Donald Trump dành cho Tập Cận Bình sự đối xử cấp nhà nước đầy đủ tại Washington, nhưng các thị trường quan tâm nhiều hơn đến những gì mà hai nhà lãnh đạo đã không mang lại.
Sau ba ngày cử hành nghi lễ, một sự chào đón nồng nhiệt bất thường của tổng thống và các cam kết lặp đi lặp lại nhằm ổn định mối quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, kết quả kinh tế chính là việc gia hạn thêm hai tháng thỏa thuận hưu chiến thương mại Mỹ - Trung hiện tại, đẩy thời điểm hết hạn của nó từ ngày 10 tháng 11 đến ngày 10 tháng 1 năm 2027.
Điều đó đã ngăn chặn một sự quay trở lại ngay lập tức với sự leo thang, nhưng ngắn hơn so với đường băng dài hơn mà nhiều nhà đầu tư đã kỳ vọng.
Sau cuộc gặp, chỉ số CSI 300 của Trung Quốc giảm 1,7% vào thứ Năm, phiên tồi tệ nhất trong một tháng, trong khi Shanghai Composite mất 1,2%. Vào thứ Sáu, với thị trường đại lục đóng cửa nghỉ lễ Trung thu, Hang Seng giảm thêm 1,7% xuống mức thấp nhất trong hai tháng, với các cổ phiếu công nghệ và AI dẫn đầu đà suy giảm. Nhân dân tệ cũng trả lại một phần đà tăng trước hội nghị thượng đỉnh khi đồng đô la mạnh lên.
Phản ứng này đáng chú ý vì kỳ vọng hầu như không hề hưng phấn ngay từ đầu. Hội nghị thượng đỉnh đã được định hình chủ yếu như một bài tập ổn định một mối quan hệ vẫn bị chia rẽ về thuế quan, công nghệ tiên tiến, nguồn cung đất hiếm, Đài Loan và Iran. Ngay cả đối với tiêu chuẩn khiêm tốn đó, việc gia hạn hai tháng vẫn ngắn hơn: Phố Wall nhìn chung đã thảo luận từ ba đến sáu tháng, trong khi một số nhà đầu tư hy vọng về một sự gia hạn một năm.
Nhà kinh tế cấp cao về Trung Quốc của Barclays, Yingke Zhou, tóm tắt cuộc gặp là "phát tín hiệu nhiều hơn, ít thực chất hơn." Quan điểm rộng hơn của Zhou là Washington và Bắc Kinh dường như tập trung vào việc ngăn chặn một sự sụp đổ khác trong quan hệ hơn là giải quyết các tranh chấp đã tạo ra thỏa thuận hưu chiến ngay từ đầu.
Thỏa thuận không phải là không có gì
Nhà Trắng cho biết hai chính phủ đã chính thức vận hành các Hội đồng Thương mại và Đầu tư đã được công bố trước đó của họ. Dưới sự bảo trợ của Hội đồng Thương mại, các quan chức đã đạt được sự đồng thuận về các khuyến nghị đối với việc đối xử thuế quan thuận lợi hơn bao trùm khoảng 30 tỷ USD hàng hóa không nhạy cảm theo mỗi chiều, bao gồm các sản phẩm nông nghiệp và thiết bị y tế của Mỹ và hàng tiêu dùng của Trung Quốc. Trung Quốc cũng cam kết nhập khẩu ít nhất 10 triệu tấn mét than của Mỹ trong cả năm 2027 và 2028.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết vào thứ Sáu rằng hai bên đã đạt được các thỏa thuận cho phép một số sản phẩm nằm ngoài các tranh chấp thuế quan trong tương lai và hứa hẹn sẽ có thêm nhiều chi tiết đáng kể vào thứ Hai.
"Chúng ta đang ở trong một tình hình thương mại được quản lý," ông Greer nói, bổ sung rằng chính quyền sẽ công bố "rất nhiều chi tiết hơn" về các cuộc đàm phán.
Điều đó có nghĩa là thông báo vào thứ Hai có thể thay đổi đáng kể đánh giá ban đầu về hội nghị thượng đỉnh. Một danh sách chi tiết các trường hợp ngoại lệ thuế quan, các cam kết mua hàng và thời điểm thực hiện sẽ cung cấp cho các doanh nghiệp thứ gì đó mà họ có thể thực sự mô hình hóa.
Nhưng bản thông tin chính thức cũng làm rõ có bao nhiêu thứ vẫn chưa được hoàn thành.
