Ấn Độ đang nổi lên như một "nhà cung cấp điều tiết" (swing supplier) mới của thế giới về nhiên liệu tinh chế, nhanh chóng chuyển hướng xuất khẩu dầu diesel, nhiên liệu phản lực và xăng sang các thị trường đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lớn nhất.
Công suất lọc dầu mạnh mẽ và nguồn nhập khẩu dầu thô đa dạng cho phép các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ tận dụng lợi thế từ những gián đoạn do các nhà máy lọc dầu của Nga ngừng hoạt động, các cuộc xung đột tại Trung Đông và thị trường nhiên liệu thắt chặt ở châu Âu.
Với công suất lọc dầu dự kiến sẽ còn mở rộng hơn nữa, Ấn Độ đang ngày càng định hình các dòng chảy nhiên liệu toàn cầu trong khi cân bằng giữa các cơ hội xuất khẩu với an ninh năng lượng trong nước.
Trong nhiều năm, nhà sản xuất dầu "điều tiết" (swing producer) của thế giới là Ả Rập Xê Út. Cần thêm dầu thô? Riyadh mở van. Quá nhiều dầu? Riyadh đóng chúng lại. Nhưng trong khi mọi người đều dõi theo ai kiểm soát sản lượng dầu thô, thì một nhà sản xuất điều tiết khác đã âm thầm hình thành—một nhà sản xuất kinh doanh dầu diesel, nhiên liệu phản lực và xăng thay vì dầu thô.
Đó chính là Ấn Độ, và họ đang nắm quyền chủ động.
Khi các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông bị hư hại trong cuộc chiến Iran/Mỹ, khi xuất khẩu dầu diesel của Nga sụp đổ dưới sức nặng của các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine, và khi châu Âu một lần nữa phải loay hoay tìm kiếm các lô hàng thay thế, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã chớp lấy thời cơ và bắt đầu gửi thêm hàng đến bất cứ nơi nào sẵn sàng trả mức giá cao nhất.
Nghe rất giống một nhà cung cấp điều tiết.
Ấn Độ đang trên đà xuất khẩu khoảng 1,4 triệu thùng sản phẩm tinh chế mỗi ngày trong tháng 7, theo Kpler. Con số đó cao hơn khoảng 50% so với tháng 5 và là khối lượng xuất khẩu hàng tháng cao nhất kể từ tháng 9. Những lô hàng đó cũng không chỉ hướng đến một điểm đến duy nhất. Chúng hướng tới nơi trả giá cao nhất—tức là, bất cứ nơi nào đang xảy ra tình trạng thiếu hụt.
Hai tháng trước, hơn 80% lượng dầu diesel xuất khẩu của Ấn Độ đã đến châu Phi. Châu Âu không nhận được gì. Điều này là do châu Âu phần lớn đã đóng cửa đối với các loại nhiên liệu được tinh chế từ dầu thô của Nga. Trong khi đó, châu Phi đột nhiên cần nguồn cung thay thế sau khi cuộc khủng hoảng Hormuz làm đảo lộn dòng chảy thương mại ở Trung Đông. Các lô hàng của Ấn Độ chỉ đơn giản là thay đổi hướng đi.
Không giống như nhiều trung tâm lọc dầu khác, Ấn Độ không phụ thuộc vào một nguồn dầu thô duy nhất. Dầu của Nga hiện chiếm hơn một nửa lượng nhập khẩu của Ấn Độ trong tháng này, theo Kpler, nhưng các nhà máy lọc dầu cũng mua từ Iraq, Ả Rập Xê Út, UAE, Hoa Kỳ, Tây Phi và Mỹ Latinh. Nếu một nhà cung cấp trở thành vấn đề, Ấn Độ sẽ mua từ người khác. Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ không đặc biệt quan tâm đến việc thùng dầu đó đến từ đâu miễn là họ có thể kiếm tiền từ việc biến nó thành một thứ gì đó có giá trị hơn.
Và hiện tại, các sản phẩm tinh chế chắc chắn là có giá trị, bởi vì sự thắt chặt thực sự trên thị trường dầu mỏ ngày nay nằm ở các sản phẩm tinh chế.
Để bắt đầu, hệ thống lọc dầu của Nga đã bị tấn công trong nhiều tháng bởi các cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Ukraine, buộc Moscow phải hạn chế xuất khẩu dầu diesel, xăng và nhiên liệu phản lực. Và một số nhà máy lọc dầu ở Trung Đông vẫn đang hoạt động dưới mức bình thường sau nhiều tháng chiến tranh. Tồn kho dầu diesel ở châu Âu vẫn cực kỳ khan hiếm. Nhiên liệu phản lực cũng không hẳn là dồi dào.
Ấn Độ tình cờ là một trong số ít những nơi đang gia tăng công suất lọc dầu thay vì mất đi nó.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế kỳ vọng công suất lọc dầu của Ấn Độ sẽ tăng thêm 15% vào năm 2030. Đầu tư vào lọc dầu đã tăng trung bình 23% trong năm năm qua.
Ấn Độ nhập khẩu gần 90% dầu thô của mình. Đối với hầu hết các quốc gia, điều đó nghe có vẻ là một vấn đề an ninh năng lượng. Nhưng Ấn Độ đã biến nó thành một mô hình kinh doanh. Mua dầu thô từ bất cứ ai cung cấp hiệu quả kinh tế tốt nhất. Biến nó thành các sản phẩm có giá trị cao hơn. Xuất khẩu các sản phẩm đó đến bất cứ nơi nào có biên lợi nhuận mạnh nhất.
Đó là một chiến lược có vẻ còn thông minh hơn khi thị trường nhiên liệu toàn cầu bắt đầu rạn nứt. Chính phủ cũng hiểu điều đó.
Tuần này, New Delhi đã tăng gần gấp đôi thuế xuất khẩu đối với dầu diesel và nhiên liệu phản lực trong khi hạ mức thuế đối với xuất khẩu xăng. Nếu nguồn cung dầu diesel và nhiên liệu phản lực thắt chặt hơn nữa, chính phủ muốn những thùng nhiên liệu đó sẵn có tại nhà hơn là để chúng đến tay người mua nước ngoài.
Đó là hành động cân bằng đi kèm với việc trở thành một cường quốc lọc dầu. Xuất khẩu đủ để tận dụng tình trạng thiếu hụt toàn cầu. Giữ lại đủ để tránh tự tạo ra sự thiếu hụt cho chính mình.
Ả Rập Xê Út vẫn quyết định ai nhận được nhiều dầu thô hơn. Nhưng Ấn Độ đang ngày càng quyết định ai nhận được nhiều dầu diesel, nhiên liệu phản lực và xăng hơn. Khi thế giới đột nhiên cần thêm một lô hàng dầu diesel, nhiên liệu phản lực hoặc xăng, thì rất có khả năng lô hàng đó rời khỏi một nhà máy lọc dầu của Ấn Độ. Và khi công suất lọc dầu tiếp tục tăng trưởng trong khi các khu vực khác vật lộn với các nhà máy già cỗi, thiệt hại do chiến tranh và thiếu đầu tư, vai trò của Ấn Độ trong việc cân bằng thị trường nhiên liệu toàn cầu có khả năng sẽ tăng trưởng cùng với đó.
Nguồn tin: Xangdau.net
