Mỹ và Iran cho biết đã đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, tạo tiền đề cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran và có khả năng chấm dứt cuộc xung đột đã làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu và làm dấy lên lo ngại về nguồn cung dầu.
Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố thỏa thuận Mỹ-Iran về việc khôi phục vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz
“Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện đã hoàn tất”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm Chủ nhật trong một bài đăng trên mạng xã hội. “Tôi chính thức cho phép mở cửa eo biển Hormuz miễn phí và đồng thời, cho phép dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Hoa Kỳ.”
Thông báo được đưa ra đầu tiên bởi Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, sau đó là Trump và truyền thông nhà nước Iran, mô tả thỏa thuận này như một sự đầu hàng của Mỹ.
Giá dầu giảm sau tin tức này. Giá dầu Brent giảm hơn 3% xuống còn khoảng 84 đô la một thùng, sau khi đóng cửa tuần trước ở mức thấp nhất trong hơn ba tháng, trong khi giá dầu West Texas Intermediate ở mức gần 81 đô la.
Cả hai bên đều không công bố văn bản thỏa thuận nhưng những nội dung chính đã được lan truyền trong nhiều ngày. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết trên truyền hình nhà nước rằng văn bản ghi nhớ sẽ được công bố sau lễ ký kết chính thức, dự kiến vào ngày 19 tháng 6.
Mỹ và Iran sẽ chấm dứt các cuộc phong tỏa eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường thủy nhộn nhịp nhất thế giới. Họ đồng ý không tấn công lẫn nhau và bắt đầu đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran. Iran sẽ được giảm nhẹ các lệnh trừng phạt nhắm vào việc bán dầu ở nước ngoài.
Mặc dù cả hai bên đều tuyên bố chiến thắng, nhưng họ vẫn hết sức nghi ngờ lẫn nhau, và những câu hỏi quan trọng vẫn còn đó về khả năng đạt được một thỏa thuận rộng hơn. Điều vẫn chưa rõ ràng là quan điểm từ Israel, nơi chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã gây nguy hiểm cho việc ký kết vào phút cuối bằng các cuộc tấn công mới vào Lebanon.
Cũng chưa rõ ràng là các ưu đãi tài chính mà Iran sẽ nhận được. Một quan chức cấp cao của Mỹ phát biểu với các phóng viên hôm thứ Sáu cho biết hai bên đang tiến gần đến một thỏa thuận trong đó Iran sẽ nhận được phần thưởng kinh tế mỗi khi đáp ứng một loạt yêu cầu của Mỹ.
Nhưng Iran cũng yêu cầu được tiếp cận hàng tỷ đô la tiền bị đóng băng trong các tài khoản ngân hàng ở nước ngoài, cũng như được miễn giảm dài hạn các lệnh trừng phạt.
Thông báo này là kết quả của nhiều tuần đàm phán gián tiếp kéo dài giữa Washington và Tehran kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào đầu tháng Tư, với các cuộc đụng độ lẻ tẻ đe dọa làm đổ vỡ các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh.
Ông Trump đã tuyên bố trong nhiều tuần rằng hai bên đang gần đạt được của một thỏa thuận. Hôm thứ Bảy, ông nói rằng thỏa thuận sẽ được ký kết vào ngày hôm sau - sinh nhật lần thứ 80 của ông.
Một thỏa thuận sẽ giúp xua tan nỗi lo ngại về việc quay trở lại ngay lập tức một cuộc xung đột đã tàn phá thị trường năng lượng toàn cầu và làm gia tăng nguy cơ lạm phát. Nó cũng sẽ làm giảm bớt một số áp lực chính trị mà ông Trump sẽ phải đối mặt trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Các cuộc thăm dò cho thấy cuộc chiến này rất không được lòng người dân Mỹ.
Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz ngay sau khi các cuộc oanh tạc của Mỹ và Israel châm ngòi cho cuộc chiến, làm gián đoạn tuyến đường vận chuyển lượng dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) chiếm khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và LNG của thế giới. Tuyến đường vận chuyển cho các tàu ra vào Vịnh Ba Tư vẫn bị cản trở nghiêm trọng, với số lượng tàu qua lại chỉ bằng một phần nhỏ so với trước chiến tranh.
Nguồn tin: Xangdau.net
