng, dược phẩm và máy bay giảm.

Tuy nhiên, căng thẳng thương mại giữa Canada và Hoa Kỳ vẫn là một trở ngại lớn, với 82% người được hỏi cho rằng việc giảm bớt căng thẳng là rủi ro tích cực hàng đầu đối với nền kinh tế Canada. Con số này cao hơn đáng kể so với 57% người được hỏi cho rằng gói kích thích tài chính lớn hơn dự kiến là yếu tố tích cực hàng đầu, hoặc 43% người cho rằng rủi ro địa chính trị giảm và giá cả hàng hóa tăng cao là những yếu tố tích cực.

Hiện tại, có rất nhiều sự không chắc chắn xung quanh việc xem xét lại CUSMA (Hiệp định thương mại giữa Canada, Mỹ và Mexico). CUSMA là một hiệp định thương mại giữa Canada, Hoa Kỳ và Mexico có hiệu lực vào ngày 1 tháng 7 năm 2020 trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, thay thế cho NAFTA đã tồn tại 26 năm. Hiệp định này yêu cầu, trong số những điều khoản khác, 75% linh kiện ô tô phải được sản xuất tại Bắc Mỹ để đủ điều kiện được miễn thuế, nhằm mục đích thúc đẩy sản xuất khu vực. Chính quyền Trump được yêu cầu phải nêu rõ lập trường mới của mình trước ngày 1 tháng 7; tuy nhiên, các cuộc đàm phán có thể kéo dài đến mùa thu, chịu ảnh hưởng bởi chính trị bầu cử giữa nhiệm kỳ của Hoa Kỳ. Mặc dù gia hạn 16 năm là kịch bản cơ bản, nhưng vẫn có nguy cơ xảy ra kịch bản phân mảnh nghiêm trọng, trong đó Mỹ áp thuế lên tới 35% đối với tất cả hàng xuất khẩu của Canada, có khả năng gây ra suy thoái kinh tế ở Canada. Hơn nữa, có thông tin cho rằng Nhà Trắng đang xem xét chia thỏa thuận thành các thỏa thuận song phương riêng biệt thay vì duy trì nó như một thỏa thuận ba bên duy nhất.

Canada hiện đang giao dịch ít hơn nhiều với nước láng giềng phía bắc, với Mỹ chỉ chiếm 66,7% tổng kim ngạch xuất khẩu trong tháng 3, mức thấp nhất từ trước đến nay, phần lớn là do thuế quan của Trump. Thặng dư thương mại của Canada với Mỹ  đã mở rộng lên 7,1 tỷ đô la trong tháng 3, mức cao nhất kể từ tháng 9 năm 2025, chủ yếu do lượng hàng xuất khẩu ô tô chở khách và xe tải nhẹ tăng 8,3% lên 48,51 tỷ đô la. Ngược lại, nhập khẩu từ Mỹ giảm 1,2% xuống còn 41,44 tỷ đô la.

Chính quyền Trump đã áp đặt các mức thuế quan đáng kể đối với hàng hóa Canada, bao gồm thuế suất 50% đối với thép và nhôm của Canada; thuế chống bán phá giá và thuế đối kháng kết hợp 35,2% đối với gỗ mềm, thuế suất 25% đối với xuất khẩu ô tô và thuế suất 50% đối với đồng và các sản phẩm từ đồng, cùng với các loại thuế khác. Ban đầu, Canada tuyên bố áp thuế trả đũa tương ứng đối với hàng hóa trị giá 30 tỷ đô la của Mỹ nhưng đã dỡ bỏ nhiều loại thuế này vào tháng 9 năm 2025 sau khi Mỹ miễn trừ một số mặt hàng. Tuy nhiên, Canada vẫn duy trì thuế trả đũa đối với một số sản phẩm thép, nhôm và ô tô cụ thể của Mỹ.

Kết quả khảo sát được công bố chỉ hai tuần sau khi Bộ trưởng Tài chính liên bang Canada, François-Philippe Champagne, trình bày bản cập nhật kinh tế mùa xuân, cho thấy tăng trưởng GDP của Canada dự kiến sẽ chậm lại ở mức 1,1% vào năm 2026, giảm so với mức 1,7% năm 2025. Tuy nhiên, nền kinh tế dự kiến sẽ phục hồi trở lại, tăng trưởng 1,9% vào năm 2027. Thâm hụt ngân sách của Canada trong năm tài chính 2025/2026 đã giảm 11,5 tỷ đô la xuống còn 66,9 tỷ đô la (2,1% GDP), phần lớn nhờ vào doanh thu dầu mỏ tăng cao.

Tháng trước, Canada đã công bố Quỹ Canada Strong (CSF), quỹ đầu tư quốc gia đầu tiên của nước này. Chính phủ liên bang cam kết sẽ rót vốn vào quỹ với 25 tỷ đô la trong ba năm bằng tiền mặt. CSF sẽ tập trung vào việc đạt được lợi nhuận thương mại theo thị trường bằng cách đầu tư cùng với vốn tư nhân vào các lĩnh vực chiến lược. Các khoản đầu tư sẽ nhắm mục tiêu vào các dự án xây dựng quốc gia trong cả năng lượng sạch và nhiên liệu hóa thạch, cơ sở hạ tầng giao thông, viễn thông, sản xuất tiên tiến và khoáng sản quan trọng. Tuy nhiên, điểm độc đáo của quỹ đầu tư quốc gia này là sản phẩm đầu tư bán lẻ theo kế hoạch, cho phép người dân Canada trực tiếp đầu tư tiền của mình vào quỹ và chia sẻ lợi nhuận tài chính.

Nguồn tin: Xangdau.net