Khi thỏa thuận ngừng bắn với Iran lung lay, Mỹ đang tăng cường đáng kể năng lực quân sự của mình ở Trung Đông, tạo cho Washington lựa chọn leo thang cuộc xung đột kéo dài hai tháng.
Quân đội Mỹ đã triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba với hàng nghìn binh sĩ tinh nhuệ đến khu vực vào ngày 24 tháng 4, đánh dấu sự tăng cường lớn nhất kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003.
Có hiệu lực từ ngày 8 tháng 4, thỏa thuận ngừng bắn đã tạm dừng một cuộc chiến tốn kém, làm rung chuyển thị trường năng lượng quốc tế và đảo lộn nền kinh tế toàn cầu. Nhưng Washington và Tehran đã cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, và các nỗ lực đàm phán chấm dứt chiến tranh đang bế tắc.
Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đã sử dụng lệnh ngừng bắn để “tái trang bị” và cảnh báo rằng quân đội Mỹ “sẵn sàng hành động” nếu các nỗ lực hòa bình thất bại. Trước đó, Trump đã đe dọa sẽ xóa sổ cơ sở hạ tầng dân sự của Iran nếu không đạt được thỏa thuận.
Các chuyên gia cho rằng việc Mỹ mở rộng triển khai quân sự nhằm phục vụ hai mục đích: gửi một thông điệp chính trị tới Tehran và tạo điều kiện cho ông Trump mở rộng quy mô hành động quân sự chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran.
"Mục đích là để tăng độ tin cậy cho các lời đe dọa của Mỹ, và do đó, tăng đòn bẩy của Mỹ trong các cuộc đàm phán," Tiến sĩ Farzan Sabet, một chuyên gia về Iran tại Viện Nghiên cứu Sau đại học Geneva, cho biết. "Nó cũng nhằm mục đích giúp Mỹ có vị thế tốt hơn nếu họ tái khởi động các hành động thù địch để làm suy yếu Iran hơn nữa và mở lại eo biển Hormuz."
Chiến dịch ném bom của Mỹ và Israel phát động vào ngày 28 tháng 2 đã tàn phá quân đội Iran, loại bỏ phần lớn giới lãnh đạo và phá hủy cơ sở hạ tầng quan trọng. Nhưng Tehran vẫn tin rằng họ đang thắng trong cuộc chiến. Chế độ thần quyền của Iran đã tồn tại và có được một con át chủ bài mới và mạnh mẽ: kiểm soát eo biển Hormuz, một huyết mạch quan trọng cho nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Để đáp trả việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz, Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng và tàu thuyền của quốc gia Trung Đông này kể từ ngày 13 tháng 4. Mặc dù động thái này đã gia tăng áp lực lên nền kinh tế vốn đã bị tàn phá của Iran, nhưng rào cản này vẫn chưa buộc Tehran phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình theo các điều khoản của Mỹ.
“Rất nhiều lo ngại”
Mang theo hơn 5.000 binh sĩ tinh nhuệ, tàu sân bay USS George HW Bush tăng cường đáng kể năng lực quân sự của Mỹ trong khu vực. Có khả năng hỗ trợ hơn 80 máy bay, tàu sân bay này được vận hành bằng các lò phản ứng hạt nhân.
Nó gia nhập cùng hai tàu sân bay khác: USS Abraham Lincoln, đã được bố trí ở Biển Ả Rập phía nam Iran kể từ khi bắt đầu cuộc chiến, và USS Gerald R Ford, tàu vận tải mạnh nhất của Hải quân Mỹ.
Ngoài việc điều thêm một nhóm tàu sân bay thứ ba đến Trung Đông, quân đội Mỹ cũng đã triển khai hàng nghìn binh sĩ bổ sung đến khu vực trong những tuần gần đây. Hàng nghìn lính thủy đánh bộ, lính dù và thủy thủ nữa dự kiến sẽ đến vào cuối tháng.
