Tình trạng thiếu hụt nguồn cung xăng dầu tại Nga đang trở nên trầm trọng sau hàng loạt cuộc tập kích bằng thiết bị bay không người lái (UAV) của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu trọng điểm. Sự gián đoạn này đã buộc Moscow phải tìm kiếm giải pháp nhập khẩu khẩn cấp, trong đó có việc đàm phán với Kazakhstan về khả năng cung ứng khoảng 50.000 tấn xăng RON 92.
Tác động từ hạ tầng lọc hóa dầu suy giảm
Chiến dịch tập kích của Ukraine nhắm vào các cụm công nghiệp lọc hóa dầu đã làm giảm đáng kể công suất tinh chế nội địa. Theo các số liệu tổng hợp tính đến cuối tháng 6/2026, sản lượng xăng dầu của Nga đã sụt giảm khoảng 25% so với cùng kỳ năm trước. Việc nhiều phân xưởng chưng cất dầu thô và xử lý thứ cấp phải ngừng hoạt động đã tạo ra "khoảng trống" cung ứng lớn, gây áp lực trực tiếp lên hệ thống phân phối xăng dầu bán lẻ tại nhiều khu vực.
Thế khó của Kazakhstan trong chuỗi cung ứng
Yêu cầu nhập khẩu từ Nga đặt Astana vào tình thế khó xử giữa các ràng buộc ngoại giao và an ninh năng lượng quốc gia:
Áp lực từ Nga: Phần lớn khối lượng dầu thô xuất khẩu của Kazakhstan phụ thuộc vào hệ thống đường ống và hạ tầng trung chuyển qua lãnh thổ Nga. Moscow nhiều lần sử dụng thế mạnh này làm đòn bẩy ngoại giao đối với Astana.
Hạn chế công suất: Kazakhstan hiện cũng đối mặt với thách thức về nguồn cung nội địa khi nhà máy lọc dầu Atyrau dự kiến tiến hành bảo dưỡng định kỳ từ ngày 26/6 đến 20/7, làm giảm khả năng sẵn sàng của nguồn dự trữ.
Giải pháp barter (đổi hàng): Một trong những phương án đang được thảo luận là hình thức trao đổi ngang giá: Kazakhstan xuất khẩu xăng cho Nga để đổi lấy nhiên liệu bay (jet fuel) – mặt hàng dự kiến sẽ thiếu hụt tại Kazakhstan vào tháng 7 do nhu cầu hàng không theo mùa tăng cao.
Rủi ro địa chính trị gia tăng
Việc hỗ trợ Nga giải quyết tình trạng thiếu hụt xăng dầu có thể khiến các cơ sở hạ tầng năng lượng của Kazakhstan trở thành mục tiêu trong các đợt tập kích tiếp theo của phía Ukraine. Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cũng đã phát đi thông điệp cứng rắn về việc mở rộng phạm vi đáp trả đối với các quốc gia hỗ trợ hậu cần nhiên liệu cho quân đội Nga.
Với vị thế là một trong những quốc gia xuất khẩu dầu khí hàng đầu, việc Nga phải xoay sở tìm kiếm nguồn nhập khẩu xăng dầu không chỉ là vấn đề logistics đơn thuần mà còn phản ánh sự tổn thương nghiêm trọng của cấu trúc hạ tầng năng lượng tập trung trước các mối đe dọa an ninh phi đối xứng.
---
Bản tin tổng hợp các dữ liệu thị trường và tình hình địa chính trị năng lượng tính đến ngày 29/6/2026.
