Xu hướng chi tiêu vốn và ưu tiên tài chính
Trong nửa đầu năm 2026, các nhà khai thác đá phiến hàng đầu tại Hoa Kỳ đã đồng loạt cắt giảm chi tiêu vốn (*capex*), bất chấp mức giá dầu thô quốc tế tăng cao. Thay vì mở rộng khoan mới, các doanh nghiệp tập trung nguồn lực tài chính vào giảm nợ và tăng lợi nhuận cho cổ đông, tiếp nối chiến lược kỷ luật tài khóa đã duy trì trong nhiều năm gần đây.
Theo số liệu tổng hợp từ Bloomberg, mức giảm chi tiêu ghi nhận cụ thể:
- Chevron và ConocoPhillips: giảm 10% chi tiêu so với cùng kỳ.
- Occidental Petroleum: cắt giảm 20% chi phí vận hành tại khu vực Permian.
- APA Corp., HighPeak Energy, Matador Resources cũng báo cáo mức chi tiêu thấp hơn.
Động thái này phản ánh sự thay đổi căn bản trong mô hình kinh doanh: ưu tiên dòng tiền tự do và tỷ suất hoàn vốn cho cổ đông thay vì tăng trưởng sản lượng bằng mọi giá.
Tác động đến tăng trưởng sản lượng và số giàn khoan
Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA) dự báo sản lượng dầu thô bình quân năm 2026 đạt 13,8 triệu thùng/ngày, tức chỉ tăng 200.000 thùng/ngày so với năm 2025 – mức gia tăng thấp hơn đáng kể so với các giai đoạn trước.
Dữ liệu thực tế cho thấy sản lượng tháng 5/2026 đạt 13,714 triệu thùng/ngày, nhưng mức bình quân vài tháng gần đây (10/2025: 13,864 triệu thùng/ngày; 11/2025: 13,789 triệu thùng/ngày) thậm chí cao hơn hiện tại, cho thấy xu hướng tăng đang chững lại.
Số lượng giàn khoan đang hoạt động tính đến tuần thứ hai tháng 8/2026 cao hơn 43 giàn so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, với định hướng cắt giảm capex hiện tại, tốc độ bổ sung giàn khoan có thể chậm lại trong các quý tới.
Suy giảm năng suất giếng và hiệu quả khai thác
Yếu tố kỹ thuật cũng đóng vai trò quan trọng: giếng đá phiến có tốc độ suy giảm sản lượng (decline rate) nhanh hơn nhiều so với giếng thông thường, đòi hỏi tần suất khoan và bơm thủy lực cao hơn để duy trì sản lượng.
Theo ước tính của Enverus (2024), năng suất giếng bình quân tại các khu vực đá phiến đã giảm khoảng 15%. Để bù đắp, các nhà vận hành đã kéo dài chiều dài nhánh giếng ngang (longer laterals) và tối ưu hóa hiệu suất khoan – biện pháp tạm thời có hiệu quả, nhưng không thay đổi xu hướng suy giảm cấu trúc.
So sánh tăng trưởng sản lượng qua các giai đoạn
Dữ liệu EIA cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong nhịp độ tăng trưởng:
- Giai đoạn 12/2016 – 01/2020: sản lượng tăng từ 8,8 triệu thùng/ngày lên 12,865 triệu thùng/ngày (mức tăng hơn 4 triệu thùng/ngày), bao gồm giai đoạn đại dịch gây sụt giảm cầu nhưng sau đó phục hồi nhanh.
- Giai đoạn 2020 – 05/2026: tổng mức tăng chỉ đạt 2,5 triệu thùng/ngày, với sản lượng hiện tại thấp hơn mức đỉnh đạt được vào cuối 2025.
Điều này phản ánh các nhà sản xuất đá phiến không gia tăng đáng kể công suất ngay cả khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông (phong tỏa eo Hormuz) gây áp lực nguồn cung và đẩy giá dầu tăng cao. Việc IEA dự báo thị trường toàn cầu thiếu hụt 1,8 triệu thùng/ngày không đủ sức thay đổi quyết định chiến lược của ban lãnh đạo các công ty này.
Đánh giá cấu trúc ngành
Từ các số liệu hiện có, có thể nhận định một sự dịch chuyển cơ cấu bền vững trong ngành dầu đá phiến Mỹ. Kỷ nguyên tăng trưởng sản lượng bằng cách đốt tiền mặt và tích lũy nợ đã kết thúc. Kỷ luật tài chính, tối ưu dòng tiền, trả nợ và duy trì tỷ suất cổ tức đang là chiến lược trung tâm ngay cả trong bối cảnh khủng hoảng cung toàn cầu.
Các yếu tố kỹ thuật như suy giảm năng suất và chi phí biên tăng cũng góp phần củng cố xu hướng này. EIA dự báo tăng trưởng sản lượng dừng ở mức khiêm tốn 200.000 thùng/ngày trong cả năm 2026, phù hợp với động thái giảm capex và số giàn khoan dự kiến không còn tăng nhanh. Điều này khẳng định tính bền vững của chiến lược tập trung vào giá trị cổ đông hơn là tăng thị phần sản xuất.
Nguồn tin: Xangdau.net
