Trong những ngày qua, giá dầu Brent đã hồi phục mạnh mẽ lên gần ngưỡng 80 USD/thùng trước các căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Dù giới tài chính vẫn tập trung vào các tín hiệu kỹ thuật như cấu trúc contango trên thị trường tương lai, nhưng dữ liệu thực tế cho thấy thị trường đang đối mặt với những rủi ro thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng hơn nhiều so với dự đoán về tình trạng dư cung (glut).

Sự lệch pha giữa thị trường tài chính và thực tế vật chất

Trong nhiều tháng, tâm lý bi quan đã khiến các vị thế bán khống (short positions) của các nhà đầu tư quản lý tài chính tăng cao kỷ lục, khiến thị trường trở nên cực kỳ nhạy cảm với các biến động địa chính trị. Việc xung đột Mỹ - Iran tái diễn đã kích hoạt làn sóng đóng vị thế bán khống (short-covering) ồ ạt, đẩy giá dầu Brent bật tăng từ vùng 71 USD/thùng lên 79 USD/thùng. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng đây không chỉ là đợt tăng giá kỹ thuật tạm thời mà là những tín hiệu đầu tiên của sự thiếu hụt cấu trúc (structural deficit) khi các kho dự trữ toàn cầu đang ở mức thấp kỷ lục.

Sự thay đổi trong hành vi tiêu thụ của Trung Quốc

Sau giai đoạn tạm dừng nhập khẩu và cấm xuất khẩu sản phẩm lọc hóa dầu do sự kiện tại eo biển Hormuz vào tháng 3, Trung Quốc đã chính thức quay trở lại thị trường với chiến lược mới:

Dỡ bỏ lệnh cấm: Bắc Kinh đã cho phép các nhà máy lọc dầu độc lập nối lại xuất khẩu xăng, dầu diesel và nhiên liệu phản lực. Dự kiến sản lượng xuất khẩu trong tháng 7 đạt khoảng 3 triệu tấn.

Gia tăng thu mua: Để duy trì biên lợi nhuận xuất khẩu và tái thiết lập kho dự trữ quốc gia bị cạn kiệt, Trung Quốc đã nhanh chóng đảm bảo nguồn cung 26 triệu thùng dầu thô từ các nhà sản xuất GCC (Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh) cho giao hàng tháng 7 và tháng 8.

Những áp lực lên cân đối cung - cầu toàn cầu

Các yếu tố vật chất (physical fundamentals) đang thắt chặt đáng kể:

Giải phóng tồn kho nổi: Lượng dầu thô và condensate tồn kho nổi tại vùng biển Đông Á đã giảm khoảng 50% (từ 49,02 triệu thùng xuống còn 24,45 triệu thùng vào cuối tháng 6) do thị trường hấp thụ nhanh chóng nguồn cung dầu thô từ Iran trong thời gian được miễn trừ trừng phạt.

Đứt gãy nguồn cung: Việc hủy bỏ lệnh miễn trừ trừng phạt của Hoa Kỳ đối với dầu Iran cùng với lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Nga (hệ quả từ các đợt tập kích cơ sở hạ tầng lọc dầu của Ukraine) đã làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt sản phẩm lọc hóa dầu toàn cầu.

Đánh giá triển vọng

Việc cấu trúc contango xuất hiện gần đây chỉ là sự biến dạng tạm thời của thị trường, xuất phát từ sự kết hợp của việc giải phóng kho tồn kho nổi và các đợt phân bổ dầu thô giá chiết khấu. Với việc các lệnh trừng phạt được tái áp đặt nghiêm ngặt, tình trạng bất ổn tại eo biển Hormuz leo thang và nhu cầu mua gom từ các nhà máy lọc dầu lớn của Trung Quốc, thị trường năng lượng đang chuyển dịch sang trạng thái thắt chặt nguồn cung (physical market tightening). Các nhà đầu tư dựa trên cấu trúc giá contango có thể đang đánh giá sai thực trạng, khi tình trạng dư cung trên lý thuyết thực chất đã không còn tồn tại trên thị trường vật chất.

Nguồn tin: Xangdau.net