Sau cú sốc chính trị mới nhất ở Venezuela, dư luận đã dấy lên nhiều đồn đoán về triển vọng phục hồi của ngành công nghiệp dầu mỏ nước này. Trên lý thuyết, Venezuela vẫn sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được xác minh lớn nhất thế giới. Song, trên thực tế, sản lượng chỉ bằng một phần nhỏ so với trước đây.
Tốc độ phục hồi sản lượng dầu của Venezuela sẽ phụ thuộc một phần vào diễn biến của các lệnh trừng phạt. Nhưng sự sụp đổ của Venezuela không bắt đầu từ các lệnh trừng phạt, và việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt cũng không thể tự nó giúp khắc phục được thiệt hại. Tuy nhiên, điều đó có thể có tác động đáng kể trong ngắn hạn.
Sự sụt giảm sản lượng dầu của nước này có hai yếu tố chính. Một là thiệt hại về cấu trúc bắt đầu từ nhiều năm trước và sẽ mất nhiều năm để khắc phục. Yếu tố còn lại là sự gián đoạn do lệnh trừng phạt gây ra, xuất hiện muộn hơn và làm giảm sản lượng nhanh hơn nhiều. Việc hiểu được sự khác biệt này là điều cần thiết để hiểu điều gì có thể xảy ra tiếp theo, và tại sao các lệnh trừng phạt có thể ảnh hưởng đến tương lai dầu mỏ của Venezuela trong thời gian ngắn sắp tới.
Sự sụp đổ về mặt cấu trúc đến trước tiên
Sự suy giảm sản lượng dầu của Venezuela bắt nguồn từ các vụ quốc hữu hóa năm 2007. Năm đó, chính phủ đã buộc các nhà điều hành nước ngoài phải nắm giữ cổ phần thiểu số và tịch thu tài sản khi các công ty như ConocoPhillips và ExxonMobil từ chối các điều khoản mới.
Đây không chỉ đơn giản là những mỏ dầu. Vành đai Orinoco là một trong những khu vực khai thác dầu nặng đòi hỏi kỹ thuật cao nhất trên thế giới. Việc duy trì sản lượng đòi hỏi cần có sự quản lý mỏ tiên tiến, nguồn cung chất pha loãng ổn định và các nhà máy nâng cấp trị giá hàng tỷ đô la để làm cho dầu thô có thể sử dụng được. Khi các nhà điều hành nước ngoài rời đi, họ đã mang theo vốn đầu tư tương lai, chuyên môn kỹ thuật, kỷ luật vận hành và hệ thống quản lý dự án.
Công ty dầu khí quốc doanh của Venezuela, PDVSA, được trao quyền sở hữu tài sản nhưng không có năng lực. Công tác bảo trì xuống cấp. Thiết bị hỏng hóc. Công nhân lành nghề bỏ đi. Sản lượng bắt đầu giảm nhiều năm trước khi lệnh trừng phạt dầu mỏ được áp đặt.
Sự sụt giảm mạnh sản lượng dầu của Venezuela sau năm 2015 là do đấu đá nội bộ của PDVSA, được đánh dấu bằng các cuộc thanh trừng chính trị, quản lý yếu kém, mất nhân viên kỹ thuật và sự xuống cấp của cơ sở hạ tầng quan trọng.
Thiệt hại này không thể được khắc phục nhanh chóng. Việc xây dựng lại cơ sở hạ tầng và khôi phục lực lượng lao động kỹ thuật là một nỗ lực kéo dài nhiều năm ngay cả trong điều kiện chính trị ổn định.
Lệnh trừng phạt giáng xuống sau đó và đẩy nhanh sự suy giảm
Tác nhân thứ hai xuất hiện vào tháng 1 năm 2019, khi Hoa Kỳ trực tiếp trừng phạt PDVSA. Các lệnh trừng phạt trước đây nhắm vào các cá nhân và ít ảnh hưởng đến sản lượng. tuy nhiên, các biện pháp năm 2019 thì khác.
Chúng cắt đứt nguồn cung cho khách hàng lớn nhất của Venezuela, thanh toán bị hạn chế, chặn nhập khẩu chất pha loãng và làm phức tạp việc vận chuyển và cung cấp bảo hiểm. Dầu thô nặng lẽ ra có thể được sản xuất đã bị mắc kẹt gần như chỉ sau một đêm.
Nếu không có chất pha loãng, dầu thô không thể vận chuyển. Không có các nhà máy lọc dầu của Mỹ, Venezuela mất đi thị trường quan trọng nhất của mình. Không có các kênh thanh toán đáng tin cậy, các liên doanh gặp khó khăn để hoạt động.
