Sản lượng dầu mỏ của Trung Đông và nền kinh tế toàn cầu sẽ mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm để phục hồi sau cú sốc nguồn cung dầu thô tồi tệ nhất trong lịch sử.
Hai tháng sau khi Mỹ và Israel ném bom Iran vào ngày 28 tháng 2, eo biển Hormuz vẫn đóng cửa đối với hầu hết các tàu chở dầu, buộc hơn 10 triệu thùng dầu thô mỗi ngày (bpd) phải ngừng sản xuất trên khắp các nhà sản xuất dầu ở Trung Đông. Dòng chảy năng lượng bị gián đoạn đã gây ra một cuộc chạy đua toàn cầu để tìm nguồn cung thay thế và đẩy giá năng lượng tăng vọt, với triển vọng làm chậm tăng trưởng kinh tế toàn cầu và thậm chí dẫn đến suy thoái toàn cầu nếu điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng nhất thế giới vẫn hầu như không thể tiếp cận được trong ba tháng nữa.
Việc đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài hai tháng lâu hơn so với dự đoán của các nhà phân tích khi bắt đầu cuộc chiến. Hầu hết đều cho rằng khi đó eo biển sẽ mở cửa vào tháng 4 và các nhà sản xuất có thể khởi động lại các giếng dầu bị đóng cửa vào tháng 5.
Điều đó không xảy ra. Nguồn cung vẫn đang bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư phía sau eo biển Hormuz, các bể chứa trên bờ đã đầy và các tàu chở dầu không thể vượt qua điểm tắc nghẽn này để rời khỏi khu vực.
Phục hồi dần dần
Ngay cả khi eo biển Hormuz mở cửa cho giao thông tàu chở dầu tự do ngay hôm nay, nguồn cung dầu từ Trung Đông cũng sẽ mất nhiều tháng để bắt đầu chảy trở lại và đến tay người tiêu dùng ở châu Á, những người đầu tiên cảm nhận được cú sốc nguồn cung.
Càng kéo dài thời gian điểm nghẽn này bị đóng cửa đối với hầu hết các tàu chở dầu, thì hậu quả đối với nguồn cung toàn cầu và tăng trưởng kinh tế càng tồi tệ.
Việc khởi động lại hàng nghìn giếng dầu trên khắp Trung Đông sẽ là một thách thức lớn. Một số quốc gia sẽ cần vài tuần, nhưng những quốc gia khác - như Iraq - sẽ cần nhiều tháng để đưa các giếng dầu hoạt động trở lại, các nhà phân tích và quan chức cho biết.
Một số giếng có thể đã bị hư hại vĩnh viễn do việc đóng cửa vội vàng trong những ngày đầu của cuộc chiến. Những giếng khác sẽ cần các biện pháp can thiệp và khoan mới để thông tắc, và sản lượng sẽ không trở lại ngay lập tức, ngay cả khi eo biển Hormuz được mở cửa vô điều kiện cho tất cả các tàu thuyền giao thông.
Ngay cả khi giao thông không bị hạn chế, các quốc gia như Iraq cũng sẽ mất tới chín tháng để đạt lại mức sản lượng trước đây, do cả những hạn chế về quản lý mỏ và nguồn lực, Fraser McKay, Trưởng bộ phận Phân tích Thượng nguồn tại Wood Mackenzie, cho biết hồi đầu tháng này khi Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn.
Việc ngừng bắn cho đến nay vẫn chưa mang lại bất kỳ bước đột phá ngoại giao nào, và eo biển Hormuz vẫn bị Iran đóng cửa và Mỹ phong tỏa.
Trong trường hợp các nhà sản xuất bắt đầu khôi phục sản lượng đã bị ngừng, điều dường như là một viễn cảnh xa vời hiện nay khi tình trạng bế tắc tại eo biển vẫn tiếp diễn, “Các nhà điều hành bị các cơ quan quản lý và chính phủ thúc giục khôi phục sản lượng quá nhanh sẽ có nguy cơ gây ra thiệt hại lâu dài hơn cho các tài sản nền tảng”, McKay của WoodMac cảnh báo.
