Thủ tướng Anh Andy Burnham đã phát tín hiệu theo đuổi cách tiếp cận mang tính thực tế đối với lĩnh vực dầu khí tại Biển Bắc, làm dấy lên kỳ vọng chính phủ của ông có thể bật đèn xanh cho một số dự án thượng nguồn từng được phê duyệt trước đó đi vào triển khai.
Hai mỏ Jackdaw và Rosebank đang trở thành tâm điểm nhạy cảm về mặt chính trị do các giấy phép khai thác trước đây đã bị phán quyết là không hợp pháp sau khi không đánh giá đầy đủ lượng phát thải hạ nguồn. Việc cho phép bất kỳ dự án nào trong hai dự án này tiếp tục triển khai có thể vấp phải sự phản đối trong nội bộ Đảng Lao động, trong khi các bên ủng hộ cho rằng sản lượng khai thác trong nước sẽ giúp giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu.
Với việc Thủ tướng mới nhậm chức, mức độ chắc chắn về việc Vương quốc Anh tiếp tục đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng hay đảo ngược các cam kết khí hậu để hậu thuẫn phát triển nhiên liệu hóa thạch vẫn còn là một dấu hỏi. Nhiều ý kiến từng phỏng đoán Thủ tướng thuộc Đảng Lao động Andy Burnham sẽ ủng hộ các dự án dầu khí tại Biển Bắc. Tuy nhiên, kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2024, Đảng Lao động đã triển khai một loạt chính sách năng lượng nhằm hỗ trợ phát triển năng lượng tái tạo, nâng cấp hạ tầng lưới điện cũng như áp đặt các hạn chế đối với hoạt động khoan thăm dò dầu khí mới.
Trước khi đảm nhiệm cương vị Thủ tướng, các chuyên gia năng lượng dự đoán ông Burnham có thể sẽ phê duyệt các dự án khoan tại mỏ khí Jackdaw và mỏ dầu Rosebank ngoài khơi bờ biển Scotland, đi kèm với việc mở rộng các giếng kết nối (tie-backs) nhằm tận dụng hạ tầng khai thác sẵn có ở các mỏ hiện hữu. Cả Jackdaw và Rosebank hiện đang rơi vào tình trạng pháp lý bỏ ngỏ do các phê duyệt từ chính quyền Bảo thủ tiền nhiệm đã bị tòa án đảo ngược với phán quyết tính pháp lý không hợp lệ. Dù vậy, ông Burnham dự kiến sẽ chờ các cuộc tham vấn công khai về các dự án này kết thúc trước khi đưa ra quyết định chính thức.
Trong những tuần gần đây, Vương quốc Anh đã đối mặt với tình trạng hạn hán, cháy rừng và các đợt nắng nóng gay gắt do biến đổi khí hậu, vốn trầm trọng hơn bởi hoạt động khai thác nhiên liệu hóa thạch liên tục. Trước sự quan ngại ngày càng lớn của công chúng đối với các điều kiện thời tiết cực đoan bắt nguồn từ biến đổi khí hậu, ông Burnham đã được cảnh báo rằng ông có thể phải đối mặt với cuộc nổi phản đối đầu tiên trong nhiệm kỳ lãnh đạo nếu ủng hộ hoạt động khoan dầu khí mới.
Vào cuối tháng 7, ông Burnham ra hiệu rằng ông có khả năng ủng hộ hoạt động khoan thăm dò, khẳng định sẽ giữ thái độ "thực tế" đối với dầu khí. Phát biểu này diễn ra chỉ vài giờ trước bài phát biểu của Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres, trong đó ông cảnh báo rằng "mọi dự án nhiên liệu hóa thạch mới" đều làm cho các đợt nắng nóng trở nên nguy hiểm hơn.
Đảng Lao động hiện đang vấp phải sự cạnh tranh từ cả hai phía trên trường chính trị, trong bối cảnh gia tăng lo ngại về sức hút ngày càng lớn của Đảng Xanh do Zack Polanski lãnh đạo. Đảng Xanh đã bày tỏ sự phản đối kiên quyết đối với các giấy phép khai thác dầu khí mới tại Biển Bắc, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của quá trình chuyển dịch năng lượng xanh.
Rachael Maskell, nghị sĩ Đảng Lao động đại diện cho khu vực York Central, đã kêu gọi các bộ trưởng "giữ carbon nằm lại trong lòng đất" và theo dõi phiên họp tóm tắt khẩn cấp về khí hậu quốc gia gần đây. Bà Maskell phát biểu: "Chúng ta đang chứng kiến băng tan, các đại dương ấm lên, những mùa hè ngày càng oi bức. Mùa hè này là một lời cảnh báo rằng chúng ta buộc phải hướng tới một tương lai bền vững thật nhanh chóng."
