Tháng 6/2026 đánh dấu cột mốc quan trọng trong cơ cấu nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ khi tổng lượng dầu nhập khẩu đạt mức kỷ lục khoảng 5 triệu thùng/ngày (b/d). Trong đó, nguồn cung từ Nga chiếm tới 2,6 triệu b/d, tương đương 54% tổng lượng dầu nhập khẩu của quốc gia này – mức cao nhất từ trước đến nay.
Chuyển dịch cơ cấu nguồn cung do gián đoạn tại Eo biển Hormuz
Sự gia tăng đột biến lượng dầu thô từ Nga là hệ quả của việc chuỗi cung ứng từ các quốc gia vùng Vịnh bị đứt gãy sau cuộc khủng hoảng tại Eo biển Hormuz hồi đầu năm. Với hệ thống dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) hạn chế, chỉ đủ đáp ứng khoảng 9-10 ngày tiêu thụ trong nước, Ấn Độ buộc phải tìm kiếm các nguồn cung thay thế ngay lập tức để duy trì hoạt động cho các nhà máy lọc dầu (NMLD).
Sự sụt giảm từ Trung Đông: Các nguồn cung truyền thống từ Iraq, Kuwait và Saudi Arabia đã sụt giảm nghiêm trọng trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5/2026 do vấn đề logistics và giá thành neo ở mức cao.
Nga trở thành "cứu cánh": Khối lượng dầu thô từ Nga đã tăng gấp đôi so với mức 1,1 triệu b/d ghi nhận vào tháng 2/2026. Các đơn vị lọc dầu lớn như Indian Oil Corporation, Reliance Industries (tổ hợp Jamnagar) và Nayara Energy là những đối tác chủ lực duy trì dòng chảy này. Việc NMLD Vadinar của Nayara Energy (có 50% vốn từ Rosneft) ưu tiên nhập khẩu dầu thô Nga là yếu tố ổn định chuỗi cung ứng quan trọng, ít có khả năng thay thế.
Động lực thị trường: Từ khan hiếm đến cạnh tranh giá
Với việc lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran có hiệu lực từ ngày 18/6, hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz đang dần bình thường hóa. Tuy nhiên, thị trường đang chứng kiến sự thay đổi về động lực cạnh tranh:
Chiến lược định giá: Các nhà xuất khẩu vùng Vịnh đang nỗ lực khôi phục thị phần bằng cách đưa ra mức chiết khấu lên tới 5 USD/thùng so với chuẩn Dubai, thậm chí có những lô hàng tồn đọng từ Iraq được chào bán với mức chiết khấu lên đến 20 USD/thùng so với giá bán chính thức (OSP).
Điều chỉnh giá của phía Nga: Sau thời gian được giao dịch với mức thặng dư (premium) 5-7 USD/thùng so với giá dầu Brent, dầu thô Nga hiện đã chuyển sang mức chiết khấu từ 4-6 USD/thùng để cạnh tranh với các thùng dầu từ Trung Đông đang quay trở lại thị trường.
Định hướng an ninh năng lượng dài hạn của Ấn Độ
Dù nguồn cung từ khu vực vùng Vịnh đang quay trở lại với ưu thế về địa lý và giá cả cạnh tranh, Ấn Độ khó có khả năng loại bỏ dầu thô Nga khỏi cơ cấu nhập khẩu trong ngắn hạn. Bài học từ đợt gián đoạn tháng 3/2026 đã cho thấy tính dễ tổn thương của hệ thống nhập khẩu quốc gia khi phụ thuộc vào một khu vực địa chính trị duy nhất.
Đối với New Delhi, việc duy trì dòng chảy dầu thô từ Nga hiện được xem là một "chính sách bảo hiểm" chiến lược để ứng phó với các kịch bản gián đoạn nguồn cung trong tương lai. Mặc dù tỷ trọng dầu thô Nga có thể điều chỉnh giảm theo giá thị trường, nhưng sự hiện diện ổn định của nguồn cung này đã trở thành một cột trụ trong chiến lược an ninh năng lượng của Ấn Độ.
Nguồn tin: Xangdau.net
