Theo đánh giá từ JP Morgan, Hoa Kỳ hiện đối mặt với tình trạng tắc nghẽn trong khâu cấp phép dự án năng lượng nghiêm trọng nhất thế giới. Thực trạng này đặt ra rào cản lớn trong bối cảnh nhu cầu điện năng từ các trung tâm dữ liệu dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2027.
Các báo cáo chuyên ngành chỉ ra rằng, thay vì thiếu hụt vốn hay tài nguyên, chính các quy trình cấp phép hành chính phức tạp mới là "nút thắt cổ chai" chính kịch đối với việc mở rộng cơ sở hạ tầng năng lượng sạch. Hệ thống chính sách chồng chéo giữa cấp bang và liên bang tại Hoa Kỳ đã dẫn đến việc chậm tiến độ đưa các tổ máy vào vận hành, gián đoạn công tác nâng cấp lưới điện và trì hoãn việc xây dựng các hạ tầng công nghiệp quan trọng. Hệ quả trực tiếp là chi phí năng lượng gia tăng, nguồn cung thắt chặt và khả năng chống chịu của hệ thống điện suy giảm.
Báo cáo mới nhất từ Wood Mackenzie cho thấy các chính sách hiện hành đã đặt khoảng 121 tỷ USD vốn đầu tư vào thế rủi ro. Khoảng 32% danh mục dự án năng lượng tái tạo giai đoạn đầu tại Hoa Kỳ – tương đương 92 GW công suất – hiện phải chịu sự giám sát bổ sung từ liên bang. Điều này đồng nghĩa với việc các dự án điện gió, điện mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng đối mặt với thời gian chờ đợi kéo dài, ảnh hưởng tiêu cực đến quyết định đầu tư và tiến độ đưa nguồn điện vào lưới.
Quy trình cấp phép vốn đã phức tạp nay càng trở nên trầm trọng hơn do chỉ thị mới từ Bộ Nội vụ Hoa Kỳ, yêu cầu sự phê duyệt của các quan chức cấp cao trong mọi giai đoạn của quá trình cấp phép dự án năng lượng tái tạo. Việc tham gia của nhiều cơ quan quản lý khác nhau (như Cục Quản lý Đất đai, Cục Cá và Động vật hoang dã, Cục Các vấn đề Da đỏ, và Công binh Lục quân) khiến công tác phối hợp trở nên thiếu đồng bộ và kém hiệu quả.
Tình trạng "quan liêu" trong cấp phép không chỉ là bài toán riêng của Hoa Kỳ mà còn diễn ra tại các khu vực khác như Úc, Canada, Đức và Vương quốc Anh. Tại châu Âu, dù môi trường chính sách hỗ trợ phát triển năng lượng tái tạo tích cực hơn, nhưng rào cản thủ tục hành chính vẫn là thách thức lớn. Việc đẩy mạnh hạ tầng năng lượng sạch địa phương được xem là yếu tố tiên quyết cho an ninh năng lượng của khối, tuy nhiên tiến độ triển khai thực tế vẫn đang rất chậm chạp. Các chuyên gia năng lượng khẳng định, việc đơn giản hóa thủ tục và quy trình phê duyệt là "chìa khóa" để tạo đà cho sự bứt phá của năng lượng tái tạo trên quy mô toàn cầu.
Gián đoạn nguồn cung từ Nga đẩy khu vực Trung Á vào khủng hoảng năng lượng
Tình trạng gián đoạn hoạt động tại các nhà máy lọc dầu ở Nga do các đợt tập kích từ phía Ukraine đã ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung xăng dầu cho các quốc gia Trung Á – khu vực vốn phụ thuộc nặng nề vào các sản phẩm lọc dầu từ Nga.
Việc nhà máy lọc dầu Omsk (một trong những cơ sở chế biến lớn nhất của Nga với công suất gần 22 triệu tấn dầu thô/năm) phải ngừng hoạt động trong tuần này đã buộc chính phủ các nước Trung Á, đặc biệt là Kyrgyzstan, phải chuyển sang chế độ ứng phó khẩn cấp.
Các quốc gia Trung Á hiện đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung, giá nhiên liệu leo thang và phải triển khai các biện pháp định mức. Sự phụ thuộc vào các sản phẩm xăng, dầu diesel từ Nga thay đổi theo từng quốc gia nhưng nhìn chung đều ở mức cao. Các quốc gia không sản xuất dầu như Tajikistan và Kyrgyzstan gần như dựa hoàn toàn vào nguồn nhập khẩu từ Nga. Ngay cả quốc gia giàu tài nguyên như Uzbekistan cũng phải phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu tinh chế do năng lực lọc dầu nội vùng còn hạn chế.
