Tổng thống Donald Trump hôm thứ Năm đã đe dọa sẽ chiếm giữ trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran, đảo Kharg, và nắm "quyền kiểm soát hoàn toàn" thị trường dầu khí của nước này, so sánh với chiến dịch của Mỹ ở Venezuela như một khuôn mẫu cho những gì có thể xảy ra tiếp theo ở Iran.
"Vào một thời điểm nào đó trong tương lai không xa, chúng ta sẽ chiếm đảo Kharg và các điểm cơ sở hạ tầng dầu mỏ khác," Trump viết trên Truth Social, thêm rằng động thái này sẽ phản ánh những gì Washington "đã làm với Venezuela, điều này đang mang lại lợi ích tuyệt vời cho cả Venezuela và Hoa Kỳ."
Bài đăng được đưa ra vài giờ sau một loạt các cuộc tấn công mới của Mỹ hôm thứ Tư đã làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn vốn đã mong manh, với việc Iran đáp trả bằng cách tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz và nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công vào trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ ở Bahrain.
Trump nói với Fox News rằng Mỹ sẽ "ném bom tan nát" Iran nếu Tehran từ chối ký kết một thỏa thuận hòa bình. Bộ Ngoại giao Iran lên án điều mà họ gọi là "hành động xâm lược trắng trợn" và gọi thỏa thuận ngừng bắn là "vô nghĩa".
Sự so sánh với Venezuela cũng không phải là lời nói suông...
Vào tháng Giêng, sau khi bắt giữ Nicolás Maduro, chính quyền Trump đã nhanh chóng nắm quyền kiểm soát ngành dầu mỏ của Venezuela, tiếp thị dầu thô thông qua các tài khoản do Mỹ kiểm soát và cấp một loạt giấy phép của OFAC để cho phép các công ty Mỹ đầu tư và vận hành cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela. Ông Trump nói rằng lợi nhuận sẽ "được tôi, với tư cách là Tổng thống Hoa Kỳ, kiểm soát".
Kế hoạch với Iran sẽ phức tạp hơn nhiều. Đảo Kharg nằm cách bờ biển tây nam của Iran khoảng 25 km và xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này, mỗi ngày chất hàng triệu thùng lên các tàu chở dầu chủ yếu hướng đến châu Á.
Mỹ đã ném bom các mục tiêu quân sự trên đảo vào tháng 3, mặc dù ông Trump đã rõ ràng không nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Việc chiếm giữ và kiểm soát nó sẽ đòi hỏi lực lượng mặt đất - một sự leo thang đáng kể - và Iran trước đây đã cảnh báo rằng bất kỳ sự chiếm đóng nào đối với các hòn đảo của họ sẽ "phá vỡ mọi sự kiềm chế".
Chính ông Trump cũng thừa nhận khó khăn này, nói với Fox News rằng ông không chắc "nước Mỹ có đủ can đảm" để chiếm đảo Kharg.
Bối cảnh rộng hơn rất quan trọng. Cuộc chiến, bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 với các cuộc tấn công chung của Mỹ và Israel khiến Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng, đã gây ra điều mà các nhà phân tích gọi là sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% năng lượng toàn cầu chảy qua, đã bị đóng cửa kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Các cuộc đàm phán ngừng bắn đã liên tục bị đình trệ, và cuộc trao đổi ăn miếng trả miếng trong tuần này, do Iran bắn rơi một máy bay trực thăng Apache của Mỹ gần Hormuz, đã làm dấy lên những lo ngại mới về việc quay trở lại xung đột toàn diện.
Thị trường dầu mỏ hiện đang phản ứng khá bình tĩnh. Cả Brent và WTI đều giảm khoảng 0,6% trong ngày, sau khi giảm mạnh từ mức cao trên 100 đô la do lạc quan về các cuộc đàm phán ngừng bắn. Hôm thứ Tư, ông Trump tuyên bố rằng lực lượng Mỹ đã "lén lút vận chuyển hàng triệu thùng dầu ra khỏi eo biển", một phần trong lập luận của ông rằng giá dầu vẫn ở mức ổn định bất chấp sự gián đoạn.
Như Al Jazeera đã lưu ý, phép tính này đáng ngờ.
Điều không đáng ngờ là khuôn mẫu mà ông Trump cứ liên tục sử dụng: kiểm soát tài nguyên bằng vũ lực, được ngụy trang dưới danh nghĩa giải phóng. Venezuela cũng được bán theo cách tương tự. Liệu thị trường có tin vào phiên bản Iran hay không phụ thuộc vào việc lệnh ngừng bắn có được duy trì sau đêm nay hay không.
Nguồn tin: Xangdau.net
