Giá cước vận chuyển bằng tàu chở dầu tăng vọt, việc di chuyển qua eo biển Hormuz bị giảm nghiêm trọng do các công ty bảo hiểm hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm chiến tranh, và sự kết hợp của những diễn biến này đã đẩy giá dầu tăng cao. Giờ đây, có một yếu tố thứ ba có thể làm trầm trọng thêm tình hình: không đủ siêu tàu chở dầu.
Bloomberg đưa tin tuần này, cho biết có từ sáu đến mười hai siêu tàu chở dầu sẵn sàng cho thuê ở Vịnh Ba Tư, tất nhiên là nếu khách hàng tiềm năng sẵn lòng trả mức giá kỷ lục hàng ngày và lo liệu bảo hiểm. Về lý thuyết, mười hai siêu tàu chở dầu có thể đủ để xử lý lượng dầu xuất khẩu trong một ngày – nhưng không hơn thế. Mỗi siêu tàu có thể chở 2 triệu thùng dầu thô và, như Bloomberg lưu ý trong báo cáo của mình, việc bốc dỡ dầu mất hai ngày.
Cần lưu ý rằng tình trạng khan hiếm siêu tàu chở dầu sẵn sàng bốc dỡ dầu từ Trung Đông diễn ra trong bối cảnh giá cước vận chuyển đã tăng cao do các lệnh trừng phạt siết chặt đối với các tàu chở dầu của Nga, sự hợp nhất trong phân khúc tàu chở dầu và việc Mỹ tiếp quản ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela.
Xu hướng này đã diễn ra trong một thời gian. Tháng 11 năm ngoái, giá cước vận chuyển dầu trên tuyến đường từ Trung Đông đến Trung Quốc đã đạt mức cao nhất trong 5 năm khi các nhà giao dịch đổ xô tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho dầu thô của Nga sau khi Mỹ trừng phạt các nhà sản xuất và xuất khẩu dầu lớn nhất của Nga, Rosneft và Lukoil. Sau đó, vào tháng 01, giá cước vận chuyển giảm nhẹ do sự suy yếu theo mùa trong thương mại, nhưng lại phục hồi vào tháng Hai trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Hoa Kỳ và Iran.
Nhưng chưa hết. Công ty vận tải biển Sinokor của Hàn Quốc đã mua ồ ạt các siêu tàu chở dầu, dẫn đến điều mà Bloomberg gọi là “sự kiểm soát chưa từng có” đối với một phần đáng kể các siêu tàu chở dầu trên thế giới để đặt chỗ ngay lập tức. Điều này cũng góp phần làm tăng giá cước vận chuyển dầu – đối với các tuyến đường bắt đầu từ bờ biển Vịnh Mexico của Hoa Kỳ. Thật vậy, Bloomberg đưa tin rằng Sinokor, cùng với đối tác Mediterranean Shipping Co., “kiểm soát gần như tất cả các tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC) có sẵn để thuê để vận chuyển dầu từ bờ biển Vịnh Mexico của Hoa Kỳ”.
Trong khi đó, giá cước vận chuyển siêu tàu chở dầu thô trên tuyến đường quan trọng Trung Đông - Trung Quốc đã đạt mức cao kỷ lục hơn 420.000 đô la mỗi ngày vào thứ Hai tuần này, và đợt tăng giá này có lẽ còn lâu mới kết thúc, vì cuộc tấn công tên lửa giữa Hoa Kỳ và Israel, và Iran vẫn tiếp diễn không ngừng. Giá thuê trung bình tàu chở dầu siêu trọng trên toàn cầu đã vượt 280.900đ ô la. Có thông tin cho rằng lực lượng Iran đang tấn công các tàu chở dầu ở eo biển Hormuz. Nói cách khác, tình hình an ninh không mấy khả quan.
Điều này có nghĩa là sản lượng dầu sẽ bị ảnh hưởng vào một thời điểm nào đó, các nhà phân tích cảnh báo. “Với việc eo biển Hormuz vẫn chưa được mở cửa, thời gian đang dần trôi”, các nhà phân tích của JPMorgan cho biết trong một báo cáo hồi đầu tuần này. “Nếu eo biển không được mở cửa trở lại trong vòng 21 ngày, việc ngừng sản xuất ở thượng nguồn có thể bắt đầu”. Trên thực tế, việc ngừng sản xuất tại các mỏ dầu khí đã bắt đầu ở Iraq.
Tình hình ở Vịnh Ba Tư đã buộc nhà sản xuất lớn thứ hai của OPEC phải ngừng sản xuất tới 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày, và đây có thể chỉ là sự khởi đầu, với việc ngừng sản xuất thêm nữa có thể đưa tổng số lên tới 3 triệu thùng mỗi ngày, theo các quan chức Iraq. Con số này gần bằng toàn bộ sản lượng xuất khẩu của Iraq, trung bình từ 3,2 triệu đến 3,4 triệu thùng mỗi ngày. Điều thú vị là, con số 3 triệu thùng mỗi ngày cũng xấp xỉ bằng lượng cung dầu dư thừa toàn cầu theo ước tính của Cơ quan Năng lượng Quốc tế. Và Iraq sẽ không phải là nước duy nhất ngừng sản xuất nếu chiến tranh kéo dài.
Thật vậy, đầu ngày hôm thứ Tư, các nhà phân tích của JP Morgan đã đưa ra một báo cáo khác, cảnh báo rằng Iraq sẽ buộc phải tạm ngừng tất cả các hoạt động xuất khẩu dầu trong vòng ba ngày và Kuwait chỉ có đủ không gian lưu trữ trong 14 ngày. Thời gian trôi qua, tình hình sẽ càng tồi tệ hơn, với ước tính của các nhà phân tích ngân hàng rằng sản lượng bị ngừng ở mức 4,7 triệu thùng mỗi ngày vào ngày thứ 18 của sự gián đoạn eo biển Hormuz.
Như vậy, điều đang xảy ra là một tình hình vốn đã xấu đang trở nên tồi tệ hơn rất nhanh. Giá cước vận chuyển dầu bằng tàu chở dầu vốn đã cao ngay từ đầu. Khi Mỹ và Israel bắt đầu bắn tên lửa vào Iran, các công ty bảo hiểm quyết định họ không cần rủi ro đó nữa, khiến mọi việc trở nên tồi tệ hơn. Trong khi đó, Sinokor đã trở thành người chơi thống trị trên chính thị trường tàu chở dầu đang gặp khó khăn đó, thiết lập giá cho một tuyến đường xuất khẩu dầu thay thế quan trọng: từ bờ biển Vịnh Mexico của Mỹ. Và có hàng chục tàu chở dầu đang bị trừng phạt, điều này hạn chế khả năng hoạt động của chúng, nếu nói một cách nhẹ nhàng.
Một số nhà quan sát nhấn mạnh rằng Iran không thể phong tỏa eo biển Hormuz về mặt vật lý. Tuy nhiên, bằng chứng cho thấy họ không cần phải làm vậy. Chỉ cần cảnh báo rằng họ sẽ tấn công các tàu chở dầu nếu chúng cố gắng đi vào là đủ: lưu lượng tàu chở dầu hôm thứ Hai chỉ có một hoặc hai tàu cỡ trung bình, theo dữ liệu từ Kpler và Vortexa. Thị trường dầu mỏ nên chuẩn bị cho những cú sốc tiếp theo.
Nguồn tin: xangdau.net
