Giá dầu đã giảm khoảng 20% từ mức đỉnh 118 USD/thùng hồi cuối tháng 10, chịu áp lực đi xuống từ kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng bền vững tại Trung Đông cũng như cuộc chiến Nga - Ukraine.
Trong nhiều tháng qua, giới giao dịch và các quỹ phòng hộ thường xuyên đặt cược vào khả năng giải quyết các cuộc xung đột, để rồi lại kích hoạt lực mua trở lại mỗi khi các cuộc đàm phán đổ vỡ.
Trong bối cảnh các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa Ukraine và Nga đang diễn ra, vẫn chưa có dấu hiệu đột phá nào ở cả cuộc xung đột tại châu Âu lẫn thế đối đầu Mỹ - Iran, bất chấp các thông điệp được truyền tải thông qua Qatar.
Giá dầu đã suy yếu khi dòng chảy dầu thô từ eo biển Hormuz và toàn bộ khu vực Trung Đông phục hồi mạnh trong những tuần gần đây, tiến sát mức trước chiến tranh.
Ngưỡng sàn cao nâng đỡ giá dầu
Tuy nhiên, việc dầu Brent giao dịch quanh mức 94 USD/thùng vào hôm thứ Năm — sau khi có lúc giảm xuống dưới ngưỡng 90 USD/thùng vào thứ Tư — có thể đã tiến rất sát ngưỡng sàn của giá dầu nếu Trung Đông tiếp tục duy trì vùng xám "không có thỏa thuận nhưng cũng không leo thang" trong nhiều tháng tới.
Chừng nào thế bế tắc này còn kéo dài, rủi ro đối với hoạt động vận tải biển vẫn duy trì ở mức cao và phí bảo hiểm hàng hải tiếp tục neo cao, làm đội chi phí lên đáng kể cho mỗi thùng dầu thô có thể rời khỏi eo biển Hormuz.
Các loại dầu chuẩn Trung Đông đã suy yếu trong nhiều tuần qua, cho thấy tình trạng dư cung dầu mỏ có thể đang tích tụ giữa bối cảnh xuất khẩu từ vịnh Ba Tư phục hồi và nhu cầu tiêu thụ toàn cầu bị bào mòn do mặt bằng giá cao.
Thế nhưng, chi phí đối với các nhà máy lọc dầu và người tiêu dùng lại không hề giảm. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), chiến tranh, phí bảo hiểm và giá cước tàu dầu cao kỷ lục đã đẩy chi phí vận chuyển một thùng dầu thô từ vịnh Trung Đông sang châu Á bằng tàu chở dầu cỡ lớn lên mức hơn 37 USD vào giữa tháng 10, cao gấp hơn năm lần so với mức trước chiến tranh.
Khoảng lặng hiện tại của các cuộc không kích cường độ cao tại Trung Đông không đồng nghĩa với việc nguy cơ leo thang xung đột và các cú sốc năng lượng đã chấm dứt.
Lưu lượng dầu thô tăng đáng kể không có nghĩa là hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz bỗng nhiên trở nên ít nguy hiểm hơn. Trên thực tế, các vụ tấn công nhằm vào tàu biển đã gia tăng dồn dập trong tháng qua, với 37 vụ tấn công tàu thuyền bên trong và khu vực lân cận eo biển Hormuz chỉ tính riêng trong tháng 10 — con số thống kê theo tháng cao nhất kể từ khi cuộc chiến bùng phát ngày 28/2, theo dữ liệu của Viện Chính sách Cận Đông Washington được Reuters trích dẫn. Ít nhất 10 tàu nữa đã bị tấn công trong 10 ngày đầu tháng 11.
Đồng thời, các nhà sản xuất vùng Vịnh đang làm chôn chân một tỷ trọng lớn đội tàu chở dầu toàn cầu vào các hoạt động vận tải con thoi kém hiệu quả ra vào eo biển và các khâu chuyển tải mạn-qua-mạn (STS) tiếp theo tại vịnh Oman.
Bên cạnh đó, vẫn tồn tại nguy cơ tái leo thang căng thẳng bất chấp những tín hiệu từ Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi đầu tuần này rằng hiện chưa cần thiết phải tiến hành thêm các cuộc không kích nhằm vào Iran.
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ lưu ý rằng Washington vẫn luôn trong tư thế "lên đạn sẵn sàng" trong trường hợp cần thiết phải mở một chiến dịch quân sự mới.
