Biến động địa chính trị tại Trung Đông gần đây và tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu thô đã phá vỡ xu hướng tăng giá của thị trường. Nổi bật trong số đó là khoản đầu tư 725 tỷ USD cho trí tuệ nhân tạo (AI) của các hãng công nghệ lớn (Big Tech) đang đứng trước áp lực lớn từ thị trường năng lượng, khi chi phí dầu, khí đốt và điện năng leo thang đe dọa làm tăng chi phí vận hành trung tâm dữ liệu và làm chậm tiến độ thu hồi vốn.
Giá dầu thô đã có xu hướng chững lại sau khi dầu Brent chạm ngưỡng 100 USD/thùng vào tuần trước do Mỹ và Iran tạm ngưng giao tranh vào dịp cuối tuần. Tuy nhiên, rủi ro từ chiến sự vẫn hiện hữu, khiến triển vọng thị trường tài chính kém khả quan. Cùng với chiến lược chi mạnh tay cho AI của các hãng công nghệ và những cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng, thị trường được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh.
Tuần trước chứng kiến nhiều diễn biến bất lợi đối với thị trường. Ngoài cú sốc giá dầu do chiến sự Trung Đông lan rộng đến Biển Đỏ — nơi lực lượng Houthi ở Yemen tấn công hai tàu chở dầu — giới đầu tư còn phải đối mặt với các biện pháp thuế quan mới từ Tổng thống Donald Trump và đà sụt giảm của cổ phiếu công nghệ. Nguyên nhân là do Alphabet (công ty mẹ của Google) thông báo đã thâm hụt 6 tỷ USD dòng tiền trong quý 2 do chi phí đầu tư cho AI, đánh dấu lần đầu tiên ghi nhận dòng tiền thuần âm kể từ khi lên sàn chứng khoán, theo Financial Times.
Tính chung lại, các tập đoàn công nghệ lớn dự kiến sẽ chi hơn 725 tỷ USD trong năm nay cho các dự án AI. Dù con số này khiến giới đầu tư thận trọng do hiệu quả đầu tư chưa rõ ràng, vấn đề lớn hơn nằm ở chỗ nhóm ngành công nghệ đã trở thành một tác nhân tiêu thụ năng lượng sơ cấp và thứ cấp cực lớn trên toàn cầu.
Sau khi lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia và tấn công các tàu chở dầu tại eo biển Bab el-Mandeb, xung đột tại Trung Đông đã lan rộng ra ngoài eo biển Hormuz — khu vực hiện cũng gần như tê liệt hoàn toàn. Điều này khiến một lượng lớn nguồn cung dầu thô bị kẹt lại. Bên cạnh đó, tình hình chiến sự tại Ukraine cũng leo thang tiêu cực khi các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái nhằm vào hệ thống của Tổ chức Đường ống Caspian (CPC) làm sụt giảm mạnh sản lượng khai thác dầu tại Kazakhstan. Nhìn chung, các sự kiện này đã gây gián đoạn tới một phần tư nguồn cung dầu và một phần đáng kể nguồn cung khí đốt toàn cầu.
Tình hình này gây tác động bất lợi cho các hạ tầng tính toán quy mô lớn (hyperscalers). Ngành công nghệ hiện đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng phục vụ cho các trung tâm dữ liệu AI. Bất kỳ sự gián đoạn nào đối với các mặt hàng năng lượng cũng sẽ đẩy chi phí vận hành lên cao. Về mặt vĩ mô, giá dầu và khí đốt tăng cao sẽ thúc đẩy lạm phát lan rộng, bởi chi phí năng lượng đóng vai trò nền tảng cho mọi cấu phần chi phí trong nền kinh tế.
Helima Croft, Trưởng bộ phận chiến lược toàn cầu tại RBC Capital Markets, nhận định trên CNN rằng xung đột đã bước vào giai đoạn nguy hiểm hơn, có thể làm thay đổi tâm lý chủ quan của những người từng cho rằng thị trường luôn tìm ra giải pháp thay thế. Việc giá dầu giảm nhẹ mỗi khi có thông tin hạ nhiệt tại eo biển Hormuz từng tạo ra tâm lý chủ quan sai lầm, khiến cú sốc nguồn cung năng lượng trở nên nặng nề hơn.
Các kịch bản giá dầu giảm trước đó đã không diễn ra. Trung Quốc từng cắt giảm nhập khẩu và xả kho dự trữ để ứng phó với cú sốc ban đầu, nhưng các kho dự trữ không phải là vô tận. Việc Trung Quốc tỏ ra lo ngại về chiến sự — thể hiện qua việc giá dầu giảm 4% vào thứ Sáu tuần trước sau khi Reuters đưa tin nước này đang thúc đẩy đàm phán hòa bình — phản ánh thực tế rằng xung đột kéo dài sẽ làm thắt chặt nguồn cung hơn nữa.
Trong khi đó, dự trữ dầu toàn cầu đang cạn kiệt do các chính phủ liên tục xả kho để bình ổn giá nhiên liệu bán lẻ. Tuy nhiên, việc bổ sung lại các kho dự trữ này đòi hỏi nguồn lực lớn trong bối cảnh lạm phát do chiến tranh gia tăng. Theo phân tích của Moody's Analytics, chiến sự Iran đang làm tốn kém khoảng 1.200 USD mỗi năm đối với mỗi hộ gia đình tại Mỹ.
Giá dầu tăng cao không chỉ tác động trực tiếp đến các trung tâm dữ liệu thông qua nguồn cung khí đốt và tua-bin phát điện, mà còn kéo theo giá cả của mọi mặt hàng khác, từ lương thực đến chất bán dẫn và thiết bị chuyên dụng.
Nguồn tin: Xangdau.net
