Trong bối cảnh Mỹ vừa áp dụng lệnh miễn trừ trừng phạt tạm thời với thời hạn 60 ngày, Iran đang nỗ lực tái thiết lập kênh phân phối dầu thô tới các nhà nhập khẩu lớn tại châu Á. Động thái này nhằm mục tiêu giải phóng lượng tồn kho dầu thô và khí ngưng tụ đang lưu giữ trên các tàu chở dầu, đồng thời tìm kiếm thêm các đối tác tiêu thụ bên cạnh khách hàng truyền thống là Trung Quốc.

Theo các số liệu từ Vortexa và tính toán của Bloomberg, tính đến ngày 22/6, khối lượng dầu thô và condensate tồn kho trên các tàu chở dầu của Iran đạt khoảng 68 triệu thùng, trong đó ít nhất 80% chưa có điểm đến cụ thể. Đại diện Công ty Dầu mỏ Quốc gia Iran (NIOC) và các trung gian thương mại đang tích cực liên hệ với các nhà máy lọc dầu tại Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc để chào hàng, bao gồm cả các đề xuất về hợp đồng dài hạn nhằm đón đầu kế hoạch tăng sản lượng trong tương lai.

Rào cản từ phía người mua

Mặc dù có nguồn cung sẵn có, các nhà máy lọc dầu châu Á hiện chưa cho thấy sự vội vàng do các nguyên nhân chính sau:

Đảm bảo nguồn cung thay thế: Nhiều nhà máy đã ký kết các hợp đồng dài hạn để đảm bảo ổn định nguyên liệu đầu vào trong thời gian eo biển Hormuz bị phong tỏa, do đó nguồn cung hiện tại tương đối dồi dào.

Rủi ro pháp lý và tài chính: Các lệnh trừng phạt của EU và Vương quốc Anh vẫn đang có hiệu lực, gây khó khăn cho việc thu xếp vốn và bảo hiểm cho các lô hàng. Ngoài ra, nhiều cảng tiếp nhận vẫn từ chối các tàu chở dầu thuộc "đội tàu đen tối" (shadow fleet) đang vận chuyển dầu Iran.

Tính ổn định của chính sách: Các chuyên gia phân tích tại Kpler nhận định thị trường khó cam kết nhập khẩu dầu Iran trong bối cảnh chính sách trừng phạt của Mỹ vẫn còn nhiều biến động khó lường. Điển hình như đại diện Taiyo Oil (Nhật Bản) khẳng định chưa xem xét việc mua dầu Iran và vẫn ưu tiên phối hợp với chính phủ.

Triển vọng thị trường và cấu trúc giá

Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ – dù có lợi thế về địa lý khi có thể nhận hàng chỉ trong 2-3 ngày – cũng đã đảm bảo lượng dầu thô dự trữ cho đến tháng 8. Các chuyên gia cho rằng, thay vì dầu thô, hợp tác trong các lĩnh vực như khí hóa lỏng (LPG), hóa dầu và phân bón có thể khả thi hơn, dù vẫn phụ thuộc nhiều vào diễn biến chính sách từ Washington.

Hơn nữa, thị trường dầu thô Trung Đông hiện tại không ghi nhận tình trạng thiếu hụt. Cấu trúc thị trường của các loại dầu chuẩn như Dubai và Murban (Abu Dhabi) đang ở trạng thái bù hoãn mua (contango), cho thấy nguồn cung trong ngắn hạn đang dư thừa, điều này làm giảm động lực để người mua chấp nhận rủi ro từ nguồn dầu bị trừng phạt nếu không có các mức chiết khấu cực kỳ hấp dẫn.

Theo Warren Patterson (ING Groep NV), việc miễn trừ dù mở ra cơ hội đa dạng hóa thị trường cho Iran, nhưng để chứng kiến sự tăng trưởng nguồn cung mang tính chiến lược, cần có sự dỡ bỏ trừng phạt lâu dài và ổn định hơn.

Nguồn tin: Xangdau.net