Ông Trump tỏ ra kém kiên nhẫn hơn vào hôm thứ Năm. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông tuyên bố Mỹ không cần một thỏa thuận với Iran bởi Washington đã nắm giữ tiền của Iran và, theo nguyên văn lời ông, "chúng ta đã kiểm soát eo biển của họ". Theo CNBC, giá dầu Brent đã tăng hơn 1% lên quanh mức 94 USD/thùng sau bài đăng này.
Quả bóng hiện đang nằm bên phần sân của Mỹ, trong bối cảnh Iran chờ đợi phản hồi từ Washington đối với bảy điều kiện của nước này để khởi động đàm phán hòa bình, ông Mohammad Bagher Ghalibaf — nhà đàm phán hàng đầu kiêm Chủ tịch Quốc hội Iran — cho biết trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với đài Al Jazeera hôm thứ Tư. Các điều kiện mà Iran kiên quyết giữ vững suốt nhiều tháng qua bao gồm dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ tại vịnh Oman, chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận và giải tỏa các nguồn quỹ bị phong tỏa của Iran.
Quan trọng hơn, ông Ghalibaf tuyên bố hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ không bao giờ quay trở lại các điều kiện như trước chiến tranh.
"Không có khái niệm 'vùng biển tự do' [vùng biển quốc tế] tại đó, và [Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển] năm 1982 không áp dụng đối với eo biển này... Các quy định bên trong eo biển Hormuz chịu sự điều chỉnh bởi luật pháp của hai quốc gia ven biển tiếp giáp với nó," quan chức này nói với Al Jazeera.
Các rủi ro đẩy giá tăng
Với việc lập trường của Iran và Mỹ vẫn còn quá xa nhau và không bên nào sẵn sàng vượt qua lằn ranh đỏ của riêng mình, một thỏa thuận hòa bình lâu dài dường như vẫn còn quá xa tầm với.
Các nhà sản xuất vùng Vịnh đang chạy đua xây dựng và tận dụng các tuyến vận chuyển thay thế, bao gồm các chuyến hàng xuất khẩu qua Biển Đỏ của Ả Rập Xê Út và việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tăng cường sử dụng hệ thống đường ống dẫn tới cảng Fujairah để xuất khẩu dầu thô từ vịnh Oman bên ngoài eo biển Hormuz. Tuy nhiên, cửa ngõ xuất khẩu của Ả Rập Xê Út trên Biển Đỏ vẫn dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công của lực lượng Houthi cũng như các đòn tập kích nhằm vào tuyến đường ống Đông - Tây chừng nào cuộc xung đột còn âm ỉ mà chưa có giải pháp.
Sự yên ắng tương đối trong những ngày qua không đủ sức thuyết phục các nhà điều hành đội tàu chở dầu rằng việc điều động tàu qua khu vực này đã an toàn hơn. Mặc dù giá cước tàu dầu đã hạ nhiệt so với mức cao kỷ lục ghi nhận hồi đầu tháng 10, cước vận tải vẫn neo ở mức cao đến nỗi chi phí vận chuyển dầu thô qua eo biển Hormuz vẫn đắt đỏ hơn rất nhiều so với thời kỳ trước chiến tranh.
Theo dữ liệu của Signal Ocean được tờ Cyprus Shipping News dẫn lại, doanh thu thuê siêu tàu chở dầu trên tuyến vùng Vịnh đi Trung Quốc của Sàn giao dịch Baltic vẫn ở mức khoảng 1,29 triệu USD/ngày tính đến ngày 6/11, giảm 4,8% theo tuần.
Bà Maria Bertzeletou, Chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại The Signal Group, nhận định hồi đầu tuần này rằng những lo ngại về an ninh, chi phí bảo hiểm và mức độ sẵn sàng nhận chuyến của các chủ tàu tiếp tục chi phối nguồn cung tàu sẵn có tại Trung Đông.
"Bản thân sự gia tăng số lượt tàu quá cảnh tự nó không chứng minh được rằng các điều kiện thuê tàu bình thường đã được khôi phục."
Bước sang tháng thứ chín của cuộc chiến Iran, thị trường dầu mỏ cuối cùng có lẽ phải chấp nhận rằng một trạng thái bình thường mới đã hình thành trong dòng chảy dầu toàn cầu, qua đó thiết lập một ngưỡng sàn cao nâng đỡ giá dầu, cho đến khi các nhà sản xuất và bên mua thích nghi được với những điều kiện vận tải biển và định giá mới, hoặc cho đến khi đạt được một thỏa thuận nào đó giữa Mỹ và Iran.
Nguồn tin: Xangdau.net