Đến cuối năm 2025, các lệnh trừng phạt và hạn chế vận chuyển của Mỹ đã làm gián đoạn nghiêm trọng xuất khẩu của Venezuela. Reuters đưa tin rằng hoạt động vận chuyển bằng tàu chở dầu gần như dừng lại sau các vụ chặn bắt của Mỹ, và dữ liệu của Vortexa cho thấy mức giảm 36% chỉ riêng trong tháng 12.
Nhưng đây là phần suy giảm có thể đảo ngược nhanh hơn. Các giếng dầu bị đóng cửa vì lý do thương mại có thể hoạt động trở lại. Các liên doanh có thể bình thường hóa hoạt động. Nguồn cung chất pha loãng có thể tiếp tục. Điều đó sẽ không đưa Venezuela trở lại đỉnh cao trước đây, nhưng nó có thể tạo ra sự tăng trưởng đáng kể trong ngắn hạn.
Lợi thế cấu trúc của Chevron
Nếu lệnh trừng phạt được nới lỏng, Chevron sẽ nổi bật. Đây là công ty dầu khí lớn duy nhất của Mỹ chưa bao giờ hoàn toàn rút khỏi Venezuela. Nhờ các miễn trừ, Chevron duy trì các liên doanh, giữ chân nhân viên và bảo toàn hoạt động liên tục.
Sự liên tục đó rất quan trọng. Chevron không cần phải đàm phán lại các điều khoản gia nhập hoặc xây dựng lại các mối quan hệ. Họ cần một khuôn khổ thương mại rõ ràng hơn. Nhưng nếu lệnh trừng phạt được nới lỏng, Chevron có thể mở rộng quy mô nhanh hơn bất kỳ nhà điều hành phương Tây nào khác vì họ chưa bao giờ mất chỗ đứng của mình.
ConocoPhillips và vấn đề bồi thường
ConocoPhillips ở một vị thế rất khác. Công ty này đã bị quốc hữu hóa vào năm 2007 và sau đó thắng kiện trọng tài với phán quyết trị giá 8,7 tỷ đô la, cộng với tiền lãi, cho các khoản đầu tư bị tịch thu ở khu vực Orinoco.
Việc bán Citgo đang diễn ra là một con đường để thu lại tiền. Nếu được bồi thường thỏa đáng, việc tái gia nhập sẽ trở nên khả thi. ConocoPhillips từng là một nhà điều hành hàng đầu ở Orinoco, nhưng không giống như Chevron, họ sẽ phải xây dựng lại từ đầu.
Hơn nữa, ConocoPhillips ngày nay về cơ bản khác so với năm 2007. Sau khi tách khỏi Phillips 66 năm 2012, ConocoPhillips trở thành một công ty chỉ tập trung vào thăm dò và khai thác dầu khí, không còn là một tập đoàn lớn tích hợp nữa. Và công ty đã chuyển hướng một phần đáng kể danh mục đầu tư dầu nặng chu kỳ dài của mình sang Canada sau khi rút khỏi Venezuela. Do đó, công ty có thể không có ý định quay trở lại quốc gia này.
Tại sao lệnh trừng phạt vẫn vấn đề quan trọng nhất
Ngành dầu khí của Venezuela có thể phục hồi nhanh như thế nào? Điều đó phụ thuộc vào khía cạnh nào đang được thảo luận.
Thiệt hại về cấu trúc sẽ mất nhiều năm để khắc phục. Việc nới lỏng lệnh trừng phạt không thể thay đổi điều đó. Trong trường hợp tốt nhất, có thể mất một thập kỷ hoặc hơn để sản lượng dầu của Venezuela phục hồi về mức trước năm 2007.
Nhưng lượng dầu bị ngừng sản xuất vì lý do thương mại và hậu cần có thể phục hồi nhanh hơn nhiều nếu các hạn chế được nới lỏng. Đó là lý do tại sao lệnh trừng phạt vẫn là yếu tố khó lường. Chúng sẽ không khôi phục sản lượng của Venezuela lên ba triệu thùng mỗi ngày, nhưng chúng có thể mở khóa sự gia tăng đáng kể trong ngắn hạn.
Về lâu dài, sự phục hồi đòi hỏi sự ổn định chính trị, các hợp đồng đáng tin cậy và hàng chục tỷ đô la đầu tư. Trong ngắn hạn, biến số quan trọng nhất lại đơn giản hơn.
Tương lai dầu mỏ trước mắt của Venezuela ít phụ thuộc vào địa chất hơn là liệu bối cảnh trừng phạt có thay đổi hay không.
Nguồn tin: xangdau.net