Khi nhiều người tiếp tục dự đoán về tương lai của ngành năng lượng Anh, ông Andy Burnham vẫn giữ im lặng về khủng hoảng khí hậu kể từ khi nhậm chức. Tuy nhiên, ông đã bổ nhiệm Miatta Fahnbulleh – người có bề dày kinh nghiệm trong các hoạt động vận động khí hậu – giữ chức Bộ trưởng An ninh Năng lượng và Phát thải ròng bằng không. Trong khi đó, bản tuyên ngôn tranh cử năm 2024 của Đảng Lao động loại trừ việc cấp phép mới cho hoạt động thăm dò tại Biển Bắc, dù nêu rõ các giấy phép hiện hữu sẽ không bị thu hồi. Phán quyết về tính phi pháp của Jackdaw và Rosebank đã đặt ra câu hỏi liệu các phê duyệt dự án này sẽ được xếp vào diện dự án mới hay cũ.
Nhiều nguồn tin nội bộ gợi ý rằng ông Burnham có thể đưa ra một giải pháp thỏa hiệp dựa trên kết quả tham vấn công khai, theo đó dự án khí Jackdaw có khả năng được phép tiếp tục triển khai. Vương quốc Anh vẫn phụ thuộc đáng kể vào khí đốt phục vụ cho sưởi ấm và phát điện, với nhiều người tiếp tục coi đây là một "nhiên liệu chuyển đổi". Do hoạt động khai thác khí đốt thải ít carbon hơn so với dầu mỏ, nó có thể được nhìn nhận là ít gây hại hơn cho môi trường – mặc dù việc phê duyệt bất kỳ hoạt động khai thác nhiên liệu hóa thạch mới nào đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Biên tập viên phụ trách mảng môi trường của tờ The Guardian, Fiona Harvey, giải thích: "Việc cho phép dự án này tiếp tục tiến hành ít gây hại hơn nhiều so với Rosebank... Hơn nữa, Jackdaw là một giếng kết nối (tieback), do đó có thể kết nối vào hạ tầng hiện hữu và có thể đưa vào vận hành sớm hơn."
Tập đoàn dầu khí lớn BP – đơn vị gần đây đã rút lại nhiều cam kết xanh và thoái vốn khỏi các tài sản tại Biển Bắc – vẫn giữ vững quan điểm ủng hộ mở rộng khai thác dầu khí. Giám đốc điều hành của công ty, Meg O'Neill, đã phát biểu trước ông Burnham rằng do Vương quốc Anh vẫn nhận 75% năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch, điều quan trọng là "thùng dầu đầu tiên chúng ta tiêu thụ và phân tử khí tự nhiên chúng ta cần phải đến từ thềm lục địa Biển Bắc của Vương quốc Anh."
Tuy nhiên, các nhà hoạt động môi trường và nhà khoa học khí hậu vẫn tiếp tục phản đối các dự án phát triển dầu khí mới, cho rằng nguồn vốn đầu tư nên được phân bổ hiệu quả hơn cho quá trình chuyển dịch xanh nhằm đa dạng hóa cơ cấu năng lượng của Anh và củng cố an ninh năng lượng dài hạn. Hơn nữa, việc phê duyệt Jackdaw và Rosebank nhiều khả năng sẽ không kéo giảm giá cước tiêu dùng hay tạo ra số lượng lớn việc làm mới.
Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng Vương Anh (UK Energy Research Centre) đã viết trong một đánh giá gần đây: "Những khẳng định cho rằng hoạt động khoan tại Biển Bắc sẽ mang lại khả năng chống chịu và giá cả năng lượng phải chăng trước các cú sốc giá nhiên liệu hiện tại là một ảo tưởng." Dự án Jackdaw dự kiến chỉ tạo ra 27 việc làm toàn thời gian trực tiếp. Trong khi đó, với việc các trữ lượng năng lượng của Vương quốc Anh đang cạn kiệt nhanh chóng, hoạt động khoan dầu khí mới không được kỳ vọng sẽ hỗ trợ an ninh năng lượng dài hạn của quốc gia này.
Do đó, nếu ông Burnham quyết định hậu thuẫn các dự án nhiên liệu hóa thạch mới, ông sẽ đối mặt với rủi ro xảy ra một cuộc bất mãn trong nội bộ Đảng Lao động và vấp phải sự phản đối quyết liệt từ giới bảo vệ môi trường, trong khi vẫn không thể tạo ra số lượng việc làm dầu khí mới đáng kể hay giải quyết tình trạng giá năng lượng leo thang.
Nguồn tin: Xangdau.net
