Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran hôm thứ Hai cho biết đã đạt được kết luận về nhiều chủ đề được thảo luận trong bản ghi nhớ tiềm năng gồm 14 điểm, nhưng điều này không có nghĩa là một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông sắp xảy ra.
Khung thỏa thuận tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ để đổi lấy việc Tehran thực hiện các bước nhằm đảm bảo an toàn cho việc di chuyển qua eo biển Hormuz, người phát ngôn Esmaeil Baghaei cho biết.
CÁC CUỘC THẢO LUẬN ĐANG Ở GIAI ĐOẠN NÀO?
Hai bên vẫn bất đồng về các vấn đề khó khăn, bao gồm tham vọng hạt nhân của Iran, cuộc chiến của Israel ở Lebanon với lực lượng dân quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn và yêu cầu của Tehran về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và thả các tài sản bị đóng băng.
Cả hai bên đều cho biết họ đã đạt được tiến triển trong một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt chiến tranh và cho các nhà đàm phán 60 ngày để đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Nhà ngoại giao cấp cao của Iran, Hossein Nooshabadi, nói với hãng tin ISNA hôm thứ Hai rằng thỏa thuận khung khả thi bao gồm việc chấm dứt chiến tranh trên tất cả các mặt trận, kể cả Lebanon, việc thả các tài sản bị phong tỏa của Iran, việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ và việc mở cửa eo biển Hormuz, việc rút quân Mỹ khỏi khu vực lân cận Iran và quyền tự do bán dầu của Iran.
Ông Nooshabadi cho biết bản dự thảo thỏa thuận ban đầu của Iran không chứa bất kỳ cam kết nào về chương trình hạt nhân của Iran.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, phát biểu với điều kiện giấu tên, cho biết Iran đã đồng ý "về nguyên tắc" mở eo biển Hormuz, đổi lại việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, và xử lý lượng uranium được làm giàu cao của Tehran.
Ông Baghaei cho biết thỏa thuận ban đầu tiềm năng không có chi tiết cụ thể nào về việc quản lý eo biển Hormuz. Ông Nooshabadi nói rằng việc quản lý eo biển là một vấn đề giữa Iran và Oman đang được thảo luận với Oman.
LÀM SAO MỘT THỎA THUẬN CÓ THỂ TIẾN TRIỂN?
Nếu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran thông qua bản ghi nhớ, nó sẽ được gửi đến lãnh đạo tối cao của nước này để phê duyệt cuối cùng.
Một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết, Mỹ hiểu rằng Lãnh đạo tối cao Ayatollah Mojtaba Khamenei đã tán thành khuôn mẫu chung của thỏa thuận.
Nếu giai đoạn đầu của thỏa thuận được tiến triển, vấn đề hạt nhân có thể được xem xét và đàm phán trong thời hạn 60 ngày, Baghaei và Nooshabadi cho biết.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói về việc tham gia vào một "cuộc đàm phán rất thực tế, quan trọng, có thời hạn về vấn đề hạt nhân" trong vòng 60 ngày.
Thỏa thuận cuối cùng về chương trình hạt nhân - được ký kết năm 2015 và bị Tổng thống Mỹ Donald Trump hủy bỏ năm 2018 - đã mất nhiều năm đàm phán giữa các nhóm chuyên gia kỹ thuật lớn.
NHỮNG VẤN ĐỀ CHÍNH LÀ GÌ?
EO BIỂN HORMUZ VÀ PHONG TỎA VỊNH - Tehran coi việc kiểm soát eo biển Hormuz và việc phong tỏa các cảng của Iran là những điểm đòn bẩy chính của họ.
HẠT NHÂN - Mỹ tin rằng Iran muốn chế tạo bom hạt nhân. Iran luôn phủ nhận điều này, nói rằng chương trình nguyên tử của họ chỉ nhằm mục đích hòa bình. Trọng tâm là làm giàu uranium, tạo ra nhiên liệu cho năng lượng hạt nhân nhưng cũng có thể tạo ra vật liệu cho đầu đạn. Một thỏa thuận cuối cùng có thể đạt được, bao gồm lệnh cấm dài hạn đối với việc làm giàu và xuất khẩu hoặc pha loãng kho dự trữ.
TÊN LỬA ĐẠN ĐẠO - Một yêu cầu chính của Mỹ trước chiến tranh là Iran phải hạn chế tầm bắn của tên lửa đạn đạo để chúng không thể vươn tới Israel. Iran luôn từ chối thảo luận về tên lửa đạn đạo của mình, nói rằng quyền sở hữu vũ khí thông thường của họ không thể được đưa ra bàn bạc và rằng họ vẫn còn một kho vũ khí lớn.
CÁC BIỆN PHÁP TRỪNG PHẠT VÀ TÀI SẢN BỊ ĐÓNG BĂNG - Nền kinh tế của Iran đã bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt trong nhiều năm, góp phần gây ra tình trạng bất ổn trên toàn quốc vào tháng Giêng. Tehran rất cần dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng chục tỷ đô la doanh thu dầu mỏ của Iran bị đóng băng trong các ngân hàng nước ngoài. Họ cũng muốn được bồi thường thiệt hại chiến tranh.
Nguồn tin: Xangdau.net
