Nhu cầu dầu mỏ toàn cầu có thể giảm lần đầu tiên kể từ năm 2020, sau nhiều tháng hạn chế thương mại dầu mỏ tại Trung Đông và tình trạng bất ổn địa chính trị đang diễn ra, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết vào ngày 10 tháng 7. Kỳ vọng này cũng được lặp lại trong dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu năm 2026 gần đây nhất của OPEC.
Nhu cầu dầu mỏ toàn cầu dự kiến sẽ giảm khoảng 1 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước vào năm 2026, đây sẽ là mức giảm hàng năm đầu tiên kể từ mức giảm từng trải qua trong đại dịch Covid-19 năm 2020, theo một báo cáo gần đây của IEA. IEA đổ lỗi cho sự sụt giảm này là do cuộc chiến do Hoa Kỳ và Israel dẫn đầu nhằm vào Iran và tình trạng bất ổn địa chính trị kéo theo trên khắp Trung Đông.
Một tỷ lệ lớn nguồn cung dầu mỏ của thế giới đã bị gián đoạn trong nhiều tháng, sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa – một hành lang thương mại then chốt nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Biển Ả Rập. Eo biển này được sử dụng để vận chuyển khoảng 20% lượng dầu của thế giới khi hoạt động hoàn toàn, nhưng chỉ một tỷ lệ nhỏ trong số đó đã đi qua vùng biển này trong những tháng gần đây.
Vẫn chưa rõ eo biển này sẽ bị đóng cửa hoặc hạn chế lưu thông trong bao lâu, khi cuộc xung đột với Iran vẫn tiếp diễn. Nhu cầu dầu mỏ toàn cầu hàng năm sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc thương mại năng lượng giữa châu Á và châu Âu bị hạn chế trong bao lâu.
Dự báo của IEA dựa trên giả định rằng một lệnh ngừng bắn sẽ hỗ trợ việc mở cửa dần dần eo biển này, mặc dù các hành động thù địch đang diễn ra giữa Hoa Kỳ và Iran đang phủ bóng đen lên các thỏa thuận hòa bình tiềm năng. Một số tàu chở dầu đã bị tấn công trong tháng 7, khiến lưu lượng giao thông trong eo biển chậm lại đáng kể.
IEA viết trong báo cáo của mình: "Trong khi sự cân bằng thị trường dầu mỏ toàn cầu có vẻ sẽ chuyển trở lại trạng thái dư thừa vào cuối năm, dự báo này phụ thuộc vào giả định rằng dòng chảy tàu chở dầu qua eo biển sẽ phục hồi dần dần, cho phép các nhà sản xuất khởi động lại các mỏ và các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông và những nơi khác nối lại việc vận chuyển sản phẩm." Báo cáo nói thêm: "Các cuộc trao đổi hỏa lực mới trong Vịnh tuần này làm nổi bật những rủi ro khi không đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài, điều bắt buộc phải có để bình thường hóa thị trường dầu mỏ."
Báo cáo của IEA ước tính rằng nguồn cung toàn cầu có thể giảm 3,7 triệu thùng/ngày trong năm 2026, để lại mức thiếu hụt khoảng 860.000 thùng/ngày so với nhu cầu toàn cầu. Con số này dự kiến sẽ tăng lên 7,5 triệu thùng/ngày vào năm 2027, với giả định eo biển Hormuz được mở cửa trở lại. Phản ứng toàn cầu đối với cuộc xung đột, vốn đã thúc đẩy các quốc gia ngoài Vịnh bơm thêm dầu và các quốc gia trên toàn thế giới tìm kiếm nguồn cung cấp năng lượng thay thế, đã làm giảm nhu cầu so với mức trước chiến tranh. Điều này có thể giúp hỗ trợ tình trạng dư thừa vào cuối năm 2026 nếu eo biển này mở cửa trở lại, giúp các quốc gia nạp đầy dự trữ của họ.
Sản lượng dầu của thế giới đã tăng 4,1 triệu thùng/ngày trong tháng 6 để đạt 98,8 triệu thùng/ngày khi eo biển Hormuz được mở cửa một phần. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn khoảng 9,4 triệu thùng/ngày so với mức trước chiến tranh. Những hạn chế đối với thương mại năng lượng qua eo biển này đã khiến một số quốc gia tìm kiếm các tuyến đường thương mại khác hoặc chuyển sang các nguồn năng lượng thay thế, chẳng hạn như năng lượng tái tạo và than đá, để lấp đầy khoảng trống.
Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu thế giới cho năm 2026 trong báo cáo hàng tháng vào ngày 13 tháng 7, xuống còn 780.000 thùng/ngày, đánh dấu lần điều chỉnh giảm thứ ba liên tiếp. Triển vọng tăng trưởng của OPEC đã lạc quan hơn so với các nhà dự báo khác, như IEA, kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào tháng 2.
OPEC vẫn dự đoán tăng trưởng nhu cầu toàn cầu cho năm 2027, bất chấp tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng và sự thay đổi trong hành vi của nhiều quốc gia trên toàn thế giới cho đến nay trong năm nay. "Động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong nửa đầu năm 2026 vẫn duy trì sự kiên cường rộng rãi," OPEC tuyên bố trong báo cáo tháng 7. "Sự giảm nhẹ tiềm năng trong căng thẳng địa chính trị có thể mang lại một số lợi ích cho tăng trưởng toàn cầu trong nửa cuối năm 2026 nếu thị trường năng lượng và dòng chảy thương mại ổn định hơn nữa," tổ chức này nói thêm.
OPEC trước đó đã tuyên bố rằng họ kỳ vọng tăng trưởng nhu cầu sẽ ở mức khoảng 970.000 thùng/ngày trong năm nay. Đối với năm 2027, họ kỳ vọng nhu cầu dầu toàn cầu sẽ tăng 1,94 triệu thùng/ngày, nhiều hơn 210.000 thùng/ngày so với mức tổ chức này đã nêu trong dự báo trước đó. OPEC+, bao gồm các đồng minh như Nga, đã hy vọng sẽ tăng sản lượng trên khắp các quốc gia thành viên bắt đầu từ tháng 4, mặc dù việc đóng cửa liên tục eo biển Hormuz khiến việc đạt được các mục tiêu sản xuất trở nên bất khả thi. Sản lượng từ các quốc gia OPEC+ đạt trung bình 36,28 triệu thùng/ngày trong tháng 6, đánh dấu mức tăng khoảng 3 triệu thùng/ngày so với tháng 5, theo báo cáo.
Ngay cả với dự báo lạc quan hơn của OPEC, sự sụt giảm nhu cầu dầu mỏ của thế giới là rất có khả năng xảy ra vào năm 2026. Liệu xu hướng này có tiếp tục sang năm 2027 hay không phụ thuộc phần lớn vào thời điểm và mức độ mở cửa trở lại của eo biển Hormuz. Tuy nhiên, khi sự phụ thuộc nặng nề vào Trung Đông trở nên ngày càng rõ ràng, nhiều quốc gia có khả năng sẽ tìm kiếm một loạt các nguồn cung cấp năng lượng đa dạng hơn và sẽ tìm cách thiết lập các chuỗi cung ứng khu vực để tăng cường an ninh năng lượng trong tương lai.
Nguồn tin: Xangdau.net
