Giá dầu thô giao ngay đã sụp đổ trong những tuần gần đây, từ mức chênh lệch hơn 30 USD/thùng so với giá dầu Brent vào đầu tháng 4, xuống gần mức ngang bằng hoặc thậm chí giảm nhẹ trong chu kỳ mua bán tháng 5.
Điều đó không phải vì sự gián đoạn tồi tệ nhất từ trước đến nay trên thị trường dầu mỏ đã giảm bớt và nguồn cung đột nhiên trở nên dồi dào từ các nguồn khác ngoài Trung Đông. Mà là do các nhà máy lọc dầu đang điều chỉnh hành vi mua hàng và rút khỏi các giao dịch với giá dầu giao ngay gần 150 USD/thùng với hy vọng giải quyết được xung đột và eo biển Hormuz sẽ sớm được mở cửa trở lại.
Trong những tuần qua, các nhà máy lọc dầu đã sử dụng nhiều biện pháp dự trữ để giảm thiểu tác động của việc mất nguồn cung. Họ đã giảm lượng hàng tồn kho, cắt giảm sản lượng lọc dầu và tận dụng việc giải phóng kho dự trữ mà Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đang điều phối trong đợt giải phóng 400 triệu tấn dự trữ chiến lược toàn cầu lớn nhất từ trước đến nay.
Hơn nữa, Trung Quốc đã cắt giảm nhập khẩu dầu thô xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022, khi nước này vẫn đang trong thời gian phong tỏa do Covid, điều này cũng làm giảm áp lực tăng giá đối với dầu thô giao ngay. Nhiều nhà máy lọc dầu đã quyết định tiến hành bảo trì mùa xuân sớm hơn dự kiến. Một số khác đang trong quá trình bảo trì định kỳ, chuẩn bị cho mùa cao điểm hè.
Xuất khẩu dầu thô của Mỹ đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục, với dầu WTI được xuất sang châu Á và châu Âu.
Tất cả những yếu tố này đã góp phần vào sự sụt giảm mạnh giá dầu thô giao ngay trong chu kỳ mua tháng Năm.
Nhưng sự tạm lắng này có thể quá ngắn ngủi, và giá dầu vật chất có thể bắt đầu tăng vọt trở lại rất sớm khi mùa cao điểm hoạt động của các nhà máy lọc dầu đến gần và lượng dự trữ trên thị trường đang cạn kiệt trong bối cảnh tắc nghẽn eo biển Hormuz vẫn chưa được giải quyết, các nhà phân tích cho biết.
“Thị trường dầu vật chất nói chung không phản ánh tình trạng khan hiếm nghiêm trọng,” Neil Crosby, nhà phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao tại công ty tình báo thị trường Sparta Commodities, nói với Bloomberg.
Tuy nhiên, sự sụt giảm premium dầu thô vật chất một phần là do người mua châu Á chỉ sử dụng mức cung “tối thiểu”, nhà phân tích lưu ý.
Lượng dự trữ dầu giảm dần
Hành vi mua dầu của Trung Quốc trong những tuần gần đây cho thấy quốc gia nhập khẩu dầu thô hàng đầu thế giới đang cắt giảm nhập khẩu, và các nhà máy lọc dầu với lượng dự trữ nhỏ hơn đã giảm công suất hoạt động.
Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đã giảm 20%, tương đương 2,4 triệu thùng mỗi ngày, trong tháng 4 so với cùng kỳ năm ngoái. Dữ liệu chính thức dự báo nhập khẩu ở mức 9,25 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 4 năm 2026, mức thấp nhất kể từ tháng 7 năm 2022.
Tháng trước, các tập đoàn dầu khí quốc doanh Trung Quốc thậm chí còn bán lại dầu thô cho các lô hàng tháng 5, một động thái hiếm hoi từ các tập đoàn lớn đã cắt giảm công suất lọc dầu để đối phó với giá dầu tăng vọt và nguồn cung dầu thô bị hạn chế từ Trung Đông.
“Phép màu Trung Quốc”, như nhà kinh tế trưởng của Vortexa, David Wech, mô tả về sự sụt giảm mạnh nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc và sự gia tăng tồn kho trong nước, là một trong những trụ cột trong nỗ lực tái cân bằng thị trường giữa cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu tồi tệ nhất trong lịch sử.
Sự sụt giảm trong tiêu thụ dầu chắc chắn đã bắt đầu thể hiện trong dữ liệu của Trung Quốc, nhưng Vortexa tin rằng sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau giải thích được tình hình này.
Tuy nhiên, “tình trạng này không thể kéo dài lâu hơn nữa”, ông Wech nói vào cuối tháng Tư.
Các biện pháp dự trữ của Trung Quốc và Mỹ, vốn đã ngăn giá dầu tương lai tăng lên mức cao kỷ lục, có thể biến mất trước khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại, điều này khiến thị trường rơi vào “cuộc đua với thời gian”, Morgan Stanley cảnh báo tuần trước.
Giá có nguy cơ tăng vọt trở lại
Giá có thể tăng mạnh nếu eo biển Hormuz không mở cửa trở lại cho đến tháng 7, các nhà phân tích cho biết.
Và giá dầu thô vật chất hiện đang ở mức thấp có thể tăng vọt trở lại, khi người mua sẽ phải tham gia vào thị trường cung ứng tức thời khi lượng dự trữ hiện tại cạn kiệt.
Mức chênh lệch giá dầu thô vật chất thậm chí đã giảm trong những ngày gần đây xuống mức thấp hơn mức trung bình năm 2024/25 - "khá điên rồ nếu xét đến tình hình thị trường hiện tại", Crosby của Sparta Commodities viết trong một phân tích hôm thứ Hai.
Trong vài tuần qua, người mua đã trì hoãn việc mua hàng, không sẵn sàng mua những lô hàng đắt tiền chỉ để thấy mức chênh lệch giá giảm mạnh trong trường hợp có bước đột phá hòa bình giữa Mỹ và Iran.
Với hy vọng về thỏa thuận hòa bình mới nhất hiện đang mờ dần, "cơ chế chênh lệch giá cho thấy trong trường hợp đó, dầu thô liên kết với Brent nói riêng đang quá rẻ", Crosby nói.
"Cuối cùng, các nhà máy lọc dầu và các nhà giao dịch sẽ phải tham gia và mua vào để đáp ứng nhu cầu cao theo mùa sắp tới."
Theo nhà phân tích, “Mọi thứ đã sẵn sàng cho sự phục hồi của chênh lệch giá dầu Brent ngay khi thị trường tin rằng khu vực SoH vẫn đóng cửa trong thời gian tới và cần phải mở cửa để mua hàng cho mùa hè.”
Không chỉ giá dầu vật chất có thể tăng mạnh, mà thị trường giấy cũng có thể sắp cạn kiệt xu hướng tích cực, các chuyên gia thị trường khác cho biết.
Những tin tức tích cực có thể che giấu sự cân bằng nguồn cung thực tế mà việc giảm nhu cầu đơn thuần không thể giải quyết được, Helima Croft, Trưởng bộ phận Chiến lược Hàng hóa Toàn cầu và Nghiên cứu MENA tại RBC Capital Markets, đã viết trong một báo cáo tuần trước.
“Mặc dù việc thường xuyên đưa tin tích cực về việc sắp kết thúc xung đột đang kìm hãm giá giấy, nhưng chúng cũng đang cản trở việc cắt giảm nhu cầu cần thiết để cân bằng sự gián đoạn nguồn cung khổng lồ trước mùa hè,” Croft lưu ý.
Nguồn tin: Xangdau.net
