Trước tình trạng Iran liên tục tiến hành các cuộc tấn công nhắm vào tàu chở dầu làm gián đoạn các chuyến hàng xuất khẩu dầu thô đường biển của các quốc gia vùng Vịnh, các nhà sản xuất năng lượng tại khu vực Trung Đông đang lên kế hoạch xây dựng các tuyến đường ống dẫn dầu mới nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định rằng các tuyến đường ống mới sẽ không thể chấm dứt hoàn toàn mối đe dọa đối với hoạt động xuất khẩu năng lượng của khu vực, bởi hạ tầng này cũng dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công bất đối xứng, chi phí thấp – hình thức vốn đã nhắm vào các tàu thuyền tại Hormuz.
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết Washington đang hậu thuẫn nỗ lực của Iraq trong việc khôi phục tuyến đường ống dẫn dầu thô chạy từ thành phố Kirkuk ở miền bắc qua Syria đến Biển Địa Trung Hải, với dự kiến các doanh nghiệp Mỹ sẽ tham gia vào quá trình thi công. Sự gián đoạn tại Hormuz đã tác động nặng nề đến Iraq – quốc gia sản xuất lớn thứ hai trong OPEC – do nước này chủ yếu xuất khẩu qua thành phố cảng phía nam Basra và có rất ít lựa chọn thay thế. Sản lượng khai thác của Iraq trong tháng 6 đã sụt giảm hơn 50%, xuống còn 1,9 triệu thùng mỗi ngày so với mức 4,2 triệu bpd được bơm vào tháng 2 trước khi chiến tranh giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra.
Trong khi đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) có kế hoạch nhân đôi công suất xuất khẩu bên ngoài Hormuz thông qua việc hoàn thành tuyến đường ống thứ hai dẫn đến Cảng Fujairah bên Vịnh Oman. Saudi Arabia cũng đang cân nhắc mở rộng công suất đường ống dẫn dầu ra Biển Đỏ thêm 2 triệu bpd. Theo phân tích từ Goldman Sachs, đây là ba trong số bảy dự án đường ống dẫn dầu tại Trung Đông đang trong giai đoạn xây dựng hoặc lập kế hoạch, với tổng công suất truyền tải toàn khu vực có thể tăng lên hơn 14 triệu bpd vào cuối năm 2028, tương đương hơn 60% tổng lượng xuất khẩu trước chiến tranh của bảy quốc gia vùng Vịnh (23 triệu bpd).
Dù vậy, chuyên gia phân tích địa chính trị Jennifer Li từ Rystad Energy đánh giá các đường ống này mang tính chất là một biện pháp phòng ngừa địa chính trị trước các sự cố gián đoạn tại Hormuz hơn là một giải pháp thay thế hoàn toàn cho eo biển này. Tuyến đường ống Tây - Đông hiện hữu của UAE hướng tới Vịnh Oman và tuyến Đông - Tây của Saudi Arabia hướng tới Biển Đỏ đã đóng vai trò là các van xả áp chiến lược cho thị trường dầu mỏ trong suốt thời gian chiến tranh, giúp Abu Dhabi và Riyadh chuyển hướng hàng triệu thùng mỗi ngày để né tránh Hormuz.
Dù các quốc gia vùng Vịnh cần đa dạng hóa tối đa các tuyến đường xuất khẩu, hạ tầng đường ống vẫn tồn tại tính dễ bị tổn thương. Trong tháng 4, Iran từng tập kích một trạm bơm trên tuyến đường ống dẫn ra Biển Đỏ của Saudi Arabia, làm sụt giảm lưu lượng qua đường ống này tới 700.000 bpd. Bob McNally, nhà sáng lập Rapidan Energy, nhận định vấn đề không nằm ở tuyến đường thủy, mà ở việc Iran có thể sử dụng vũ khí để tấn công các hạ tầng tiếp nhận, trạm bơm, trạm cuối, kho chứa và các đơn vị lưu trữ của các hệ thống đường ống này.
Bên cạnh đó, Iran và lực lượng đồng minh Houthi tại Yemen đang đe dọa làm gián đoạn các luồng xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ. Giới chức chính trị cấp cao của Houthi tuyên bố lực lượng này sẵn sàng phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb phối hợp cùng Tehran, nhằm ngăn chặn hàng triệu thùng dầu mà Saudi Arabia đã chuyển hướng qua đường ống dẫn đến cảng xuất khẩu Yanbu bên Biển Đỏ. Michelle Wiese Bockmann, chuyên gia phân tích hàng hải cao cấp tại Windward, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của cảng Yanbu đối với cả Saudi Arabia lẫn thị trường dầu mỏ toàn cầu là không thể đánh giá thấp.
Nguồn tin: Xangdau.net
