Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đã tạo ra áp lực và lo lắng chưa từng có trong ngành năng lượng. Cả khu vực công và tư nhân đều đang nỗ lực rất lớn để định lượng lượng điện cần thiết để cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu trong tương lai gần, và đón đầu nhu cầu năng lượng tăng vọt hướng tới lưới điện vốn đã lỗi thời và quá tải của chúng ta. Nhưng câu trả lời cho "con quái vật năng lượng" mà AI đang giải phóng rất có thể nằm ở việc ứng dụng các công cụ AI.

Một bài báo mới được xuất bản bởi công ty luật lớn Duane Morris lập luận rằng rủi ro liên quan đến AI quan trọng nhất đối với ngành năng lượng không phải là rủi ro do chính nhu cầu của ngành gây ra, mà là rủi ro tụt hậu trong việc tích hợp và ứng dụng AI. Công ty này lập luận rằng ngành năng lượng có nghĩa vụ phải xem xét cách thức mà các mô hình ngôn ngữ lớn có thể là một tài sản, kết luận rằng "AI không nên chỉ được nhìn nhận qua lăng kính tránh rủi ro."

"Rủi ro của AI vẫn là có thật và cần được quản lý một cách thận trọng," bài báo trên Energy Intelligence tiếp tục cho biết. "Nhưng trong một lĩnh vực chịu trách nhiệm về cơ sở hạ tầng trọng yếu, rủi ro dài hạn lớn hơn có thể không phải là việc sử dụng AI quá mạnh tay mà là việc không sử dụng nó đủ hiệu quả."

Thật vậy, những người ủng hộ việc áp dụng AI lập luận rằng mặc dù việc đào tạo và vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn tiêu tốn một lượng năng lượng khổng lồ (chưa kể đến các nguồn tài nguyên hữu hạn khác như nước), AI sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp nhiều ngành công nghiệp tiết kiệm năng lượng hơn đáng kể. Trên thực tế, thông qua những hiệu quả rộng rãi này, một số chuyên gia cho rằng AI có tiềm năng tiết kiệm năng lượng nhiều hơn tổng lượng năng lượng mà nó tiêu thụ.

Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng những tuyên bố này là phóng đại và là kết quả của sự suy nghĩ viển vông hơn là mô hình hóa nghiêm ngặt. Một báo cáo năm 2025 của MIT đã thách thức những tuyên bố như vậy, chỉ ra rằng những lợi ích về hiệu quả được ca ngợi vẫn chưa thành hiện thực và có thể sẽ không xảy ra. Và trong khi các số liệu về lợi ích hiệu quả của AI - và thậm chí cả lượng năng lượng mà AI hiện đang sử dụng - vẫn còn thiếu, các trung tâm dữ liệu mới đang được phê duyệt với tốc độ chóng mặt.

"Việc tích hợp AI vào hầu hết mọi thứ, từ các cuộc gọi dịch vụ khách hàng đến 'ông chủ' thuật toán và chiến tranh, đang thúc đẩy nhu cầu khổng lồ," tờ Washington Post viết trong một bài báo được xuất bản mùa hè năm ngoái. "Mặc dù hiệu quả được cải thiện đáng kể, nhưng việc đổ những lợi ích đó trở lại vào các mô hình lớn hơn, ngốn năng lượng hơn được cung cấp bởi nhiên liệu hóa thạch sẽ tạo ra con quái vật năng lượng mà chúng ta hình dung."

Hơn nữa, chính nỗi sợ 'bị tụt hậu' này đang thúc đẩy sự bùng nổ của AI, thậm chí có thể còn hơn cả nhu cầu thực tế. Có câu hỏi đặt ra là liệu việc tích hợp AI nhanh chóng vào mọi thứ, từ lưới điện đến bàn chải đánh răng điện của chúng ta - không, thực sự đấy - có tạo ra một thế giới tinh vi và tiết kiệm năng lượng hơn hay không, hay đó chỉ là một nỗ lực tốn nhiều tài nguyên để duy trì sự phù hợp trong một nền kinh tế toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.

Dù bạn có quan điểm như thế nào về vấn đề tích hợp AI, ngày càng rõ ràng rằng AI có một số ứng dụng cực kỳ hứa hẹn trong các công nghệ năng lượng sạch thế hệ tiếp theo. Ví dụ, các nhà nghiên cứu đang sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn để thực hiện các cuộc điều tra kiểu "tìm kim trong đống rơm" nhằm tìm ra các phương pháp và vật liệu tốt nhất để thúc đẩy mô hình phản ứng tổng hợp hạt nhân. Trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, trí tuệ nhân tạo (AI) đang được sử dụng để cải thiện dự báo cung và cầu năng lượng nhằm tăng cường sự ổn định của lưới điện. Và AI thậm chí có thể sớm được sử dụng để hồi sinh những viên pin xe điện đã hết hạn sử dụng.

Nhu cầu năng lượng khổng lồ của AI cũng đang thúc đẩy các nỗ lực nghiên cứu ngày càng tăng và chuyên sâu vào các công nghệ năng lượng sạch tiên tiến như phản ứng tổng hợp hạt nhân, năng lượng địa nhiệt tiên tiến và năng lượng mặt trời từ không gian. Nhưng các tập đoàn công nghệ lớn đang sử dụng khí đốt tự nhiên để phục vụ nghiên cứu cho những tham vọng năng lượng sạch này. Và nhìn chung, nghiên cứu về năng lượng thế hệ tiếp theo đang bị ảnh hưởng bởi cơn sốt AI khi các nhà đầu tư chuyển hướng sự chú ý của họ.

Vai trò của AI trong lĩnh vực năng lượng không hề đơn giản. Và đúng là việc hoàn toàn tránh tích hợp AI sẽ không giải quyết được vấn đề. Nhưng nếu lĩnh vực năng lượng muốn tránh rủi ro và tận dụng sự bùng nổ của AI như Duane Morris đề xuất, thì cần phải có một nền tảng chính sách vững chắc và một chiến lược AI thông minh hơn nhiều trong tương lai.

Nguồn tin: Xangdau.net