Nga đang dành cho Trung Quốc mức chiết khấu lớn đối với các giao dịch mua khí đốt tự nhiên, qua đó làm nổi bật sự phụ thuộc tài chính của Điện Kremlin vào Bắc Kinh. Tờ The Moscow Times (MT), trích dẫn tài liệu của Duma Quốc gia Nga, cho thấy Trung Quốc sẽ trả mức trung bình khoảng 248 USD cho mỗi nghìn mét khối khí đường ống vào năm 2026, so với mức 562 USD dành cho các khách hàng nước ngoài khác của Gazprom ngoài Liên Xô cũ. Điều đó có nghĩa là Bắc Kinh đang nhận mức chiết khấu lên đến 56% đối với giá mua của mình.
Mức chiết khấu sâu này dường như là cái giá phải trả cho sự ủng hộ chính trị liên tục của Bắc Kinh đối với nỗ lực chiến tranh của Điện Kremlin ở Ukraine. Giữa bối cảnh chế độ trừng phạt của phương Tây và các nỗ lực của Liên minh Châu Âu nhằm giảm sự phụ thuộc vào khí đốt Nga, các giao dịch mua của Trung Quốc là nguồn quỹ trọng yếu cần thiết để duy trì cỗ máy chiến tranh của Nga. Nga hy vọng sẽ giảm bớt các khoản chiết khấu trong những năm tới, theo báo cáo của MT.
Để đặt vị thế đàm phán yếu kém của Nga vào đúng bối cảnh, một ước tính do Trung tâm Carnegie Nga - Á-Âu công bố cho thấy Trung Quốc đang trả thêm tới 60 USD/nghìn mét khối cho Turkmenistan so với mức giá mua của Nga. Trong khi đó, các cuộc thảo luận về việc xây dựng tuyến đường ống “Sức mạnh Siberia 2” đã bị đình trệ do tranh chấp định giá, theo các báo cáo truyền thông có liên hệ với Bắc Kinh.
“Các nhà đàm phán Nga ngày nay gặp khó khăn hơn rất nhiều,” Sergei Vakulenko, nghiên cứu viên cao cấp tại Carnegie, viết trong bản ước tính. “Một mặt, sự đối đầu ngày càng gia tăng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, cùng sự bất ổn tại Trung Đông, đáng lẽ nên đẩy Trung Quốc vào việc giảm nhập khẩu LNG để chuyển sang khí đường ống, điều này có khả năng mang lại lợi thế cho Moscow. Mặt khác, việc cắt đứt với châu Âu đã khiến Gazprom nắm giữ trữ lượng khí đốt khổng lồ tại Bán đảo Yamal thuộc Siberia, sẵn sàng được khai thác nhưng không có khách hàng, qua đó củng cố đáng kể vị thế của Trung Quốc.”
Trung Á
Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã đi thăm Trung Á vào ngày 17-19 tháng 10, tới thăm Uzbekistan và Tajikistan. Chuyến công du này đã mang lại các thỏa thuận với cả Uzbekistan và Tajikistan, bao gồm thỏa thuận về một cụm công nghiệp luyện kim màu tại khu vực Sughd.
Viện Nghiên cứu Đông Âu, Nga và Trung Á thuộc Trung Quốc (IREECAS), một cơ quan nghiên cứu chiến lược chính phủ lớn định hình hoạch định chính sách khu vực của Bắc Kinh, đã đồng tổ chức một diễn đàn Trung Quốc - Trung Á tại thủ đô Bishkek của Kyrgyzstan dành cho các học giả và chuyên gia khu vực. Cuộc họp tập trung vào việc “chuẩn bị các khuyến nghị thực tế” cho các chính phủ khu vực về một loạt các chính sách đối nội và đối ngoại. IREECAS cũng tổ chức một sự kiện chung với cơ quan nghiên cứu chiến lược của tổng thống Uzbekistan (ISRS) tại Tashkent, tập trung vào các nỗ lực của chính phủ nhằm thúc đẩy trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi kỹ thuật số. Vào cuối buổi hội thảo, IREECAS và ISRS đã công bố ký kết một chương trình các sự kiện và sáng kiến chung cho năm 2027. Các hoạt động của IREECAS nằm trong nỗ lực ngày càng gia tăng của Trung Quốc nhằm gây ảnh hưởng đến định hướng hoạch định chính sách đối nội và đối ngoại của các quốc gia Trung Á.
