Thị trường dầu thô thế giới đang trải qua đợt điều chỉnh giảm mạnh sau thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày giữa Mỹ và Iran. Tâm lý thị trường hiện đặt kỳ vọng lớn vào sự phục hồi của dòng chảy dầu thô qua Eo biển Hormuz, dẫn đến các đợt chiết khấu mạnh đối với các lô hàng giao ngay (spot cargoes). Điển hình, giá dầu Angola đã giao dịch với mức chiết khấu 10 USD/thùng so với giá dầu Brent chuẩn, lần đầu tiên sau một thập kỷ.
Phân tích dòng chảy tàu dầu (Tanker traffic)
Tuy nhiên, giới chuyên gia ngành năng lượng đang đưa ra những nhận định thận trọng về triển vọng nguồn cung:
Bản chất của dòng chảy: Phần lớn lưu lượng tàu dầu thoát khỏi Vịnh Persian hiện nay chủ yếu là các tàu bị mắc kẹt (stranded vessels) đã được phép rời đi sau thời gian gián đoạn, thay vì là các tàu mới chở dầu từ nguồn cung gia tăng. Tỷ lệ tàu vào Vịnh vẫn ở mức thấp, đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng duy trì lưu thông trong tương lai.
Rủi ro vận tải: Mặc dù số lượng tàu thoát khỏi "nút thắt" Hormuz tăng mạnh, các nhà vận hành vẫn đối mặt với rào cản về phí bảo hiểm và rủi ro an ninh, minh chứng qua vụ việc một tàu thương mại bị tấn công tại khu vực này trong tuần qua.
Áp lực dự trữ và rủi ro tái thiết lập cân bằng
Thị trường đang đối mặt với sự lệch pha giữa kỳ vọng về dư thừa nguồn cung (oversupply) và thực tế dự trữ:
1. Dự trữ chiến lược (SPR): Mỹ đang đối mặt với áp lực cấp bách trong việc tái bổ sung dự trữ. Hiện mức dự trữ dầu tại SPR đang ở ngưỡng thấp nhất trong 4 thập kỷ (331,2 triệu thùng tính đến ngày 19/6), chạm mức cận dưới của mức vận hành tối thiểu (minimum operational level) cần thiết để duy trì an ninh hệ thống.
2. Chiến lược của các nhà nhập khẩu lớn: Trung Quốc đã tận dụng lượng tồn kho dồi dào để giảm thu mua dầu thô trong giai đoạn khủng hoảng, góp phần kìm hãm đà tăng giá. Tuy nhiên, khi các luồng cung từ Vịnh Persian ổn định trở lại, nhu cầu mua vào từ Trung Quốc dự kiến sẽ phục hồi sau khi các lô hàng tồn kho hiện hữu được thanh lý.
Đánh giá của chuyên gia
Dưới góc độ kỹ thuật, các tổ chức như JP Morgan hay ING cảnh báo rằng thị trường có thể đang quá lạc quan về tốc độ phục hồi của nguồn cung và tính bền vững của các tồn kho dự trữ. Những rủi ro địa chính trị tiềm ẩn, cùng với các yếu tố kỹ thuật về logistics và phí bảo hiểm, vẫn là biến số quan trọng có thể đảo ngược xu hướng giá trong ngắn hạn. Trong khi các nhà phân tích tại TD Securities lo ngại thị trường đang đánh giá quá cao tốc độ ổn định của nguồn cung, thì giới quan sát vẫn theo dõi sát sao liệu lưu lượng tàu chở dầu có thực sự duy trì ổn định hay producers buộc phải điều chỉnh kế hoạch gia tăng sản lượng nếu các rào cản an ninh vẫn hiện hữu.
---
Bản tin tổng hợp các dữ liệu thị trường và hạ tầng năng lượng tính đến ngày 29/6/2026.