Các quan chức Iran chưa bình luận công khai về việc Mỹ mở rộng lực lượng quân sự. Nhưng các chuyên gia cho rằng Tehran tin rằng Mỹ đang chuẩn bị nối lại các hành động thù địch.
“Chính quyền Iran đang xem việc Mỹ tiếp tục triển khai quân sự đến khu vực với rất nhiều lo ngại,” Farzin Nadimi, một chuyên gia về quốc phòng Iran tại Viện Washington, cho biết.
“Việc Iran đồng ý đàm phán với người Mỹ bất chấp việc họ tăng cường lực lượng quân sự cho thấy họ đang cảm thấy dễ bị tổn thương như thế nào hiện nay.”
Tuy nhiên, ông nói thêm, Iran “vẫn đang tiếp tục chuẩn bị cho cuộc chiến tiếp theo, và họ sẽ không hề ngạc nhiên” nếu Mỹ tái khởi động chiến tranh.
Tehran cũng đã phát tín hiệu rằng họ có thể sử dụng hành động quân sự để chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, vốn đã làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu quan trọng của Iran.
Bộ chỉ huy trung tâm Khatam Al-Anbiya, đóng vai trò là bộ chỉ huy quân sự chung của Iran, ngày 25 tháng 4 đã cảnh báo rằng họ sẽ đáp trả nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa.
Hải quân Mỹ đã bắt giữ một tàu chở hàng và một tàu chở dầu của Iran bị nghi ngờ buôn lậu dầu của Iran trong những tuần gần đây. Ngày 22 tháng 4, Tehran đã đáp trả bằng cách bắn vào ba tàu và bắt giữ hai trong số đó ở eo biển Hormuz, nơi thường vận chuyển 20% lượng dầu của thế giới.
Ngăn chặn lực lượng Houthi
Nếu xung đột nổ ra trở lại, phiến quân Houthi ở Yemen có thể tìm cách đóng cửa eo biển Bab al-Mandab - một tuyến đường vận chuyển quan trọng khác ở Trung Đông.
Chiếm khoảng 6% lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển trên thế giới, Bab al-Mandab là một eo biển hẹp dành cho các tàu thuyền ra vào Biển Đỏ - nơi bờ biển Yemen phần lớn do phiến quân Houthi kiểm soát, một tổ chức khủng bố do Mỹ chỉ định và được Iran hậu thuẫn.
Trong một tuyên bố ngày 18 tháng 4, lực lượng Houthi đe dọa sẽ đóng cửa eo biển và kêu gọi Trump ngừng "tất cả các hành vi và chính sách cản trở hòa bình".
Nếu lực lượng Houthi đóng cửa eo biển, các chuyên gia cho rằng, sẽ có những cú sốc lớn hơn nữa trên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhóm phiến quân này đã tham chiến vào tháng trước khi bắn tên lửa vào Israel.
Việc triển khai tàu USS George HW Bush, theo các chuyên gia, nhằm mục đích ngăn chặn lực lượng Houthi đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này. “Với sự xuất hiện của nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba, Mỹ nhằm mục đích trấn an ngành vận tải biển toàn cầu đồng thời duy trì lực lượng hai tàu sân bay sẵn sàng đối đầu với Iran nếu cần thiết”, Sascha Bruchmann, nhà phân tích các vấn đề quân sự và an ninh tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế có trụ sở tại London, cho biết.
Để tránh eo biển Hormuz, Ả Rập Xê Út, nhà xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới, đã chuyển hướng hàng triệu thùng dầu từ Vịnh Ba Tư sang Biển Đỏ thông qua đường ống Đông-Tây của mình.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, một nhà xuất khẩu lớn khác, đã vận chuyển dầu qua cảng Fujairah nằm ở Biển Ả Rập.
“Tàu USS George HW Bush dường như được thiết kế để làm rõ rằng việc nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ ở phía tây Ả Rập Xê Út và việc đóng cửa Bab al-Mandab sẽ gây ra hậu quả”, Bruchmann nói thêm.
Nguồn tin: Xangdau.net