Kazakhstan
Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev đã khởi công xây dựng một nhà máy luyện đồng trị giá 1,8 tỷ USD tại mỏ Aktogay thuộc khu vực Abai của Kazakhstan. Dự án này, do công ty khai mỏ KAZ Minerals của Kazakhstan phát triển cùng với NFC (công ty con của Tập đoàn Khai thác Kim loại Màu Trung Quốc - CNMC), được thiết kế để sản xuất 300.000 tấn đồng cathode hàng năm, bên cạnh vàng và axit sunfuric, và dự kiến tạo ra hơn 1.000 việc làm. Sản lượng đầu tiên được lên lịch vào năm 2030.
Tokayev đã có cuộc gặp riêng với Chủ tịch CNMC Wen Gang, người cam kết hoàn thành xây dựng đúng tiến độ và mở rộng hợp tác trong lĩnh vực đào tạo lực lượng lao động. Tuy nhiên, một bản công bố thông tin doanh nghiệp Trung Quốc ngày 21 tháng 10 cho thấy thực thể tại Kazakhstan của NFC mới chỉ ký kết một thỏa thuận công việc chuẩn bị, giới hạn ở mức 4,52 tỷ tenge (khoảng 10 triệu USD), và hợp đồng xây dựng toàn diện vẫn chưa được ký kết.
KAZ Minerals và NFC cũng ký kết một biên bản ghi nhớ (MoU) về thăm dò địa chất và đánh giá tài nguyên khoáng sản tại Kazakhstan, theo hãng thông tấn nhà nước Kazinform. Các công ty có kế hoạch khám phá việc sử dụng công nghệ viễn thám, khảo sát địa vật lý và địa hóa học, trí tuệ nhân tạo, cùng mô hình hóa địa chất ba chiều để đánh giá lại dữ liệu địa chất lịch sử và xác định các điểm khoan tiềm năng. Biên bản ghi nhớ cũng cung cấp khả năng đào tạo chuyên gia, nghiên cứu chung và các chương trình giáo dục, với một lộ trình hợp tác sẽ được phát triển. Không có cam kết tài chính, địa điểm thăm dò cụ thể hoặc thời hạn thực hiện nào được tiết lộ.
Tổ chức đầu tư quốc gia của Kazakhstan Baiterek JSC thông báo ký kết một MoU với tập đoàn Guoyou Materials Group của Trung Quốc, bao gồm khoản đầu tư 1 tỷ USD nhằm phát triển cảng Kuryk, một trung tâm Hành lang Giữa (*Middle Corridor*) lớn nằm trên bờ biển Caspi của Kazakhstan. Giai đoạn đầu tiên của dự án dự kiến thiết lập một bến đa chức năng với công suất 15 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Bộ Tài nguyên và Thủy lợi Kazakhstan báo cáo rằng 25 chuyên gia ngành nước Kazakhstan hiện đang tham gia các chương trình đào tạo tại Trung Quốc tập trung vào hiện đại hóa hệ thống thủy lợi, công nghệ tiết kiệm nước, quản lý nước kỹ thuật số và thủy điện quy mô nhỏ.
Ủy ban An ninh Quốc gia Kazakhstan (KNB) báo cáo rằng họ đã giam giữ 13 công dân Trung Quốc bị cáo buộc vận hành một hệ thống lừa đảo trực tuyến quốc tế xuất phát từ Kazakhstan nhắm vào các cá nhân ở các quốc gia khác. Các quan chức KNB lưu ý rằng họ đã tiến hành cuộc điều tra phối hợp với Bộ Công an Trung Quốc, cơ quan đã xác định một số nghi phạm bị truy nã vì các tội danh tương tự tại Trung Quốc. Cả 13 nghi phạm đã được chuyển giao cho phía Trung Quốc để chờ truy tố.
