Iraq và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đang đẩy nhanh kế hoạch mở rộng các đường ống dẫn dầu để bù đắp cho công suất bị mất do việc đóng cửa eo biển Hormuz, khi dữ liệu mới cho thấy sự phụ thuộc sâu sắc của họ vào Vịnh Ba Tư.
Tuần trước, nội các Iraq đã phê duyệt kế hoạch đẩy nhanh xuất khẩu dầu thô thông qua mạng lưới đường ống Kurdistan-Thổ Nhĩ Kỳ, điều này sẽ làm tăng hơn gấp ba lần lượng vận chuyển hiện tại từ 220.000 thùng mỗi ngày lên 770.000 thùng.
Tuyến đường này cung cấp một tuyến đường thay thế qua Kurdistan đến cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ trên Địa Trung Hải. Khi hoạt động hết công suất, nó sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho nền kinh tế Iraq phụ thuộc vào dầu mỏ, vốn đóng góp 53% vào GDP thực của nước này vào năm 2025, theo Ngân hàng Thế giới.
Dữ liệu độc quyền được nhà cung cấp thông tin kinh tế QuantCube Technology tiết lộ cho CNBC cho thấy rằng xuất khẩu tổng thể của Iraq gần như đã cạn kiệt kể từ khi chiến tranh bắt đầu, do sự phụ thuộc về mặt địa lý vào eo biển Hormuz. Chỉ số của QuantCube đo lường khối lượng trọng tải tịnh rời các cảng của Iraq và UAE, từ đó ước tính trọng lượng hàng hóa mà các tàu đang chở.
“Iraq đang ở trong tình thế phức tạp hơn nhiều vì chúng ta biết rằng hầu hết, nếu không phải tất cả, dầu mỏ của nước này đều đi qua eo biển Hormuz”, Alan Lemangnen, nhà kinh tế cấp cao tại QuantCube, nói với CNBC trong một cuộc phỏng vấn.
Iraq đã thông báo trong một cuộc họp báo vào ngày 16 tháng 5 rằng họ đã xuất khẩu 10 triệu thùng dầu qua eo biển Hormuz trong tháng 4, giảm so với 93 triệu thùng trước chiến tranh.
Trong khi đó, Abu Dhabi đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng đường ống dẫn dầu Tây-Đông mới đến Fujairah nhằm mở rộng năng lực xuất khẩu dầu và tránh điểm nghẽn eo biển Hormuz.
Dự án, dự kiến đi vào hoạt động năm 2027, sẽ tăng gấp đôi năng lực xuất khẩu của Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC).
Ngày 15 tháng 5, Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan kêu gọi đẩy nhanh tiến độ xây dựng đường ống dẫn dầu để đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cầu đang tăng cao.
UAE vẫn có thể xuất khẩu dầu thông qua các cảng khác, giảm thiểu tác động của việc đóng cửa eo biển Hormuz.
Ông Lemangnen nói thêm: “Rõ ràng là Iraq, do vị trí địa lý và không thể chuyển hướng đường vận chuyển, đang ở trong tình thế phức tạp hơn nhiều so với UAE hay Ả Rập Xê Út”.
UAE vẫn còn cảng Fujairah. Ngay cả khi nó bị hư hại trong chiến tranh, về lý thuyết, nó vẫn có cơ sở hạ tầng và tàu thuyền để xuất khẩu một lượng lớn dầu”.
Nhưng ngay cả những phương án thay thế hiện có cũng đang gặp rủi ro. Đường ống dẫn dầu Đông-Tây của Ả Rập Xê Út đã bị Iran tấn công vào tháng 4, trong khi Fujairah cũng bị máy bay không người lái của Iran tấn công, làm gián đoạn hoạt động bốc dỡ dầu tại cảng xuất khẩu dầu thô của nó.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đường ống dẫn dầu Đông-Tây, nối các cơ sở chế biến gần Vịnh Ba Tư với một trung tâm xuất khẩu trên Biển Đỏ, và đường ống dẫn dầu của UAE đến cảng Fujairah, có tổng công suất khả dụng ước tính từ 3,5 đến 5,5 triệu thùng mỗi ngày (mb/d), mặc dù Ả Rập Xê Út cho biết vào tháng 3 rằng đường ống của họ đang bơm 7 mb/d.
Tuy nhiên, lưu lượng vẫn còn thấp hơn nhiều so với khoảng 20 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ đã vận chuyển qua eo biển Hormuz mỗi ngày trước chiến tranh.
Việc phát triển các tuyến đường xuất khẩu thay thế không chỉ đòi hỏi đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng mà còn tốn thời gian. Thường thì các thỏa thuận xuyên quốc gia là cần thiết nếu đường ống đi qua nhiều vùng lãnh thổ.
Lưu lượng tàu thuyền đi qua Hormuz vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trước chiến tranh. Theo Lloyd’s List, lưu lượng giao thông qua tuyến đường biển này đã giảm xuống mức thấp nhất trong cuộc chiến tranh Iran vào tháng 5.
Các tàu bị mắc kẹt ở Vịnh có nguy cơ bị lực lượng Iran tấn công trừ khi chúng nhận được sự chấp thuận của Tehran để đi qua tuyến đường được chỉ định qua Hormuz. Chúng cũng có nguy cơ bị Mỹ trừng phạt nếu hợp tác với Iran.
Nguồn tin: Xangdau.net
