Theo báo cáo phân tích mới nhất từ Rystad Energy, thị trường pin nhiên liệu (fuel cell) dự báo sẽ ghi nhận tốc độ tăng trưởng vượt bậc, với doanh thu ước tính tăng gấp 10 lần, từ mức 2,8 tỷ USD năm 2025 lên khoảng 30 tỷ USD vào năm 2030. Sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu AI là động lực chính, thúc đẩy các nhà vận hành tìm kiếm giải pháp cấp điện tại chỗ thay thế cho lưới điện truyền thống vốn đang gặp nhiều hạn chế về tiến độ đấu nối.
Giải pháp thay thế lưới điện trong bối cảnh quá tải hạ tầng
Tại Mỹ, thời gian chờ đấu nối vào lưới điện quốc gia cho các phụ tải lớn hiện đã kéo dài từ 3 đến 6 năm, tăng gấp ba lần so với năm 2015. Trong giai đoạn 2026-2030, nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu dự báo đạt hơn 10 GW thông qua pin nhiên liệu. Rystad Energy ước tính khoảng 40% công suất trung tâm dữ liệu tại Mỹ vào năm 2030 sẽ chuyển dịch sang mô hình tự chủ năng lượng tại chỗ.
Các ưu điểm kỹ thuật giúp pin nhiên liệu trở thành giải pháp tối ưu bao gồm:
Tính linh hoạt về nhiên liệu: Có thể vận hành bằng khí tự nhiên hiện tại và chuyển đổi sang biogas, khí thiên nhiên tái tạo (RNG) hoặc hydro trong tương lai.
Hiệu suất môi trường: Phát thải tại chỗ thấp hơn so với các phương án đốt truyền thống.
Tính khả thi: Thời gian triển khai nhanh, đáp ứng yêu cầu vận hành liên tục (always-on).
Hiện tại, Bắc Mỹ chiếm tới 91% công suất phát điện tại chỗ toàn cầu nhờ sự hỗ trợ từ chính sách ưu đãi thuế và chuỗi cung ứng nội địa ổn định.
Thách thức từ chuỗi cung ứng và rủi ro nguyên liệu
Mặc dù nhu cầu gia tăng mạnh mẽ với danh mục đơn hàng đã ký kết đạt khoảng 9 GW, ngành pin nhiên liệu đang đối mặt với những áp lực nhất định:
Năng lực sản xuất: Các nhà sản xuất đang nỗ lực mở rộng công suất từ 1,8 GW/năm lên mức 4 GW/năm vào năm 2030 để bắt kịp nhu cầu thị trường.
Ưu thế công nghệ: Pin nhiên liệu oxit rắn (SOFC) hiện chiếm khoảng 53% tổng lượng bàn giao cho các ứng dụng cố định. Tuy nhiên, thị phần này tập trung quá lớn vào một nhà cung cấp chủ chốt (Bloom Energy), gây ra rủi ro cho chuỗi cung ứng nếu tốc độ tăng trưởng vượt quá khả năng sản xuất của đơn vị này.
Nút thắt nguyên liệu: Công nghệ SOFC yêu cầu scandium làm vật liệu điện phân. Nhu cầu dự kiến của riêng một nhà sản xuất lớn có thể chạm ngưỡng toàn bộ nguồn cung scandium toàn cầu (hiện ở mức 60 tấn/năm). Sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc tạo ra một điểm nghẽn chiến lược, buộc các đối thủ sử dụng công nghệ điện phân khác phải cân nhắc chiến lược cạnh tranh.
Dự báo đến năm 2030, chi phí hệ thống SOFC sẽ giảm từ 20% đến 25%, phụ thuộc chủ yếu vào khả năng tối ưu hóa chi phí toàn bộ hệ thống phân phối thay vì chỉ tập trung vào bộ phận pin nhiên liệu đơn thuần.
---
Bản tin tổng hợp dựa trên dữ liệu từ Rystad Energy, cập nhật ngày 25/6/2026.
