Sự leo thang căng thẳng giữa Iran và Israel cuối tuần qua cho thấy hy vọng về một thỏa thuận mong manh đến mức nào, và các nhà giao dịch có thể quá tự mãn về sự gián đoạn nguồn cung dầu đang diễn ra.
Kể từ khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz hơn ba tháng trước, lượng dự trữ dầu toàn cầu và kho dự trữ hơn 1,2 tỷ thùng của Trung Quốc, lượng dầu lớn trên biển, cùng khả năng của Ả Rập Xê Út trong việc nhanh chóng chuyển hướng xuất khẩu để không phụ thuộc vào điểm nghẽn Hormuz đã ngăn giá dầu tăng vọt lên mức cao kỷ lục.
Nhưng tình hình hoạt động và quân sự liên tục thay đổi ở Trung Đông có thể nhanh chóng biến thành thảm họa đối với nguồn cung dầu và dẫn đến những đợt tăng giá chưa từng thấy nếu các đồng minh của Iran ở Yemen, lực lượng Houthi, tiến hành phong tỏa điểm nghẽn lớn khác trong khu vực, Bab el-Mandeb.
Ngay cả trước khi căng thẳng leo thang giữa Israel và Iran gần đây nhất, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuần trước đã một lần nữa đe dọa đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb.
Xét đến việc Tehran đã quản lý để ngăn chặn hiệu quả giao thông qua eo biển Hormuz, các đồng minh Houthi của họ - những người phần lớn đã tránh xa các cuộc xung đột hiện tại cho đến nay - có thể chỉ cần tấn công một vài tàu chở dầu ngoài khơi Yemen để làm tê liệt giao thông qua Bab el-Mandeb trong bối cảnh lo ngại về các cuộc tấn công tiếp theo và làm gián đoạn xuất khẩu dầu từ Ả Rập Xê Út.
Việc giảm mạnh xuất khẩu dầu của Ả Rập Xê Út sẽ đẩy cuộc chiến lên một cấp độ mới, và giá dầu lên mức cao kỷ lục.
Nhìn chung, giao thông qua Bab el-Mandeb đã bị hạn chế kể từ năm 2023, khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen bắt đầu tấn công các tàu thuyền ở Biển Đỏ ngay sau khi bùng nổ xung đột giữa Israel và Hamas.
Vận tải hàng hải thương mại đã chuyển hướng từ Bab el-Mandeb đến Mũi Hảo Vọng ở châu Phi, làm tăng thêm nhiều tuần cho các hành trình giữa châu Âu và châu Á.
Năm 2025, lực lượng Houthi phần lớn đã ngừng các cuộc tấn công vào tàu thương mại trên Biển Đỏ sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hamas. Tuy nhiên, lưu lượng giao thông không bao giờ phục hồi về mức đầu năm 2022.
Tuy nhiên, kể từ khi eo biển Hormuz bị đóng cửa, lượng hàng hóa vận chuyển qua eo biển Bab el-Mandeb đã tăng vọt. Đó là dầu thô từ Ả Rập Xê Út, nhà xuất khẩu dầu thô hàng đầu thế giới, quốc gia cho đến nay vẫn tương đối không bị ảnh hưởng bởi việc phong tỏa eo biển Hormuz, nhờ tuyến đường Biển Đỏ qua eo biển Bab el-Mandeb.
Xuất khẩu dầu của Ả Rập Xê Út, đặc biệt là loại dầu Arab Light quý giá, từ cảng Yanbu trên Biển Đỏ đã tăng vọt khi Vương quốc này sử dụng tối đa công suất đường ống dẫn dầu Đông-Tây.
Tập đoàn dầu khí khổng lồ Aramco của Ả Rập Xê Út tháng trước cho biết trong báo cáo thu nhập quý đầu tiên rằng công suất của đường ống dẫn dầu Đông-Tây đến cảng Yanbu đã đạt mức tối đa 7 triệu thùng mỗi ngày (bpd).
“Đường ống dẫn dầu Đông-Tây của chúng tôi, đạt công suất tối đa 7 triệu thùng dầu mỗi ngày, đã chứng minh là một huyết mạch cung cấp quan trọng, giúp giảm thiểu tác động của cú sốc năng lượng toàn cầu và hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi các hạn chế vận chuyển ở eo biển Hormuz”, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Aramco, Amin Nasser, cho biết.
Nếu giao thông tàu chở dầu qua eo biển Bab el-Mandeb bị gián đoạn do các cuộc tấn công của lực lượng Houthi, Ả Rập Xê Út có thể mất một phần xuất khẩu và thế giới sẽ mất hàng triệu thùng dầu mỗi ngày, ngoài khoảng 13 triệu thùng mỗi ngày đã bị mất do eo biển Hormuz bị đóng cửa.
“Nếu lực lượng Houthi làm gián đoạn giao thông qua eo biển Bab el-Mandeb, người mua châu Á sẽ càng mất thêm nguồn cung dầu thô từ Trung Đông vốn đã bị hạn chế”, Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler, cho biết vào cuối tháng 3, một tháng sau khi chiến tranh Iran bắt đầu.
Giao thông tàu chở dầu có thể được chuyển hướng về phía tây qua kênh đào Suez và sau đó vòng qua Mũi Hảo Vọng để vận chuyển dầu thô của Ả Rập Xê Út đến châu Á. Nhưng chuyến đi như vậy sẽ mất gần 50 ngày—gấp hơn hai lần thời gian vận chuyển qua Biển Đỏ, Xu nói thêm.
Điều này sẽ làm giảm đáng kể khả năng cung ứng tức thời trên thị trường—và sẽ làm tăng chi phí đáng kể, do cước phí vận chuyển cao hơn, tiêu thụ nhiên liệu tăng và hiệu quả thị trường giảm do các siêu tàu chở dầu không thể đi qua kênh đào Suez, nhà phân tích cho biết.
Nguồn tin: Xangdau.net
