Theo các nhà phân tích tại S&P Global Energy CERA, cuộc khủng hoảng nguồn cung nhiên liệu máy bay của châu Âu có thể chỉ bị trì hoãn chứ không phải được ngăn chặn hoàn toàn, với tình trạng khan hiếm mang tính cấu trúc có khả năng vẫn tiếp diễn ngay cả khi căng thẳng ở Trung Đông giảm bớt.
Chênh lệch giá nhiên liệu máy bay đã giảm bớt trong những tuần gần đây và một số người tham gia ngành hàng không đã trở nên thoải mái hơn về mối đe dọa đối với nguồn cung, nhưng sự giảm bớt này chủ yếu xuất phát từ việc giảm nhu cầu do hủy chuyến bay chứ không phải do bất kỳ sự cải thiện cơ bản nào về nguồn cung, James Simpson, người đứng đầu bộ phận hàng không toàn cầu tại CERA, cho biết vào ngày 15 tháng 5, sau Diễn đàn Năng lượng Hàng không của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế tại Paris.
Vùng Vịnh Mexico của Mỹ đã thay thế khoảng một nửa lượng nhiên liệu trước đây chảy từ eo biển Hormuz đến châu Âu, nhưng tính bền vững của các dòng chảy này đang đối mặt với những nghi ngờ ngày càng tăng khi mùa lái xe ở Mỹ đến gần, Simpson cho biết.
Theo dữ liệu từ S&P Global Commodities at Sea ngày 18 tháng 5, xuất khẩu nhiên liệu máy bay của Mỹ sang châu Âu đạt 131.000 thùng/ngày trong tháng 4, trong khi không có xuất khẩu nào từ vùng Vịnh Ba Tư. Vào tháng 4 năm 2025, xuất khẩu từ vùng Vịnh Ba Tư sang châu Âu là 239.000 thùng/ngày, trong khi Mỹ không xuất khẩu gì trong tháng đó và chỉ xuất khẩu 21.000 thùng/ngày trong cả năm.
“Mọi nhà máy lọc dầu của Mỹ đều đang hoạt động hết công suất để sản xuất nhiên liệu máy bay vì tất cả lợi nhuận đều tập trung vào việc sản xuất nhiên liệu máy bay”, Simpson nói. Kết quả là, lượng dự trữ xăng hiện đang ở mức thấp, ông cho biết.
Theo khảo sát của các nhà phân tích thực hiện ngày 11 tháng 5, lượng dự trữ xăng của Mỹ có thể đã giảm 4,78 triệu thùng xuống còn khoảng 215 triệu thùng, đưa mức dự trữ xuống thấp nhất trong 5 tháng và thấp hơn 6% so với mức trung bình cùng kỳ năm ngoái.
Định giá giá nhiên liệu máy bay trên cơ sở CIF tại Tây Bắc châu Âu so với giá dầu Brent giao ngay ở mức 57,76 USD/thùng vào ngày 15 tháng 5, cao hơn 68% so với ngày 27 tháng 2 trước khi chiến tranh Trung Đông nổ ra và cao hơn mức trung bình 5 năm là 26,79 USD/thùng.
Thời điểm này đặt ra một thách thức nghiêm trọng. Nhu cầu xăng dầu ở Mỹ thường tăng 10% trong mùa lái xe hè, bắt đầu trong những tuần tới. Với các nhà máy lọc dầu đã hoạt động hết công suất và được tối ưu hóa cho sản xuất nhiên liệu máy bay, thị trường đang đối mặt với sự lựa chọn khó khăn giữa đáp ứng nhu cầu hàng không hay đáp ứng nhu cầu của người lái xe, Simpson cho biết.
Áp lực cạnh tranh
Những tác động chính trị của tình trạng thiếu xăng ở Mỹ có thể khiến việc tối ưu hóa hoạt động lọc dầu chuyển hướng khỏi nhiên liệu máy bay bất chấp nhu cầu của ngành hàng không, Eleanor Budds, giám đốc nghiên cứu nhiên liệu và lọc dầu tại CERA, cho biết vào ngày 15 tháng 5.
“Nhu cầu nhiên liệu máy bay mang tính tùy ý hơn so với xăng và dầu diesel,” Budds nói. “Mọi người phải lái xe đi làm, nhưng bạn có thể hoãn kỳ nghỉ của mình.”
Châu Âu đã trở nên phụ thuộc nhiều vào Mỹ và Trung Đông về nhập khẩu dầu diesel sau khi mất nguồn cung từ Nga. Với việc Bahrain và Kuwait hiện bị cắt nguồn cung và Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ duy trì các hạn chế xuất khẩu khác nhau, sự tập trung các nguồn cung làm dấy lên những lo ngại rộng hơn về an ninh năng lượng, bà nói.
Việc thiếu dữ liệu tồn kho đáng tin cậy càng làm tăng thêm sự không chắc chắn. Ngay cả Cơ quan Năng lượng Quốc tế cũng không thể cung cấp số liệu chính xác về lượng dự trữ nhiên liệu máy bay ở châu Âu, khiến việc xác định khi nào nguồn cung có thể đạt đến ngưỡng nguy cấp hoặc sân bay nào có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt đầu tiên là điều không thể, ông Budds cho biết.
Những dữ liệu hiện có cho thấy lượng dự trữ đang ở mức thấp. Theo dữ liệu từ Insights Global, lượng dự trữ nhiên liệu hàng không trong khu vực là 558.000 tấn vào ngày 7 tháng 5, so với mức trung bình 5 năm là 866.000 tấn.
Phản ứng chính sách chưa rõ ràng
Kế hoạch Accelerate EU, nhằm giải quyết chi phí năng lượng ngày càng tăng của khối trong bối cảnh thị trường nhiên liệu hóa thạch biến động, còn thiếu chi tiết, bà Budds cho biết. Việc hỗ trợ các nhà máy lọc dầu có thể dưới hình thức duy trì hạn mức phát thải miễn phí theo Hệ thống Thương mại Phát thải của EU thay vì giảm phát thải hàng năm theo kế hoạch, mặc dù bất kỳ đề xuất nào như vậy vẫn chỉ là giả thuyết, bà nói.
Bất kỳ giải pháp nào cho cuộc xung đột ở Trung Đông có thể sẽ làm giảm rủi ro tâm lý đối với giá nhiên liệu máy bay, nhưng tình trạng khan hiếm nguồn cung cơ bản sẽ vẫn tiếp diễn, ông Simpson cho biết. Các nhà máy lọc dầu cần thời gian để khôi phục công suất và sự mất cân bằng cơ bản giữa nguồn cung và cầu sẽ vẫn còn, ông nói thêm.
“Các nhà máy lọc dầu vẫn đang hoạt động hết công suất,” ông Simpson nói. “Giá sẽ giảm, nhưng tình trạng khan hiếm sẽ vẫn còn kéo dài một thời gian.”
Nguồn tin: Xangdau.net
