Theo phân tích từ Rystad Energy, nhiệt độ mùa đông tại châu Âu cần phải tăng ít nhất 2 độ C so với mức trung bình thì nhu cầu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) mới có thể giảm trở lại mức của mùa đông năm ngoái – một ngưỡng nhiệt độ chỉ xuất hiện hai lần trong suốt 25 năm qua.
Hiện tượng El Niño mạnh gần như chắc chắn sẽ hình thành, song ngay cả trong kịch bản ôn hòa với mức tăng 1 độ C, châu Âu vẫn phải nhập khẩu thêm ít nhất 7 triệu tấn LNG so với mùa đông trước. Trong khi đó, các cuộc xung đột tại Trung Đông đã làm sụt giảm nguồn cung LNG từ Vịnh Persian và đẩy giá cước leo thang, làm gia tăng áp lực phụ thuộc vào thời tiết trong mùa đông năm nay.
Chỉ một đợt El Niño có cường độ đặc biệt mạnh mới có thể tạo ra tác động đáng kể giúp giảm bớt nhu cầu LNG của châu Âu trong mùa đông này, mặc dù các cơ quan dự báo hiện đánh giá kịch bản đó có xác suất xảy ra thấp.
Phân tích của Rystad Energy chỉ ra rằng nhiệt độ mùa đông tại châu Âu cần cao hơn ít nhất 2 độ C so với mức trung bình lịch sử thì nhu cầu LNG của khu vực mới giảm xuống hoặc tương đương mức của mùa đông năm ngoái. Các dự báo hiện tại cho thấy một sự kiện El Niño mạnh sẽ hình thành trong suốt mùa đông 2026-2027, có khả năng đạt cường độ mạnh nhất kể từ năm 2015. Tuy nhiên, thị trường vẫn cần một sự kiện El Niño vượt trội hơn xu hướng lịch sử mới có thể đảo ngược bài toán nhập khẩu của châu Âu. Trước những biến động của dự báo thời tiết, kịch bản có xác suất cao về mặt thống kê là châu Âu vẫn sẽ cần lượng LNG lớn hơn đáng kể so với mùa đông năm ngoái, ngay cả khi El Niño mang lại hiệu ứng thuận lợi.
Điều này có ý nghĩa lớn bởi rủi ro đối với thị trường trong mùa đông năm nay cao hơn bình thường. Xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá LNG tăng cao và cắt giảm các lô hàng từ Vịnh Persian – một trung tâm cung ứng trọng yếu. Một mùa đông ấm hơn sẽ là yếu tố bù đắp đáng hoan nghênh, vấn đề là liệu El Niño có đủ mạnh để tạo ra sự khác biệt hay không.
El Niño mạnh có xác suất cao nhưng không chắc chắn tuyệt đối
El Niño là pha ấm lên định kỳ của dao động Nam - El Niño (ENSO), được theo dõi thông qua các bất thường về nhiệt độ bề mặt nước biển tại Thái Bình Dương. Theo các dự báo công bố vào tháng 7 năm 2026, xác suất hiện tượng El Niño xảy ra trong chín tháng tới là 100%, và chỉ giảm nhẹ xuống 97% vào tháng 3 năm 2027. Các chỉ số cũng nghiêng về một sự kiện mạnh: dự báo cho thấy 81% khả năng chỉ số nhiệt độ liên quan tăng ít nhất 2,0 độ C và 97% khả năng vượt qua 1,5 độ C. Chỉ số nhiệt độ tương đối càng cao thì biên độ dị thường nhiệt độ càng lớn.
Đợt El Niño sắp tới được dự báo sẽ có cường độ mạnh nhất trong hơn một thập kỷ kể từ giai đoạn 2015-2016, trong khi các sự kiện trong thập kỷ qua có xu hướng ôn hòa hơn. Một hiện tượng có biên độ cao lặp lại sẽ tác động rộng lớn đến thị trường, tuy nhiên các dự báo xa vẫn tồn tại nhiều ẩn số và tác động của El Niño mang tính khu vực ngay cả khi sự kiện đó rất mạnh. Ví dụ, vào tháng 1 năm 2016, một đợt El Niño rất mạnh đã diễn ra đồng thời với đợt bùng phát không khí lạnh bất thường ở Đông Á, cho thấy xu hướng toàn cầu không đồng nhất với kết quả tại từng địa phương.
