Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva đã liên kết rõ ràng việc thăm dò dầu khí và khai thác đất hiếm với chủ quyền quốc gia của Brazil, tuyên bố rằng tài nguyên lòng đất của đất nước phải được sử dụng để thúc đẩy công nghiệp hóa trong nước chứ không phải làm giàu cho các quốc gia nước ngoài.
Phát biểu tại nhà máy lọc dầu khổng lồ Refinaria de Paulínia (Replan) của Petrobras (NYSE:PBR) ở São Paulo, Lula nhấn mạnh rằng Brazil phải tích cực khai thác tài nguyên thiên nhiên của mình nhằm đảm bảo tương lai địa chính trị và kinh tế.
Bất chấp áp lực từ nước ngoài và môi trường, Lula đã mạnh mẽ bảo vệ việc thăm dò dầu khí ở Vành đai Xích đạo, một khu vực ngoài khơi đầy triển vọng ở phía bắc Brazil được coi là biên giới tiền muối tiếp theo của đất nước. Tổng thống khẳng định rằng Brazil phải chiếm đóng và thăm dò khu vực này một cách có trách nhiệm và cảnh báo rằng các thế lực bên ngoài - đặc biệt là ám chỉ Tổng thống Mỹ Donald Trump - có thể thách thức an ninh của khu vực hoặc cố gắng gây ảnh hưởng đến nó.
Ông Lula đã công bố các khoản đầu tư trị giá 37 tỷ reais (khoảng 7,4 tỷ đô la Mỹ) vào Petrobras đến năm 2030, tập trung vào mở rộng thăm dò và sản xuất, cơ sở hạ tầng cảng (đặc biệt là tại Cảng Santos) và hiện đại hóa năng lực lọc dầu. Một phần kinh phí sẽ được dành cho việc khử carbon, bao gồm lọc sinh học và sản xuất dầu diesel tái tạo và nhiên liệu máy bay. Các khoản đầu tư này dự kiến sẽ tạo ra khoảng 38.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp.
Tổng thống nhắc lại rằng công ty do nhà nước kiểm soát phải tiếp tục là tài sản công, đóng vai trò là gã khổng lồ năng lượng hàng đầu của đất nước và sử dụng doanh thu từ dầu mỏ để trợ cấp chi phí nhiên liệu trong nước trong các cuộc khủng hoảng quốc tế.
Chính phủ Brazil đã và đang sử dụng doanh thu dầu khí dư thừa để giảm thiểu tác động của các cú sốc nguồn cung toàn cầu đối với người tiêu dùng Brazil, bao gồm cả các khoản trợ cấp liên bang cụ thể cho dầu diesel và khí đốt để giảm bớt tác động của giá dầu tăng vọt. Tháng trước, chính quyền Lula đã tạm dừng việc thoái vốn các tài sản quan trọng của Petrobras và công bố hàng tỷ đô la đầu tư mới, rộng hơn (bao gồm cả năng lượng bền vững) để củng cố vị thế là nhà vô địch quốc gia.
Một điểm nổi bật trong bài phát biểu của Lula là lộ trình về đất hiếm của chính phủ ông.
Brazil sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn thứ hai thế giới, nhưng mới chỉ lập bản đồ khoảng 30% lãnh thổ của mình. Giải quyết cuộc chạy đua toàn cầu về các khoáng sản quan trọng - thiết yếu cho ngành điện tử, xe điện và công nghệ quốc phòng - Lula đã vạch ra một khuôn khổ cho các quan hệ đối tác nước ngoài. Tổng thống tuyên bố rằng Brazil "không có quyền phủ quyết và không có ưu tiên", nói rằng các công ty từ Mỹ, Trung Quốc, Đức, Pháp hoặc Nhật Bản đều được hoan nghênh đầu tư.
Tuy nhiên, có một điều kiện: tất cả quá trình chế biến và tinh chế đất hiếm phải diễn ra trên lãnh thổ Brazil. Lula đã công khai từ bỏ mô hình được nhiều người coi là mô hình thuộc địa lịch sử, đó là chỉ xuất khẩu khoáng sản thô để nhập khẩu hàng hóa chế tạo có giá trị cao.
