Qatar đang nỗ lực giúp đảm bảo một thỏa thuận ngắn hạn giữa Mỹ và Iran nhằm nối lại các cuộc đàm phán và mở đường cho các cuộc đối thoại khu vực rộng lớn hơn, nhưng con đường đi đến thỏa thuận vẫn còn nhiều chông gai, một quan chức cấp cao của Qatar cho biết hôm thứ Hai.
"Bất kỳ thỏa thuận nào vào lúc này cũng không phải là một thỏa thuận cuối cùng, mà sẽ là một thỏa thuận để bắt đầu đàm phán," người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari phát biểu tại Hội nghị Concordia ở New York hôm thứ Hai. Qatar, cùng với Pakistan, đã đóng vai trò dẫn dắt trong nỗ lực môi giới một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột giữa Iran và Mỹ.
"Ở cả hai phía, đều tồn tại kỳ vọng rằng phía bên kia sẽ nhượng bộ trước," ông Al-Ansari cho biết.
Việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz và một lệnh ngừng bắn khả thi trong khu vực là những tiền đề cần thiết cho đối thoại Mỹ - Iran, ông al-Ansari nói. Một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran cần phải khôi phục lại hiện trạng trước chiến tranh tại eo biển Hormuz, ông cho biết thêm.
Nhưng Tehran đã làm rõ rằng họ tìm cách duy trì một mức độ kiểm soát nhất định đối với luồng lưu thông qua Hormuz, có thể với sự cộng tác của Oman và các quốc gia láng giềng khác. Tổng thống Iran Massoud Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump đều tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York tuần này, nhưng cho đến nay, chưa có cuộc gặp nào được lên lịch giữa hai nhà lãnh đạo.
Lưu lượng giao thông qua Hormuz vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với mức trước chiến tranh. Quân đội Mỹ đã hỗ trợ việc cho phép các tàu chở dầu đi qua eo biển, bất chấp các cuộc tấn công không ngừng nghỉ của Iran nhắm vào các tàu thuyền di chuyển qua làn đường này, chạy dọc theo bờ biển Oman.
Nỗ lực của Mỹ đã cho phép xuất khẩu 1 tỷ thùng dầu thô và sản phẩm dầu trong hai tháng qua, Tư lệnh hàng đầu của quân đội Mỹ tại Trung Đông, Đô đốc Brad Cooper, khẳng định vào ngày 19 tháng 9. Con số này, tương đương khoảng 16 triệu thùng/ngày, cao hơn nhiều so với ước tính của các nhà phân tích độc lập hoặc những gì các quan chức chính phủ Mỹ từng tuyên bố trước đây.
Mỹ chuẩn bị triệu tập một cuộc họp với các quan chức vùng Vịnh Trung Đông bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào thứ Ba. "Có thể có sự khác biệt trong cách chúng ta nhìn nhận về Iran, nhưng tôi nghĩ tất cả chúng ta trong khu vực đều nhìn nhận Mỹ theo cùng một cách, đó là một đối tác chiến lược mà chúng ta đang hợp tác cùng," ông al-Ansari nói. "Cuộc họp ngày mai sẽ hướng tới mục đích đó."
Các nhà ngoại giao từ các quốc gia vùng Vịnh Trung Đông, cùng với Iraq, đã chuẩn bị gặp một phái đoàn Iran tại Oman vào ngày 14 tháng 9 để thảo luận các vấn đề khu vực, bao gồm hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz. Nhưng cuộc họp đã bị hủy vào phút chót, một quyết định mà ông al-Ansari quy cho vụ tấn công bằng máy bay không người lái buộc Saudi Aramco phải đóng cửa đường ống dẫn dầu Đông - Tây công suất 7 triệu thùng/ngày của mình.
Các quốc gia vùng Vịnh Trung Đông đang nỗ lực duy trì các nỗ lực giải quyết xung đột trên các "mặt trận" riêng biệt đối với cuộc đối đầu giữa Saudi và phong trào Houthi ở Yemen và cuộc chiến rộng lớn hơn giữa Mỹ và Iran, ông al-Ansari cho biết.
"Nếu có sự đình chỉ các cuộc tấn công của lực lượng Houthi, nếu có sự hạ nhiệt ở mặt trận đó, thì điều đó có lẽ sẽ bắt đầu bằng việc hạ nhiệt với người Iran," ông Michael Ratney, cựu đại sứ Mỹ tại Ả Rập Xê-út, cho biết vào tuần trước.
Cuộc họp dự kiến giữa Iran và các quốc gia vùng Vịnh Trung Đông có thể đã bị trì hoãn vì các nước láng giềng của Iran cần phải thống nhất một lập trường chung "về một tập hợp các vấn đề rất, rất gây tranh cãi," ông Ratney phát biểu trong một cuộc thảo luận do tổ chức tư vấn Arab Gulf States Institute có trụ sở tại Washington tổ chức.
"Nhưng tôi nghĩ rằng nhiều quốc gia vùng Vịnh có lẽ đã từ bỏ ngoại giao của Mỹ trong việc giải quyết cuộc chiến này hoặc chấm dứt nó một cách thỏa đáng, và đang chuyển sang các mối liên hệ trực tiếp với chính người Iran," ông Ratney nói.
Nguồn tin: Xangdau.net