Tác động ấm lên khác biệt giữa các khu vực
Dữ liệu nhiệt độ mùa đông từ năm 2001 đến năm 2025 cho thấy các mùa đông có El Niño thường ấm hơn mức trung bình tại hầu hết các khu vực mà Rystad Energy theo dõi, nhưng mức độ và tính ổn định của tác động đó thay đổi theo địa lý.
Châu Âu là một ví dụ điển hình, trong đó Tây Âu thường có xu hướng ấm lên rõ rệt hơn Nam Âu, khả năng cao là do sự tương tác giữa El Niño và dao động Bắc Đại Tây Dương (NAO), yếu tố chi phối sự phân bố gió, lượng mưa và nhiệt độ trên toàn châu lục. Dữ liệu lịch sử cho thấy chỉ số nhiệt độ gần 2,0 độ C có mối liên hệ với mức tăng khoảng 1 độ C trong nhiệt độ mùa đông tại châu Âu. Trước đây chỉ ghi nhận hai trường hợp nhiệt độ dị thường tăng thẳng 2 độ C dù chỉ số nhiệt độ chung ở mức cao, đó là vào tháng 12 năm 2015 và tháng 2 năm 2024.
Tác động đến nhu cầu khí đốt
Kịch bản cơ sở của Rystad Energy giả định lượng dự trữ khí đốt của châu Âu đạt 76% công suất vào ngày 1 tháng 11, đồng nghĩa với việc khu vực này cần gia tăng lượng nhập khẩu LNG thêm khoảng 15,15 triệu tấn so với cùng kỳ năm trước tính đến tháng 6 năm 2027 nhằm bù đắp cho lượng dự trữ thấp và sự sụt giảm nhập khẩu LNG trong năm 2026 do chiến tranh Mỹ - Iran.
Trong kịch bản El Niño ôn hòa với mức tăng 1 độ C trong các tháng mùa đông, nhu cầu LNG sẽ giảm bớt nhưng châu Âu vẫn cần thêm ít nhất 7 triệu tấn so với khối lượng nhập khẩu của mùa đông trước đó. Kết quả này sẽ tiếp tục hỗ trợ cho giá khí đốt giữ vững đà tăng trưởng của nhu cầu nhập khẩu.
Kịch bản tăng 2 độ C lại vẽ ra bức tranh khác. Mức độ ấm lên này – trong lịch sử chỉ xuất hiện vào tháng 12 năm 2015 và tháng 2 năm 2024 – sẽ làm giảm bớt nhu cầu và đưa lượng nhập khẩu LNG của châu Âu về mức xấp xỉ mùa đông 2025-2026. Diễn biến này mang tính chất giảm giá (bearish) đối với thị trường khí đốt vì nó làm hạ nhiệt áp lực tăng lên đối với khối lượng nhập khẩu. Rystad Energy tiếp tục đưa kịch bản tăng 2 độ C vào phân tích bởi các dự báo hiện tại cho thấy xác suất và mức độ nghiêm trọng của đợt El Niño mạnh đang ở đỉnh kể từ năm 2015.
Hàm ý đối với các thành viên thị trường
Hiện tượng El Niño mạnh gần như là yếu tố chắc chắn xuất hiện trong mùa đông tới và sẽ tạo ra áp lực giảm nhẹ đối với nhu cầu khí đốt tại châu Âu. Tuy nhiên, kịch bản tạo ra tác động lớn nhất đến thị trường là mức tăng nhiệt độ trọn vẹn 2 độ C trong các tháng mùa đông vốn mới chỉ xảy ra hai lần trong lịch sử dữ liệu. Kịch bản cơ sở hiện tại của Rystad Energy đang xem xét mức độ ấm lên ôn hòa hơn – yếu tố làm giảm quy mô gia tăng lượng nhập khẩu của châu Âu nhưng chưa triệt tiêu hoàn toàn. Nếu các dự báo tiếp tục dịch chuyển về phía cực trị mạnh hơn khi mùa đông đến gần (tương tự giai đoạn chuẩn bị cho sự kiện 2023-2024), các thông số tính toán này có thể thay đổi. Các thành viên tham gia thị trường nên coi kịch bản ôn hòa là giả định hoạt động chính, đồng thời theo dõi sát sao các đợt điều chỉnh dự báo có thể đưa thị trường lệch về phía kịch bản giảm giá mạnh hơn.
Nguồn tin: Xangdau.net