Hai tuần trước, Lula và Trump đã có cuộc thảo luận về đầu tư của Mỹ vào các khoáng sản quan trọng và nguyên tố đất hiếm của Brazil. Lula đã nói rõ với chính quyền Trump rằng Brazil từ chối lặp lại chu kỳ khai thác lịch sử, nơi nguyên liệu thô chỉ đơn giản được vận chuyển ra nước ngoài, đồng thời cho biết thêm rằng các đối tác nước ngoài được kỳ vọng sẽ cung cấp chuyển giao công nghệ và giữ các hoạt động chế biến có giá trị cao ở trong nước.
Một số doanh nghiệp của Mỹ đang tích cực có những động thái trong lĩnh vực này, bao gồm cả đề xuất mua lại Serra Verde trị giá 2 tỷ đô la của USA Rare Earth (NASDAQ:USAR), hiện là công ty đất hiếm quy mô thương mại duy nhất của Brazil.
Trước các cuộc gặp giữa Lula và Trump, Hạ viện Brazil đã thông qua Chính sách Quốc gia về Khoáng sản Quan trọng và Chiến lược (PNMCE), bao gồm khoảng 1 tỷ đô la tín dụng thuế và quỹ bảo đảm khoảng 2 tỷ đô la để thúc đẩy mạnh mẽ việc chế biến trong nước.
Thoạt nhìn, có vẻ như đó là một mâu thuẫn tư tưởng rõ rệt khi một nhà lãnh đạo cánh tả như Lula lại bảo vệ việc phát triển dầu khí, đặc biệt là ở các khu vực sinh thái nhạy cảm như Vùng xích đạo Amazon. Tóm lại, tổng thống đã định vị Brazil là một quốc gia dẫn đầu quốc tế trong lĩnh vực biến đổi khí hậu và cam kết ngăn chặn nạn phá rừng.
Các nhà phê bình, bao gồm một số chính trị gia tiến bộ và các nhà khoa học quốc tế, đã lập luận rằng "chủ nghĩa phủ nhận tiến bộ" này là vô lý. Tuy nhiên, có một phương pháp đằng sau sự "điên rồ" của Lula. Lula luôn lập luận rằng Brazil phải khai thác và sử dụng trữ lượng dầu mỏ của mình để tài trợ cho quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế năng lượng sạch, nói rằng đất nước không thể đơn giản từ bỏ sự giàu có từ dầu mỏ khi những khoản tiền đó cần thiết cho sự phát triển và quá trình chuyển đổi năng lượng sạch.
Vùng xích đạo của Brazil là biên giới dầu khí ngoài khơi mới đầy hứa hẹn nhất của đất nước, ước tính chứa từ 10 tỷ đến 30 tỷ thùng dầu có thể khai thác được. Thật vậy, các chuyên gia dự đoán rằng các mỏ dầu này sẽ tương tự như những phát hiện khổng lồ được thực hiện ở các nước láng giềng Guyana và Suriname. Với sản lượng dầu khí ngoài khơi hiện tại của Brazil dự kiến sẽ đạt đỉnh và giảm vào năm 2030, biên giới mới này được coi là rất quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia.
Lula cũng nhiều lần bảo vệ tham vọng nhiên liệu hóa thạch của mình bằng cách dựa nhiều vào chủ quyền quốc gia, lập luận rằng các cường quốc hoặc tập đoàn nước ngoài có thể xâm phạm chúng nếu Brazil không thăm dò các trữ lượng này một cách có trách nhiệm. Cuối cùng, với tư cách là người có gốc gác từ phong trào lao động Brazil, Lula từ lâu đã coi nguồn dầu mỏ do nhà nước kiểm soát là động lực quan trọng để tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo và tài trợ cho các dịch vụ công cộng.
Nguồn tin: Xangdau.net
