Sau khi thực thi Đạo luật Công nghiệp Dầu mỏ (PIA), Cơ quan Quản lý Dầu mỏ Trung và Hạ nguồn Nigeria (NMDPRA) cho biết năng lực lọc dầu thô nội địa đã tăng lên mức 682.000 thùng/ngày, từ mức chỉ 5.000 thùng/ngày hồi năm 2021.
Con số này thể hiện mức tăng trưởng 13.540% trong 5 năm, báo hiệu một sự chuyển dịch lớn trong ngành công nghiệp dầu mỏ của quốc gia này.
Giám đốc điều hành NMDPRA, ông Rabiu A. Umar, đã tiết lộ thông tin này tại sự kiện Tuần lễ Năng lượng Hạ nguồn Châu Phi OTL lần thứ 20 năm 2026 tổ chức tại Lagos, phát biểu rằng sự tăng trưởng trong năng lực lọc dầu phản ánh quá trình chuyển đổi đang diễn ra trong các lĩnh vực trung và hạ nguồn dầu mỏ kể từ khi PIA chính thức có hiệu lực vào năm 2021.
Theo ông, việc mở rộng năng lực lọc dầu nội địa đang củng cố an ninh năng lượng của quốc gia, giảm sự phụ thuộc vào các sản phẩm dầu mỏ nhập khẩu và định vị Nigeria trở thành một trung tâm lọc dầu tiềm năng cho khu vực Tây Phi.
Ông Umar cho biết các nhà máy lọc dầu nội địa hiện cung cấp khoảng 74% lượng xăng tiêu thụ trong nước, so với mức xấp xỉ 44% vào tháng 9 năm 2025.
Ông bổ sung rằng lượng nhập khẩu xăng đã giảm 54% trong vòng một năm, sụt từ 22,1 triệu lít mỗi ngày xuống còn 10,2 triệu lít mỗi ngày.
Người đứng đầu NMDPRA cho biết sự phát triển này thể hiện năng lực ngày càng gia tăng của các nhà máy lọc dầu nội địa trong việc đáp ứng nhu cầu trong nước, đồng thời làm giảm mức độ phơi bày của Nigeria trước các sự cố gián đoạn trên thị trường dầu mỏ quốc tế.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh sự cần thiết phải đa dạng hóa các nguồn lọc dầu nội địa, lưu ý rằng một tỷ lệ đáng kể nguồn cung xăng trong nước hiện nay xuất phát từ một nhà máy lọc dầu quy mô lớn duy nhất, vốn đã vận hành vượt công suất thiết kế trong tháng 9.
Ông cho biết cơ quan quản lý sẽ tiếp tục hỗ trợ các nhà máy lọc dầu dạng mô-đun đồng thời phối hợp với Công ty Dầu mỏ Quốc gia Nigeria (NNPC) hướng tới việc khôi phục hoạt động của các nhà máy lọc dầu Port Harcourt, Warri và Kaduna.
Ông cũng trấn an các nhà nhập khẩu sản phẩm dầu mỏ rằng cơ quan quản lý sẽ duy trì một thị trường cởi mở và cạnh tranh, với các giấy phép nhập khẩu được cấp dựa trên các tiêu chí công khai và dựa trên năng lực áp dụng cho các nhà điều hành đủ điều kiện.
Ông Umar thừa nhận rằng thể tích xăng nội địa đã giảm trong tháng 9 so với đỉnh điểm của tháng 8 do xuất khẩu của nhà máy lọc dầu gia tăng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cân bằng thương mại khu vực với các yêu cầu cung ứng nội địa.
Ngoài xăng, ông cho biết các nhà máy lọc dầu nội địa đã cung cấp 93% lượng diesel đưa vào thị trường Nigeria trong tháng 9, trong khi lượng tiếp nhận nhiên liệu hàng không trong nước cũng ghi nhận sự gia tăng.
Ông lưu ý rằng thị trường khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) của đất nước đã mở rộng 50%, với nguồn cung tăng từ 1,2 triệu tấn mét khối trong năm 2021 lên 1,8 triệu tấn mét khối.
Tương tự, ông cho biết số lượng các cơ sở nén khí thiên nhiên nén (CNG) đã tăng từ 17 cơ sở vào năm 2021 lên 43 cơ sở, trong khi các trạm cung cấp nhiên liệu khí tự nhiên dạng CNG và LNG tăng từ 16 lên 101 trạm.
Mặc dù có những tiến bộ, ông Umar cho biết đất nước cần giải quyết các khoảng trống về lưu trữ sản phẩm dầu mỏ và khả năng chống chịu nguồn cung.
Ông tiết lộ rằng mức tồn kho đảm bảo xăng đứng ở mức xấp xỉ 24 ngày trong tháng 9, thấp hơn ngưỡng 30 ngày, trong khi lượng tồn kho khí nấu ăn thậm chí còn thắt chặt hơn ở mức 15,9 ngày.
Ông cho biết cơ quan quản lý đang đặt mục tiêu đạt mức độ tự túc sản phẩm dầu mỏ trong khoảng từ 30 đến 45 ngày thông qua việc lập kế hoạch cung ứng được cải thiện, các kho dự trữ chiến lược và đầu tư vào hạ tầng lưu trữ.
Ông Umar cho biết NMDPRA đang phối hợp với NNPC Limited để đưa vào vận hành thử nghiệm chương trình Tồn kho Chiến lược Quốc gia (National Strategic Stock pilot) tại các kho chứa ở Ibadan, Enugu và Suleja.
Ông bổ sung rằng cơ quan này cũng đang củng cố các thỏa thuận cung ứng dầu thô nội địa thông qua Nghĩa vụ Cung ứng Dầu thô Nội địa và sáng kiến "Naira đổi dầu thô" nhằm đảm bảo các nhà máy lọc dầu nội địa có thể tiếp cận nguồn nguyên liệu đầu vào.
Hướng về phía trước, giám đốc điều hành NMDPRA cho biết Nigeria cần từ 30 tỷ đến 50 tỷ USD vốn đầu tư dầu khí mới nhằm mở rộng năng lực chế biến, sản xuất phân bón, nguồn cung LPG và thương mại hóa khí đốt đồng hành bị đốt bỏ.
Ông xác định các kho chứa, cầu tàu, vận tải biển ven bờ và việc hồi sinh các đường ống dẫn sản phẩm dầu mỏ là các cơ hội đầu tư bổ sung cho sự tham gia của khu vực tư nhân thông qua các hình thức đối tác công-tư (PPP).
Ông Umar cho biết trữ lượng khí đốt 215 nghìn tỷ feet khối của Nigeria — lớn nhất tại châu Phi — mang lại các cơ hội đáng kể cho công nghiệp hóa và phát triển năng lượng khu vực.
Ông giục các nhà đầu tư, nhà lọc dầu, thương nhân và nhà điều hành hậu cần tận dụng các cơ hội đang nổi lên, nhấn mạnh rằng an ninh năng lượng bền vững đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà quản lý, nhà điều hành ngành và các tổ chức tài chính.
Ông cho biết tham vọng của Nigeria nên mở rộng vượt ra ngoài việc đáp ứng nhu cầu dầu mỏ trong nước để trở thành một trung tâm lọc dầu và cung ứng năng lượng lớn cho toàn bộ lục địa châu Phi.
Nguồn tin: Xangdau.net
