Liên Hợp Quốc đang thảo luận về một chế độ hợp tác thu thuế quốc tế mới, trong đó có mục tiêu thu thuế từ ngành công nghiệp dầu khí để bù đắp cho biến đổi khí hậu. Đây không phải là nỗ lực đầu tiên nhằm buộc ngành công nghiệp này phải trả tiền, và cũng sẽ không phải là nỗ lực cuối cùng. Tuy nhiên, cơ hội thành công của ý tưởng này vẫn còn chưa chắc chắn.

Ý tưởng này là một phần của Công ước Khung về Hợp tác Thuế Quốc tế, một thỏa thuận hiện đang được đàm phán tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York nhằm mục đích cải thiện việc thu thuế trên toàn cầu—và tăng gánh nặng thuế cho những người rất giàu. Không có gì ngạc nhiên khi các cuộc thảo luận tập trung vào tính bền vững, và có rất nhiều quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc mong muốn buộc các tập đoàn dầu khí phải trả thêm tiền cho những thảm họa thiên nhiên mà họ đang phải gánh chịu. Tuy nhiên, cũng có những quốc gia khác không mấy mặn mà với việc buộc các tập đoàn dầu khí phải chịu trách nhiệm về các thảm họa thiên nhiên hoặc áp đặt một loại thuế toàn cầu lên những người rất giàu có.

Theo những cập nhật mới nhất từ ​​các cuộc thảo luận, đã có những đề xuất liên kết lợi nhuận của ngành công nghiệp dầu khí với các khoản bồi thường cho biến đổi khí hậu, nhưng không phải ai cũng đồng tình với ý tưởng này vì cho rằng các đề xuất thiếu rõ ràng và sức mạnh. Điều này thật tệ cho những người ủng hộ việc buộc các tập đoàn dầu khí lớn phải chịu trách nhiệm về biến đổi khí hậu: ước tính từ các tổ chức này cho thấy thu nhập từ việc đánh thuế bổ sung như vậy có thể lên tới 1 nghìn tỷ đô la trong giai đoạn kể từ năm 2015, khi Hiệp định Paris được ký kết.

Một thỏa thuận đánh thuế các tập đoàn dầu khí lớn vì vai trò của họ trong biến đổi khí hậu do con người gây ra, theo như những người ủng hộ quá trình chuyển đổi năng lượng, chắc chắn sẽ gây ra phản ứng từ ngành này, và phản ứng đó rất có thể liên quan đến các tòa án—nơi các nhóm phản đối dầu mỏ đã đạt được những thành công khác nhau trong việc buộc các tập đoàn dầu khí lớn phải chịu trách nhiệm về biến đổi khí hậu.

Ví dụ, California đã đệ đơn kiện ngành công nghiệp dầu mỏ vào năm 2024, ban đầu cáo buộc các tập đoàn dầu khí lớn đã hạ thấp rủi ro liên quan đến việc sử dụng dầu mỏ. Vụ kiện này nhắm vào các tập đoàn dầu khí lớn và các công ty như Exxon, Chevron, BP và ConocoPhillips. Tuy nhiên, sau đó, Tổng chưởng lý Rob Bonta đã bổ sung một điều khoản đặc biệt yêu cầu “bên nào thu lợi từ các hành vi bất hợp pháp hoặc sai trái phải từ bỏ bất kỳ lợi nhuận nào mà họ thu được từ hành vi bất hợp pháp hoặc sai trái đó. Mục đích của biện pháp này là để ngăn chặn sự làm giàu bất chính và làm cho hành vi bất hợp pháp trở nên không có lợi nhuận.”

Diễn biến của vụ kiện này vẫn chưa rõ ràng, nhưng gần đây, giới lãnh đạo chính trị California đã giảm bớt giọng điệu cứng rắn đối với các tập đoàn dầu khí lớn nhằm giữ cho một số nhà máy lọc dầu hoạt động trong tiểu bang và tránh giá nhiên liệu tăng cao hơn nữa, ngay cả khi họ đang nỗ lực chuyển sang sử dụng hoàn toàn xe điện trong giao thông vận tải.

Maine cũng đang kiện các tập đoàn dầu khí lớn về điều được gọi là “lời nói dối về khí hậu”. Vụ kiện “lừa dối về khí hậu” đã được một thẩm phán liên bang chấp thuận vào năm ngoái. Các nguyên đơn đã cáo buộc sáu tập đoàn dầu khí lớn cùng với Viện Dầu khí Hoa Kỳ (API) “không cảnh báo người dân Maine và che giấu thông tin về hậu quả tàn khốc của việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch ngày càng tăng đối với người dân, nền kinh tế và môi trường của Maine”.

Việc kiện tụng vì khí hậu, như nhiều người gọi, đã trở thành một trong những con đường được các nhà hoạt động khí hậu ưa chuộng để trừng phạt ngành công nghiệp mà họ cho là chịu trách nhiệm duy nhất về những thay đổi trong mô hình thời tiết trên toàn thế giới. Tuy nhiên, vì thành công không được đảm bảo, thuế đã nổi lên như một giải pháp thay thế cho vấn đề tài chính lớn đang hình thành trong quá trình chuyển đổi năng lượng. Quá trình chuyển đổi, hóa ra, đang tốn kém hơn nhiều so với dự kiến ​​trước đây, và tiền phải đến từ đâu đó.

Các tập đoàn dầu khí lớn là lựa chọn đầu tiên hiển nhiên: họ kiếm được rất nhiều tiền vì họ kinh doanh các mặt hàng năng lượng thiết yếu—những mặt hàng đang bị đổ lỗi cho biến đổi khí hậu—và điều hợp lý là một phần tiền đó thuộc về những người đấu tranh chống lại việc sử dụng các mặt hàng này, bất chấp tính chất thiết yếu của chúng. Vẫn còn phải xem liệu các cuộc thảo luận của Liên Hợp Quốc có kết thúc bằng một quy định đánh thuế các tập đoàn dầu khí lớn hay không. Ngay cả khi điều đó xảy ra, các quốc gia đang mong chờ nguồn thu thuế cũng nên kiên nhẫn. Các tập đoàn dầu mỏ lớn sẽ không dễ dàng bỏ cuộc lần này.

Nguồn tin: xangdau.net