Các nhà điều hành mỏ dầu hàng đầu thế giới cũng cho biết bất kỳ sự phục hồi nào trong sản lượng dầu của Trung Đông cũng sẽ diễn ra dần dần. “Trong khi một số quốc gia thực hiện việc ngừng sản xuất có trật tự có thể khôi phục sản xuất trong vòng vài ngày hoặc vài tuần, thì các khu vực khác—đặc biệt là những nơi gián đoạn đột ngột hơn—có thể cần nhiều thời gian hơn để phục hồi, bao gồm cả thời gian chờ đợi và bảo trì bổ sung,” Olivier Le Peuch, Giám đốc điều hành của SLB, nhà cung cấp dịch vụ mỏ dầu hàng đầu thế giới, cho biết trong cuộc họp báo cáo thu nhập tuần trước.
Giám đốc điều hành của Halliburton, Jeff Miller, cho biết trong cuộc họp báo cáo thu nhập của công ty rằng “Thời gian ngừng sản xuất càng lâu, việc khôi phục càng phức tạp hơn.”
Ông cũng lưu ý rằng “tình hình ở Trung Đông sẽ có những tác động đáng kể và lâu dài đối với ngành năng lượng toàn cầu.”
Trong báo cáo hàng tháng vào tháng 4, IEA cho biết việc khôi phục nguồn cung ở vùng Vịnh phụ thuộc vào các yếu tố then chốt sau: cải thiện an ninh và ổn định chính trị, nối lại dòng chảy thương mại qua eo biển Hormuz, huy động lao động lành nghề và nhà thầu, và bình thường hóa chuỗi cung ứng, bảo hiểm tàu chở dầu và tài chính. Hầu hết các mỏ dầu được đóng cửa đúng cách có thể hoạt động trở lại nhanh chóng, nhưng những mỏ có tỷ lệ phục hồi thấp và gặp vấn đề về dòng chảy có thể bị trì hoãn từ sáu tháng trở lên, cơ quan này lưu ý.
“Sau khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại và an ninh cho dòng chảy thương mại được đảm bảo, chúng tôi ước tính sẽ mất khoảng hai tháng để thiết lập lại xuất khẩu ổn định, và khối lượng ban đầu sẽ vẫn thấp hơn mức trước xung đột”, IEA cho biết.
Hậu quả đối với thị trường dầu mỏ và nền kinh tế
Nhưng thực tế trên thực địa, và tại eo biển Hormuz, là việc mở cửa trở lại khó có thể xảy ra trong vòng vài ngày, và sự gián đoạn càng kéo dài, thời gian phục hồi xuất khẩu càng lâu và thiệt hại đối với giá năng lượng toàn cầu và nền kinh tế càng lớn.
Điều tồi tệ nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ là, trớ trêu thay, hầu hết công suất sản xuất dự phòng toàn cầu đều nằm ở Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) - và do đó bị mắc kẹt phía sau eo biển Hormuz.
Không có khu vực sản xuất nào có khả năng bù đắp sự thiếu hụt nguồn cung khổng lồ từ Trung Đông. Và không, ngành dầu đá phiến của Mỹ không thể giúp được gì.
“Ngày nay, tất cả công suất dự phòng đều nằm phía sau eo biển Hormuz, vì vậy tác động rõ ràng là rất trực tiếp,” Russell Hardy, Giám đốc điều hành của Vitol, công ty thương mại dầu mỏ độc lập lớn nhất thế giới, cho biết tại Hội nghị thượng đỉnh hàng hóa toàn cầu của FT ở Lausanne tuần trước.
Thị trường dầu mỏ đã mất hàng trăm triệu thùng dầu thô kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Thiệt hại đang gia tăng từng giờ, và những người tham gia thị trường dầu mỏ cuối cùng có thể đã nhận ra sự thiếu hụt nguồn cung khổng lồ mà sẽ không thể phục hồi trong nhiều tháng, ngay cả khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại vô điều kiện vào hôm nay.
“Tính tròn số, con số 1 tỷ thùng dầu đã được tính toán kỹ lưỡng vì chúng ta có lẽ đã mất từ 600 triệu đến 700 triệu thùng ở giai đoạn này, nhưng đến khi mọi thứ hoạt động trở lại, nếu có, sẽ mất thời gian để bù đắp lại tất cả,” ông Hardy của Vitol nói với Hội nghị thượng đỉnh hàng hóa toàn cầu của FT.
Nguồn tin: Xangdau.net