Đất hiếm là ví dụ rõ ràng nhất. Washington cho biết hai chính phủ "tiếp tục làm việc" về các quan ngại của Mỹ đối với tình trạng thiếu hụt đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác — ngôn từ cẩn trọng xác nhận vấn đề nguồn cung vẫn chưa được giải quyết. Các lô hàng nam châm đất hiếm của Trung Quốc sang Mỹ đã giảm mạnh vào tháng 8, và chế độ cấp phép xuất khẩu của Bắc Kinh tiếp tục trao cho nước này đòn bẩy đáng kể đối với các nhà sản xuất phương Tây.
Không có sự dàn xếp rộng rãi nào về chất bán dẫn tiên tiến. Không có đột phá nào về Đài Loan. Và mặc dù hai bên đã đồng ý thiết lập cái mà Nhà Trắng gọi là "Đối thoại Siêu Trí tuệ" và kênh truyền thông khẩn cấp, các chi tiết vẫn quá mỏng manh để thị trường có ít cơ sở cho đến nay để định giá tác động đầu tư.
Đất hiếm và Đài Loan vẫn ở đó
Vấn đề đất hiếm có thể là bài kiểm tra rõ ràng nhất về việc liệu sự xoa dịu hiện tại đã thay đổi sự cân bằng đòn bẩy hay chưa.
Trung Quốc vẫn chiếm ưu thế ở cả khâu khai thác và, quan trọng hơn là khâu xử lý các vật liệu đất hiếm, trong khi các quan chức Mỹ đã phàn nàn rằng các đợt giao hàng chưa hoàn toàn đáp ứng các cam kết trước đó. Ngôn từ riêng của Nhà Trắng sau hội nghị thượng đỉnh cho thấy Washington vẫn đang tìm kiếm các mức độ giao hàng đáng tin cậy hơn.
Đài Loan tương tự vẫn chưa được giải quyết. Ông Tập đã thúc ép ông Trump trong chuyến thăm phải có lập trường cứng rắn hơn chống lại sự độc lập của Đài Loan. Đồng thời, Washington đang cân nhắc một gói vũ khí khác cho Đài Taipei trị giá khoảng 14 tỷ USD. Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết trong chuyến thăm rằng sự chậm trễ trong các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan phản ánh những lo ngại về sản xuất vũ khí của Mỹ.
Bất kể thời điểm cuối cùng của thương vụ đó là gì, điểm quan trọng đối với các thị trường là hội nghị thượng đỉnh đã không loại bỏ Đài Loan khỏi sổ cái rủi ro song song.
Điều tương tự cũng đúng với AI. Cả hai bên đồng ý tiếp tục các cuộc đàm phán, bao gồm công việc về một kênh truyền thông sự cố, nhưng họ vẫn là đối thủ cạnh tranh trong các chip tiên tiến, các mô hình và cơ sở hạ tầng điện toán.
Sáu mươi ngày hiển thị
Đối với các doanh nghiệp phơi bày trước thương mại Mỹ - Trung, ngày 10 tháng 1 tốt hơn ngày 10 tháng 11. Nó đưa thỏa thuận hiện tại vượt qua mùa nhập khẩu Giáng sinh và ngăn chặn việc mở lại ngay lập tức cuộc chiến thuế quan.
Nhưng sáu mươi ngày không phải là một chân trời lập kế hoạch lớn đối với một nhà sản xuất đang quyết định nơi xây dựng nhà máy, ký hợp đồng cung ứng nhiều năm hoặc cam kết hàng tỷ USD vốn.
Và gánh nặng thuế quan vẫn chưa biến mất. Dữ liệu mới nhất của Mô hình Ngân sách Penn Wharton đặt tỷ lệ thuế quan hiệu dụng của Mỹ đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc ở mức khoảng 23%, so với khoảng 7% tổng thể. Trung Quốc vẫn đối mặt với tỷ lệ hiệu dụng cao nhất trong số các đối tác thương mại lớn của Mỹ.
Điều đó giúp giải thích lý do tại sao các nhà đầu tư phân biệt giữa sự ổn định và sự dàn xếp.
Có một mặt mang tính xây dựng đối với điều đó. Lĩnh vực xuất khẩu của Trung Quốc vẫn duy trì sự kiên cường đáng kể, và việc giữ cho thỏa thuận hưu chiến nguyên vẹn loại bỏ mối đe dọa ngay lập tức về một cú sốc thuế quan khác. Các nhà sản xuất hướng đến Mỹ, các nhà cung cấp thiết bị điện tử, nhà sản xuất thiết bị gia dụng và nhà xuất khẩu phụ tùng ô tô đều được hưởng lợi từ việc thời hạn được đẩy sang năm tới.