Kazakhstan đã nhận được quy chế quan sát viên trong Liên minh Di sản Văn hóa ở châu Á do Trung Quốc khởi xướng, theo Kazinform. Kazakhstan đề xuất mở rộng hợp tác trong lĩnh vực đào tạo chuyên gia, giám sát các địa điểm di sản văn hóa có sự hỗ trợ của AI và nghiên cứu khảo cổ học chung dọc theo Con đường Tơ lụa. Không có cam kết tài chính cụ thể hay dự án nào được công bố.
Uzbekistan
Phòng Thương mại và Công nghiệp Uzbekistan đã tổ chức một hội nghị kinh tế tại Tashkent với một phái đoàn đến từ thành phố Shihezi của Trung Quốc thuộc Tỉnh Tân Cương nhằm thảo luận về việc mở rộng hợp tác song phương, đầu tư và các dự án chung. Hội nghị đã mang lại một số thỏa thuận bao gồm các lĩnh vực logistics, xây dựng, năng lượng và công nghệ.
Trung Quốc đang cố gắng tiếp quản một phần mảng kinh doanh ngành năng lượng từ Nga. Người đứng đầu công ty dầu khí nhà nước lớn nhất Uzbekistan, Uzbekneftegaz, và nhà sản xuất dầu khí lớn nhất Trung Quốc, CNPC, đã tiến hành các cuộc đàm phán tại Tashkent để thảo luận về việc mở rộng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng. CNPC bày tỏ sự sẵn sàng giúp Uzbekneftegaz đa dạng hóa các nguồn cung cấp sản phẩm dầu mỏ và thiết lập một văn phòng đại diện thường trực tại Tashkent. Nga đã cắt giảm nguồn cung cấp các sản phẩm có nguồn gốc dầu mỏ sang các quốc gia Trung Á trong những tháng gần đây do sự tàn phá cơ sở hạ tầng năng lượng bởi máy bay không người lái của Ukraine.
Tajikistan
Nhà điều hành viễn thông quốc gia của Tajikistan, Tajiktelecom, và nhà điều hành viễn thông lớn nhất của CHND Trung Hoa, China Mobile, đã khai trương Hành lang Kỹ thuật số Quốc tế Tajikistan - Trung Quốc, một tuyến cáp quang dài 1.010 km chạy từ Dushanbe qua Khorog đến đèo Kulma, nơi nó kết nối với mạng lưới dài 6.100 km của China Mobile đến Bắc Kinh, chính quyền Tajikistan báo cáo. Công suất ban đầu là 1 Tbps, nhưng dự kiến sẽ tăng lên 10 Tbps trong những năm tới. Tajikistan coi đây là một bước tiến hướng tới tham vọng trở thành một trung tâm của Con đường Tơ lụa Kỹ thuật số và một trung tâm trí tuệ nhân tạo hàng đầu khu vực.
Bộ Năng lượng và Tài nguyên nước Tajikistan đã ký kết một biên bản ghi nhớ (MoU) với Xinjiang Shouhai Power Development, một công ty năng lượng của Trung Quốc, nhằm thăm dò tiềm năng thủy điện của sông Obihingou, hãng thông tấn chính thức của Tajikistan Khovar báo cáo. Theo một đánh giá từ thời Liên Xô, con sông này có công suất phát điện thủy điện ước tính hàng năm đạt 2,6 gigawatt.
Turkmenistan
Ashgabat đã đăng cai một diễn đàn kinh tế và thương mại có sự tham gia của các công ty từ Tỉnh Sơn Tây của CHND Trung Hoa, Orient.tm báo cáo. Diễn đàn đã dẫn đến việc ký kết hai hợp đồng tương đối nhỏ giữa các công ty Turkmenistan và Trung Quốc.
Nguồn tin: Xangdau.net
