Trong bối cảnh xung đột tại Eo biển Hormuz gây gián đoạn chuỗi cung ứng dầu thô toàn cầu, thị trường năng lượng đang đối mặt với những diễn biến phức tạp. Trái với kỳ vọng giá dầu sẽ tăng vọt do thiếu hụt nguồn cung, các chỉ số kinh tế và dữ liệu dự trữ cho thấy một kịch bản ngược lại: giá dầu có thể điều chỉnh giảm, kèm theo rủi ro suy thoái kinh tế và thiếu hụt hàng hóa tiêu dùng.
Trạng thái dự trữ dầu thô và nguồn cung
Dự trữ chiến lược: Mức tồn kho dầu thô đã khai thác tại Mỹ đang giảm xuống mức tiệm cận tối thiểu. Các dữ liệu cho thấy Mỹ và nhiều khu vực trên thế giới đang sử dụng nguồn dự trữ khẩn cấp để bù đắp thâm hụt nguồn cung từ khu vực Trung Đông.
Hư hại hạ tầng: Việc sửa chữa hạ tầng dầu khí bị hư hại tại Iran và các khu vực lân cận dự kiến kéo dài nhiều năm. Do đó, áp lực thiếu hụt nguồn cung không thể sớm giải quyết trong ngắn hạn.
Phân tích diễn biến giá và nhu cầu dầu thô
Dù xung đột gia tăng, giá dầu thô (tham chiếu Brent và WTI) hiện có xu hướng dao động quanh mức pre-war (trước chiến tranh) thay vì bật tăng mạnh. Các yếu tố tác động chính bao gồm:
Độ trễ vận chuyển: Thời gian vận chuyển dầu từ Trung Đông đến các thị trường tiêu thụ (đặc biệt là sau khi phải thay đổi lộ trình vận tải) làm chậm phản ứng của giá dầu trên thị trường spot.
Cắt giảm cầu: Trước các áp lực về giá nhiên liệu tại trạm dịch vụ và các lệnh hạn chế từ chính phủ (khuyến khích làm việc tại nhà, cắt giảm lịch trình bay), cầu năng lượng đang có dấu hiệu sụt giảm tự nhiên.
Tác động suy thoái: Kinh tế toàn cầu vốn đang ở tình trạng suy yếu. Khi giá thực phẩm tăng cao (do chi phí vận tải và vận hành nông nghiệp bằng dầu tăng), người tiêu dùng buộc phải cắt giảm các khoản chi tiêu khác, dẫn đến chu kỳ suy thoái kinh tế.
Triển vọng thị trường: Kịch bản giá dầu thấp
Dự báo giá dầu thô có thể giảm về mức dưới 40 USD/thùng, tương tự như giai đoạn 2020. Cơ sở cho nhận định này là:
Thiếu hụt nguồn cung dẫn đến thu hẹp kinh tế: Khi lượng dầu sẵn có không đủ đáp ứng nhu cầu sản xuất và vận tải, quy mô nền kinh tế buộc phải thu hẹp lại, làm giảm cầu dầu mỏ một cách cơ học.
Ưu tiên dịch vụ thiết yếu: Các nhà điều hành sẽ ưu tiên phân bổ lượng nhiên liệu hữu hạn cho các dịch vụ thiết yếu, từ đó làm giảm tiêu thụ năng lượng dư thừa.
Đứt gãy chuỗi cung ứng: Các mặt hàng, linh kiện thay thế và vật tư y tế sẽ đối mặt với tình trạng tạm thời thiếu hụt do logistics bị gián đoạn, không chỉ giới hạn ở nhóm hàng năng lượng.
Trong dài hạn, để vượt qua giai đoạn thắt chặt nguồn cung dầu thô, nền kinh tế thế giới cần tái cấu trúc theo hướng rút ngắn chuỗi cung ứng, ưu tiên sản xuất và lưu thông hàng hóa trong cùng khu vực địa lý để tiết kiệm nhiên liệu vận tải. Xung đột năng lượng hiện tại là hồi chuông cảnh báo về giới hạn của hệ thống cung ứng toàn cầu và khả năng chuyển dịch của thị trường sang mô hình tiêu thụ tiết kiệm, tập trung hơn vào các nguồn lực tại chỗ.
Nguồn tin: Xangdau.net