Trước cuộc khủng hoảng này, các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh thất bại kéo dài trong việc đa dạng hóa hệ thống năng lượng quốc gia. Giải pháp được đề xuất là tăng cường nhập khẩu từ nhiều đối tác khác nhau, kết hợp đầu tư xây dựng hạ tầng lọc dầu nội vùng để chế biến dầu thô thành phẩm ngay tại chỗ thay vì xuất khẩu tài nguyên thô.
Hiện nay, các quốc gia trong khu vực đang đẩy mạnh ngoại giao năng lượng khẩn cấp:
Kyrgyzstan: Đã đạt thỏa thuận sơ bộ với Trung Quốc và Belarus về nguồn cung nhiên liệu hàng không và diesel. Tuy nhiên, lượng hàng dự kiến chỉ đáp ứng khoảng 3% nhu cầu tiêu thụ diesel hàng năm – vốn đạt khoảng 2 triệu tấn, trong đó 95% là nhập khẩu từ Nga.
Tajikistan: Đang đàm phán với Kazakhstan, Turkmenistan và các quốc gia khác để đảm bảo nguồn cung nhiên liệu hàng không.
Uzbekistan: Đẩy nhanh các cuộc đàm phán với các nhà cung cấp thay thế trong bối cảnh nhập khẩu xăng dầu suy giảm mạnh.
Các chuyên gia cảnh báo rằng việc thay thế sự phụ thuộc vào Nga bằng một đối tác duy nhất là chưa đủ. Các quốc gia Trung Á cần một chiến lược dài hạn gồm đa dạng hóa nhà cung cấp (Kazakhstan, Turkmenistan, Azerbaijan) và tăng cường đầu tư vào các phương án thay thế như thủy điện.
Tình trạng lạm phát năng lượng đang gây áp lực lên sức mua và chi phí sinh hoạt, đe dọa trực tiếp đến ổn định kinh tế và xã hội của khu vực. Giới quan sát nhận định, nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài, đây có thể trở thành bước ngoặt tác động mạnh mẽ đến các thể chế chính trị tại địa phương.
Hoạt động khoan thăm dò tại Hoa Kỳ duy trì trạng thái thận trọng trong bối cảnh thị trường biến động
Dữ liệu công bố ngày 10/7 từ Baker Hughes cho thấy tổng số giàn khoan đang hoạt động tại Hoa Kỳ đã tăng lên mức 581 giàn, tăng 44 giàn so với cùng kỳ năm trước.
Cụ thể, số lượng giàn khoan dầu duy trì ổn định ở mức 445 giàn, cao hơn 21 giàn so với cùng kỳ năm ngoái. Tương tự, số lượng giàn khoan khí cũng giữ nguyên ở mức 126 giàn, tăng 18 giàn so với cùng kỳ năm 2025. Phần tăng thêm đến từ nhóm giàn khoan khác (miscellaneous), đạt tổng cộng 10 giàn.
Về sản lượng khai thác, dữ liệu từ EIA trong tuần kết thúc ngày 3/7 cho thấy sản lượng dầu thô trung bình tại Hoa Kỳ đạt 13,86 triệu thùng/ngày, tăng so với mức 13,81 triệu thùng/ngày của tuần trước đó và tăng 475.000 thùng/ngày so với năm ngoái. Chỉ số Frac Spread Count của Primary Vision – ước tính số lượng đội ngũ thực hiện hoàn thiện giếng – đã tăng 5 đội, lên mức 205 đội trong tuần kết thúc ngày 2/7.
Tại các lưu vực trọng điểm:
Permian Basin: Số lượng giàn khoan giảm 5 giàn, còn 256 giàn (thấp hơn 9 giàn so với cùng kỳ năm ngoái).
Eagle Ford: Số lượng giàn khoan tăng 3 giàn, đạt 47 giàn (cao hơn 6 giàn so với cùng kỳ năm ngoái).
Trên thị trường giao dịch, giá dầu ghi nhận xu hướng giảm vào ngày thứ Sáu. Dầu Brent giao dịch ở mức 75,72 USD/thùng (giảm 0,76%) và dầu WTI giao dịch ở mức 71,26 USD/thùng (giảm 1,14%). Dù vậy, so với cùng thời điểm tuần trước, giá dầu Brent vẫn ghi nhận mức tăng gần 4 USD/thùng.
Nguồn tin: Xangdau.net
