Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu chịu áp lực từ các cuộc xung đột địa chính trị và gián đoạn hàng hải tại eo biển Hormuz, thị trường hạ nguồn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng các sản phẩm dầu mỏ tinh chế, nổi bật là sự leo thang chưa từng có của giá và biên lợi nhuận lọc dầu (crack spread) đối với mặt hàng diesel.
1. Thực trạng tồn kho và biến động giá sản phẩm tinh chế
Mức dự trữ sụt giảm: Dự trữ diesel tại Mỹ hiện đang duy trì ở mức thấp kỷ lục trong vòng 23 năm qua, trong khi các kho dự trữ tại châu Âu cũng đang tiệm cận mức khủng hoảng từng ghi nhận trong năm 2022, đúng thời điểm bước vào giai đoạn cao điểm thu hoạch ở bán cầu Bắc.
Biên lợi nhuận lọc dầu (Crack Spread): Hợp đồng kỳ hạn trước (front-month) chênh lệch giá dầu sưởi/WTI trên sàn NYMEX đã chạm mức cao kỷ lục chưa từng có là 102 USD/thùng. Giá diesel đang tăng với tốc độ vượt xa đà tăng của dầu thô.
Hạn chế của Kho dự trữ chiến lược (SPR): Các đợt giải phóng kho dự trữ chiến lược dầu thô từ chính phủ (đưa dự trữ khẩn cấp của Mỹ xuống dưới 300 triệu thùng) chủ yếu kìm đà tăng của giá dầu thô nhưng hoàn toàn không giải quyết được bài toán thiếu hụt các sản phẩm lọc dầu hạ nguồn.
2. Tác động dây chuyền từ thị trường hạ nguồn và chuỗi cung ứng
Đứt gãy logistics và địa chính trị: Các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng và tuyến hàng hải qua nút thắt Hormuz cùng với việc thỏa thuận hòa bình tạm thời với Iran hết hiệu lực đang tạo ra một "cơn hoàn hảo" (perfect storm) cho thị trường nhiên liệu.
Cảnh báo từ các định chế tài chính lớn:
Goldman Sachs: Cảnh báo về tình trạng xuất khẩu diesel toàn cầu đang sụt giảm mạnh.
Citigroup: Xác định lượng tồn kho diesel toàn cầu hiện đã rơi xuống dưới mức tối thiểu trong 5 năm qua.
Bank of America: Nhấn mạnh một cuộc khủng hoảng mùa hè đối với thị trường diesel đang hiện hữu.
Jefferies: Chỉ ra rằng các cú sốc tại Hormuz đang phản ánh trực tiếp vào biên lợi nhuận lọc dầu (cracks) thay vì chỉ tác động lên giá dầu thô.
Áp lực chi phí nhiên liệu tăng cao đang đe dọa trực tiếp đến các nhà vận tải hàng hóa, ngành nông nghiệp và đẩy chi phí chuỗi cung ứng tiêu dùng leo thang trong thời gian tới.
Nguồn tin: Xangdau.net