Một hội nghị thượng đỉnh được xây dựng xung quanh sự ổn định
Ông Trump đã trực tiếp chào đón ông Tập và bà Bành Lệ Viên tại Căn cứ Liên hợp Andrews, một cử chỉ bất thường đối với một nguyên thủ quốc gia đang đến thăm. Nhà Trắng đã dàn dựng một buổi lễ đón chính thức và màn bay lướt qua của quân đội, theo sau là các cuộc gặp song phương, một bữa tối cấp nhà nước, tiệc trà và chuyến thăm Lưu trữ Quốc gia. Ông Tập liên tục kêu gọi một mối quan hệ dài hạn ổn định và cho bét rằng Mỹ và Trung Quốc có thể tránh được cái gọi là Bẫy Thucydides về xung đột giữa một cường quốc đang trỗi dậy và một cường quốc đã thiết lập.
Trung Quốc cũng hồi sinh một trong những công cụ ngoại giao lâu đời nhất của mình: gấu trúc. Bắc Kinh đồng ý gửi hai con gấu trúc khổng lồ đến Sở thú Atlanta. Ping Ping và Fu Shuang đã đến Atlanta vào Chủ nhật.
Nhưng thành phần của hội nghị thượng đỉnh đã cho thấy những giới hạn của sự tan băng thương mại.
Phía Mỹ mang đến một danh sách những nhân vật hàng đầu về công nghệ và tài chính, với các giám đốc điều hành từ Nvidia, AMD, OpenAI, Google, Microsoft, Amazon, Meta, Apple, Tesla và các công ty Phố Wall lớn tham gia trong chuyến thăm rộng lớn hơn. Ngược lại, phái đoàn chính thức của ông Tập bị chi phối bởi các quan chức chính phủ hơn là các CEO Trung Quốc — một sự tương phản mà Barclays viện dẫn khi lập luận rằng Bắc Kinh tiếp cận Washington chủ yếu như một cuộc đối thoại chiến lược thay vì một bài tập chốt deal doanh nghiệp.
Washington và Bắc Kinh dường như đã quyết định rằng việc giữ mối quan hệ nằm trong các lằn ranh bảo vệ tự thân nó đã có giá trị. Điều mà họ chưa làm là giải quyết các tranh chấp kinh tế và địa chính trị bên trong những lằn ranh bảo vệ đó.
Những gì cần theo dõi
Thứ nhất, các chi tiết thương mại của ông Greer. Nhà Trắng đã công bố khung đối xử ưu đãi đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa không nhạy cảm. Thứ Hai sẽ cho thấy bao nhiêu phần của khung đó đi vào vận hành — sản phẩm nào đủ điều kiện, khi nào việc đối xử thuế quan thay đổi và những cam kết mua hàng nào đi kèm theo nó.
Thứ hai, cổ phiếu đại lục. Các thị trường của Trung Quốc đóng cửa vào thứ Sáu, để lại Hồng Kông hấp thụ ngày cuối cùng của hội nghị thượng đỉnh trong giao dịch kỳ nghỉ mỏng manh. Thứ Hai sẽ là phiên nội địa đầy đủ đầu tiên có khả năng phản ứng với chuyến thăm đã hoàn thành và bất kỳ chi tiết thương mại bổ sung nào mà Washington công bố.
Thứ ba, đồng nhân dân tệ. Bắc Kinh đã định hướng đồng tiền mạnh lên trước hội nghị thượng đỉnh trước khi cho phép một phần động thái đó đảo ngược khi đồng đô la tăng giá. Với sự kiện ngoại giao giờ đây đã kết thúc, các nhà giao dịch sẽ theo dõi tỷ giá trung tâm hàng ngày của PBOC để tìm manh mối về việc liệu nhà chức trách vẫn thích sự tăng giá dần dần hay chuẩn bị dung nạp nhiều chuyển động hai chiều hơn.
Do đó, hội nghị thượng đỉnh Washington để lại cho các nhà đầu tư một sự kết hợp kỳ lạ: ít nguy hiểm tức thời hơn, nhưng có rất ít lý do để tuyên bố tranh chấp cơ bản đã được giải quyết.
Thuế quan vẫn ở mức cao. Nguồn cung đất hiếm vẫn là một vấn đề. Đài Loan vẫn chưa được giải quyết. Cạnh tranh AI vẫn nguyên vẹn. Và thời hạn thương mại mới đến chưa đầy bốn tuần sau khi các nhà lãnh đạo dự kiến sẽ gặp nhau lần thứ tư trong năm nay.
Washington đã mua thêm sáu mươi ngày ổn định. Điều gì xảy ra bên trong sáu mươi ngày đó sẽ quyết định liệu họ có mua được thứ gì nhiều hơn hay không.
Nguồn tin: Xangdau.net
