Thị trường năng lượng thế giới đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các loại nhiên liệu vận tải chủ chốt như xăng, nhiên liệu bay (jet fuel) và dầu đốt lò (bunker fuel), trong khi tồn kho dầu thô chỉ duy trì được thông qua việc giải phóng dự trữ khẩn cấp. Hai yếu tố rủi ro trọng yếu hiện nay là khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của Iran và chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào hạ tầng lọc dầu Nga.
1. Điểm nghẽn tại eo biển Hormuz và khó khăn trong khôi phục vận hành
Căng thẳng Mỹ-Iran đã khiến eo biển Hormuz – nút thắt chiến lược của thị trường dầu khí – liên tục bị đe dọa. Việc tái khởi động các nhà máy lọc dầu và trạm trung chuyển trong khu vực Vịnh Ba Tư đang gặp nhiều trở ngại kỹ thuật:
Vận hành logistics: Các tàu chở hàng cần thời gian để rời vịnh, dỡ hàng tại điểm đến trước khi các tàu mới có thể tiến vào để giải tỏa kho bể (shore tanks) đang trong tình trạng đầy tải.
An toàn kỹ thuật: Quá trình khởi động lại các nhà máy là hoạt động tiềm ẩn rủi ro cao. Bất kỳ sự cố rò rỉ nào cũng có thể gây cháy nổ, như ghi nhận tại Ras Laffan cách đây hai tuần.
Thiết bị thay thế: Các nhà máy bị hư hại do xung đột cần thời gian dài để sửa chữa. Thời gian chờ đợi (lead time) đối với máy nén khí công nghiệp là 12–18 tháng, trong khi các thiết bị công nghiệp nặng khác có thể lên tới 2–4 năm.
Tác động LNG: QatarEnergy đã phải tạm dừng sản xuất tại cơ sở LNG lớn nhất thế giới ở Ras Laffan do rủi ro vận tải tại Hormuz. Giá LNG giao ngay tại châu Á hiện đã cao hơn 80% so với thời điểm trước xung đột, đồng thời gây áp lực lên nguồn cung Heli toàn cầu (vốn chiếm 30% thị phần từ Ras Laffan).
2. Khủng hoảng tại hạ tầng lọc dầu Nga
Chiến dịch tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã nhắm trực tiếp vào các nhà máy lọc dầu trọng điểm của Nga – quốc gia sản xuất dầu lớn thứ ba thế giới (sản lượng 10,7 triệu thùng/ngày).
Sụt giảm công suất: Công suất lọc dầu của Nga hiện ước tính giảm 25%. Hầu hết các nhà máy lớn đều chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các cuộc tập kích.
Thiếu hụt nhiên liệu nội địa: Tình trạng thiếu hụt xăng dầu tại nhiều vùng, đặc biệt là Đông Siberia và Viễn Đông, nghiêm trọng đến mức Nga buộc phải ban hành lệnh cấm xuất khẩu diesel để ưu tiên nguồn cung trong nước.
3. Triển vọng nguồn cung năng lượng thắt chặt
Với việc mức tồn kho khí đốt của châu Âu cho mùa đông chỉ đạt 28% vào thời điểm bắt đầu bơm nạp tháng 4, cùng với sự sụt giảm của các kho dự trữ dầu thô toàn cầu xuống mức đáy, thị trường đang tiến gần đến giai đoạn "nút thắt" đối với cả nhiên liệu vận tải và khí tự nhiên. Sự lạc quan của giới đầu tư tài chính về việc "xung đột đã kết thúc" dường như chưa phản ánh đúng thực trạng kỹ thuật tại các hạ tầng năng lượng trọng yếu hiện nay.
Nguồn tin: Xangdau.net
