Những tàu chở dầu cuối cùng rời khỏi Vịnh Ba Tư đang đến đích. Dự trữ chiến lược đang được sử dụng để bù đắp cho nguồn cung bị mất từ Trung Đông và kiềm chế giá cả. Nhưng có một vấn đề với điều này: phản ứng khẩn cấp đối với một cuộc khủng hoảng về bản chất là không bền vững.
Các nhà phân tích và giám đốc điều hành ngành năng lượng đang cảnh báo rằng chiến tranh ở Trung Đông càng kéo dài, tình hình nguồn cung sẽ càng trở nên tồi tệ hơn. Truyền thông đưa tin hồi đầu tuần này rằng lượng tồn kho dầu toàn cầu đang giảm với tốc độ kỷ lục, một nhà phân tích của Kpler lưu ý rằng “lượng dự trữ vẫn còn hữu hạn và không thể bù đắp bền vững cho những gián đoạn kéo dài”.
Điều khiến vấn đề trở nên đặc biệt nghiêm trọng là cuộc khủng hoảng xảy ra vào thời điểm các nhà máy lọc dầu thường tích trữ hàng tồn kho trước mùa cao điểm nhu cầu ở bán cầu bắc. Mùa hè là mùa cao điểm lái xe. Đây cũng là mùa vụ nông nghiệp sôi động, và du lịch hàng không cũng đạt đỉnh điểm – thông thường. Mùa hè năm nay có thể sẽ khác vì sự tăng vọt giá cả do cuộc khủng hoảng ở Trung Đông chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu, không chỉ ở châu Á, nơi tình trạng thiếu hụt đã được cảm nhận.
Nếu chỉ theo dõi giá dầu trên thị trường tương lai, người ta có thể bỏ lỡ những dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng đang diễn ra. Nhưng trên thực tế, tình trạng thiếu hụt đã và đang hiện hữu, và theo nhiều nguồn tin từ ngành năng lượng và lĩnh vực phân tích, tình trạng này có thể sẽ kéo dài ít nhất vài tháng.
“Ngay cả khi cuộc xung đột, và tôi hy vọng vậy, sẽ kết thúc vào tháng 5, chúng ta sẽ kết thúc cuộc xung đột với lượng hàng tồn kho rõ ràng rất thấp”, Giám đốc điều hành của TotalEnergies, Patrick Pouyanne, cho biết gần đây nhất, lưu ý rằng theo ước tính của công ty, thế giới đã lấy dầu từ kho dự trữ với tốc độ từ 10 đến 13 triệu thùng mỗi ngày. Theo Reuters, dẫn lời một giám đốc điều hành, con số này tương đương với tổng cộng 500 triệu thùng dầu đã được rút khỏi kho dự trữ toàn cầu kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Một số thậm chí còn bi quan hơn về tình trạng kho dự trữ toàn cầu: Rystad Energy ước tính tổng lượng cung bị mất khoảng 600 triệu thùng kể từ đầu tháng 3. Điều này có nghĩa là ngay cả khi giao thông tàu chở dầu ở Vịnh Ba Tư trở lại bình thường vào cuối tháng này, lượng cung dầu toàn cầu bị mất sẽ dao động từ 1,2 tỷ đến 2 tỷ thùng. Con số này tương đương với từ 16% đến 27% lượng cung trước chiến tranh, nhà kinh tế trưởng của Rystad, Claudio Galimberti, cho biết, theo trích dẫn của Reuters.
Điều này tiềm ẩn vấn đề vì sự sụt giảm này đến từ lượng tồn kho vốn đã thấp hơn đáng kể so với 5 năm trước. Quay trở lại năm 2021, thế giới có lượng tồn kho đủ đáp ứng hơn 90 ngày nhu cầu. Kể từ đó, con số này đã giảm xuống dưới 80 ngày, và sự sụt giảm đó đã xảy ra vào năm 2022. Theo dữ liệu từ một số tổ chức, bao gồm IEA, Kpler và Goldman Sachs, do Reuters tổng hợp, kể từ năm 2022, lượng tồn kho thậm chí còn có xu hướng giảm hơn nữa.
Ấn phẩm này đã đưa ra ba kịch bản cho cuộc chiến ở Trung Đông, và trong tất cả các kịch bản đó, lượng tồn kho dầu toàn cầu sẽ giảm xuống thấp hơn vào năm 2027, ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất là chiến sự kết thúc từ nay đến giữa tháng 6, điều dường như ngày càng khó xảy ra. Trong kịch bản xấu nhất, với việc giao thông tàu chở dầu vẫn bị gián đoạn cho đến cuối tháng 6 hoặc muộn hơn, lượng tồn kho toàn cầu có thể giảm xuống gần 70 ngày nhu cầu.
Tất nhiên, các lực lượng thị trường đã và đang hoạt động, với giá cả tăng vọt tác động đến nhu cầu. Theo dữ liệu của Kpler mà Reuters trích dẫn tuần này, nhập khẩu dầu của châu Á trong tháng 4 đã giảm 30% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ. Điều này là do nguồn cung khan hiếm hơn so với đầu năm và giá cả cao hơn, khiến một số người mua phải cân nhắc kỹ trước khi mua.
Cuộc khủng hoảng càng kéo dài, tác động của sự khan hiếm lên giá cả và do đó, lên nhu cầu càng trở nên rõ rệt. Châu Âu đã phải đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay, với việc các hãng hàng không hủy bỏ các chuyến bay trong tương lai. Châu Á đang phải vật lộn với tình trạng thiếu naphtha, một nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất nhựa. Ngay cả Hoa Kỳ cũng đang trải qua sự sụt giảm mạnh lượng dự trữ dầu thô, làm cạn kiệt nguồn cung dự trữ cả dầu thô và nhiên liệu. Tính đến ngày 1 tháng 5, lượng dự trữ xăng của Mỹ ở mức 219,8 triệu thùng, theo EIA cho biết tuần trước, thấp hơn 4% so với mức trung bình 5 năm và là mức thấp nhất kể từ năm 2014 vào thời điểm này trong năm.
Trong khi đó, triển vọng chấm dứt nhanh chóng các cuộc xung đột vẫn còn xa vời, khi Mỹ và Iran nối lại các cuộc tấn công lẫn nhau bất chấp lệnh ngừng bắn và các báo cáo từ phía Mỹ cho biết các cuộc đàm phán đang diễn ra. Diễn biến mới nhất từ vùng Vịnh Ba Tư là Iran cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn bằng các cuộc tấn công mới nhất, trong khi chính Mỹ lại cáo buộc Iran bắn vào hải quân của mình, và các cuộc tấn công mới nhất là để đáp trả. Hai bên tiếp tục trao đổi các đề xuất hòa bình qua lại, nhưng cho đến nay vẫn chưa có kết quả khả quan nào.
Tất cả những điều này ngụ ý rằng khả năng xảy ra một kịch bản bất lợi thay vì bất kỳ diễn biến tốt đẹp nào đang ngày càng tăng lên. Và điều này, đến lượt nó, có nghĩa là nguồn cung dầu mỏ của thế giới sẽ tiếp tục cạn kiệt.
Nguồn tin: Xangdau.net
