Thị trường năng lượng toàn cầu đang chứng kiến nghịch lý khi giá dầu thô hạ nhiệt sau các tín hiệu hạ nhiệt xung đột giữa Mỹ và Iran, trong khi thị trường sản phẩm lọc dầu tiếp tục thắt chặt nghiêm trọng với biên lợi nhuận lọc dầu (refining margins) duy trì ở mức cao kỷ lục. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ việc nguồn cung các sản phẩm xăng dầu thắt chặt hơn nhiều so với dầu thô.

Biên lợi nhuận lọc dầu đã vọt lên các đỉnh lịch sử ngay cả khi giá dầu thô Brent chạm mốc 100 USD/thùng trong tuần trước. Tình trạng này phản ánh sự suy giảm của nguồn cung xăng, dầu diesel và nhiên liệu phản lực trên toàn cầu trong nhiều tháng qua do tác động từ các cuộc xung đột tại Iran và Ukraine. Trong khi hợp đồng tương lai dầu thô chịu chi phối bởi tâm lý thị trường, các chỉ số về biên lợi nhuận và giá sản phẩm lọc dầu lại phản ánh chính xác thực trạng vận hành của các nhà máy lọc dầu (refinery throughput) và luồng dịch chuyển nhiên liệu thực tế.

Biên lợi nhuận lọc dầu đối với xăng và diesel đã tăng vọt sau các đợt căng thẳng tại Trung Đông, lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Nga và sự sụt giảm của các kho dự trữ toàn cầu. Tại châu Âu, biên lợi nhuận lọc dầu diesel đã vượt ngưỡng 60 USD/thùng sau khi Nga áp lệnh cấm xuất khẩu để giải quyết khủng hoảng nhiên liệu nội địa do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào hệ thống nhà máy lọc dầu. Song song đó, giá xăng tại châu Âu cũng duy trì mức chênh lệch cao kỷ lục (crack spread) so với dầu thô ở mức 41 USD/thùng. Tại Mỹ, hợp đồng biên lợi nhuận lọc dầu chuẩn NYMEX 3-2-1 crack spread đã phá vỡ đỉnh cũ tháng 6 năm 2022 để chạm mức cao nhất mọi thời đại gần 64 USD/thùng vào giữa tháng 7.

Bất chấp công suất hoạt động cao tại Mỹ, thị trường nhiên liệu toàn cầu vẫn đối mặt với áp lực lớn do lượng hàng tồn kho sụt giảm. Tồn kho thương mại dầu mỏ tại Mỹ hiện thấp hơn 6% so với mức trung bình 5 năm, trong khi lượng dự trữ tại trung tâm giao nhận Cushing và Kho Dự trữ Chiến lược (SPR) đều chạm các mức đáy nhiều năm. Tại châu Á, các nhà máy lọc dầu đang đối mặt với rủi ro chậm trễ trong các lô hàng dầu thô giao tháng 8 do việc gián đoạn qua eo biển Hormuz và eo biển Bab el-Mandeb tại Biển Đỏ, điều này đe dọa trực tiếp đến công suất chế biến trong những tuần tới.

Giới chuyên gia và các tổ chức năng lượng quốc tế, trong đó có Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol, nhận định rằng hoạt động lọc dầu và nguồn cung sản phẩm không bắt kịp tốc độ phục hồi của nguồn cung dầu thô. Điều này cho thấy thị trường các sản phẩm dầu mỏ tinh chế đang thắt chặt hơn đáng kể so với thị trường dầu thô, gây áp lực trực tiếp lên nền kinh tế và lạm phát toàn cầu.

Nguồn tin: Xangdau.net