Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, làm lộ ra những lựa chọn hạn chế của Trung Đông trong việc xuất khẩu hydrocarbon.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) gọi đây là sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử, lớn hơn cả các cú sốc dầu mỏ những năm 1970 và sự mất mát khí đốt đường ống của Nga sau cuộc xâm lược Ukraine của Moscow cộng lại.
Đây là các tuyến đường xuất khẩu dầu khí thay thế hiện có và khả thi để tránh eo biển Hormuz:
CÁC ĐƯỜNG ỐNG HIỆN CÓ:
ĐƯỜNG ỐNG ĐÔNG-TÂY (Ả RẬP XÊ-ÚT)
Đường ống Đông-Tây dài 1.200 km của Ả Rập Xê-út có thể vận chuyển tới 7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày (bpd) đến cảng Yanbu trên Biển Đỏ, với lượng xuất khẩu thực tế ước tính khoảng 4,5 triệu bpd, tùy thuộc vào sự sẵn có của tàu chở dầu và cầu cảng.
Từ Yanbu, các chuyến hàng có thể đi đến châu Âu qua kênh đào Suez hoặc về phía nam qua eo biển Bab el-Mandeb để đến châu Á, một tuyến đường tiềm ẩn rủi ro an ninh từ phiến quân Houthi của Yemen, những người đã tấn công các tàu chở dầu trong cuộc chiến Gaza.
ĐƯỜNG ỐNG HABSHAN–FUJAIRAH (UAE)
Đường ống dẫn dầu thô Abu Dhabi (ADCOP) chạy từ các mỏ dầu trên đất liền Habshan của Abu Dhabi đến Fujairah trên Vịnh Oman, ngoài khơi Hormuz. Được vận hành bởi ADNOC và đưa vào hoạt động năm 2012, đường ống dài 360 km này có công suất khoảng 1,5–1,8 triệu thùng/ngày.
Tuy nhiên, việc bốc dỡ dầu tại Fujairah đã bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu vào cuối tháng Hai.
ĐƯỜNG ỐNG KIRKUK-CEYHAN (IRAQ-THỔ NHĨ KỲ)
Tuyến đường xuất khẩu chính phía bắc của Iraq chạy từ Kirkuk đến cảng Ceyhan trên Địa Trung Hải của Thổ Nhĩ Kỳ qua khu vực Kurdistan.
Đường ống này đã hoạt động trở lại vào tháng 9 năm ngoái sau 2 năm rưỡi ngừng hoạt động do một thỏa thuận tạm thời giữa Baghdad và Chính phủ Khu vực Kurdistan.
Ngày 17 tháng 3, Iraq bắt đầu bơm 170.000 thùng dầu/ngày, với kế hoạch đạt 250.000 thùng/ngày, sau khi công ty dầu khí quốc gia SOMO của Iraq ký hợp đồng xuất khẩu qua Thổ Nhĩ Kỳ, Jordan và Syria.
ĐƯỜNG ỐNG GOREH-JASK
Iran có thể sử dụng nhà ga Jask, được cung cấp bởi đường ống Goreh-Jask có công suất 1 triệu thùng/ngày, để tránh eo biển Manche, IEA cho biết trong báo cáo thị trường dầu mỏ mới nhất của mình. Việc xây dựng nhà ga chưa hoàn thành hoàn toàn nhưng việc bốc dỡ hàng từ Jask đã được thử nghiệm vào năm 2024, báo cáo cho biết.
CÁC TUYẾN ĐƯỜNG THAY THẾ KHẢ THI:
ĐƯỜNG ỐNG DẦU IRAQ–OMAN
Tháng 9 năm ngoái, Iraq cho biết họ đang xem xét xây dựng một đường ống dẫn dầu từ Basra đến cảng Duqm của Oman trên Vịnh Oman.
Dự án vẫn đang ở giai đoạn ý tưởng ban đầu, với các tuyến đường đang được nghiên cứu bao gồm một tuyến đường bộ qua các nước láng giềng hoặc một đường ống ngầm dưới biển tốn kém.
ĐƯỜNG ỐNG DẦU IRAQ–JORDAN
Đường ống dẫn dầu có công suất 1 triệu thùng/ngày được đề xuất sẽ vận chuyển dầu thô từ Basra đến cảng Aqaba trên Biển Đỏ của Jordan, bỏ qua eo biển Hormuz.
Được đề xuất lần đầu vào những năm 1980 và được phê duyệt về nguyên tắc vào năm 2022, dự án vẫn bị đình trệ do chi phí, an ninh và các rào cản chính trị.
KÊNH ĐÀO BIỂN VỊNH OMAN
Một kênh đào bỏ qua eo biển Hormuz - tương tự như kênh đào Suez hoặc Panama - vẫn chỉ là ý tưởng. Dự án xuyên qua dãy núi Hajar hướng tới Fujairah sẽ đối mặt với những thách thức kỹ thuật cực kỳ lớn và có thể tiêu tốn hàng trăm tỷ đô la.
Nguồn tin: Xangdau.net
