Thị trường dầu thô quốc tế vừa ghi nhận nhịp điều chỉnh đáng chú ý khi Brent vật chất rơi xuống mức yếu nhất so với các hợp đồng kỳ hạn trong 5 năm tháng qua. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lượng hàng tồn đọng tích tụ tại châu Âu, trong bối cảnh chi phí cước vận tải duy trì ở mức cao và nguồn cung dầu thô Trung Đông giá rẻ kìm hãm hoàn toàn các cơ hội luân chuyển nguồn cung từ Biển Bắc sang châu Á.
Theo dữ liệu từ Platts, mức chênh lệch giữa Brent vật chất và kỳ hạn đã tụt xuống mức chiết khấu 2,12 USD/thùng vào ngày 9/11. Đi kèm với đó là số lượng bất thường các lô hàng Biển Bắc chưa tìm được bên mua. Trước tháng 7, thị trường chưa từng ghi nhận mức chiết khấu sâu như vậy kể từ đỉnh điểm đại dịch COVID-19 năm 2022.
Sự sụt giảm này tiếp nối đà lao dốc mạnh từ đầu tháng 10, thời điểm cấu trúc chênh lệch Brent/Futures nằm trong trạng thái bù lùi (backwardation) mạnh trên 30 USD/thùng. Tương tự, cấu trúc giao ngay (prompt structure) của Brent cũng suy yếu khi hợp đồng chênh lệch kỳ hạn giao ngay một tuần (one-week-ahead Brent CFD) sụt giảm khoảng 32 USD/thùng kể từ ngày 7/10, đưa thị trường tiệm cận cấu trúc contango. Điều này cho thấy sự sụt giảm của giá Dated Brent giao ngay so với kỳ hạn, minh chứng cho một thị trường dồi dào nguồn cung.
Trong tuần kết thúc vào ngày 9/11, mức chênh lệch Dated Brent – phẩm cấp có tính cạnh tranh cao nhất trong giỏ BFOETW (gồm Brent, Forties, Oseberg, Ekofisk, Troll và WTI Midland) – đã chạm đáy kể từ năm 2020. Biên độ dao động của các mức *spread* này vốn chịu ảnh hưởng lớn kể từ khi cuộc xung đột Mỹ - Iran bùng nổ cuối tháng 2, gây gián đoạn dòng chảy qua eo biển Hormuz, làm cạn kiệt kho dự trữ toàn cầu và kích hoạt các nhịp biến động kỳ hạn do kỳ vọng hòa bình hay leo thang xung đột.
Tuy nhiên, nguyên nhân cốt lõi làm xói mòn nhu cầu giao ngay đối với Dated Brent thời gian gần đây đến từ chi phí logistics đắt đỏ, cản trở dòng chảy hướng Đông của các loại dầu thô Biển Bắc và WTI Midland.
Song song đó, dữ liệu từ S&P Global Commodities at Sea cho thấy các thùng dầu Trung Đông với giá cạnh tranh từ Vịnh Ba Tư đang chảy ra với khối lượng lớn, bóp nghẹt hoàn toàn các cơ hội kinh doanh chênh lệch giá (arbitrage) để dầu Biển Bắc và dầu Mỹ thâm nhập vào châu Á. Khi nhu cầu từ châu Á đối với WTI Midland giảm, lượng lớn dầu Mỹ dồn về châu Âu, làm trầm trọng thêm tình trạng dư cung tại Tây Bắc Âu (dù thị trường Mỹ có năng lực hấp thụ nhất định).
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại thị trường Địa Trung Hải khi khu vực này ngập tràn dầu CPC Blend giá rẻ từ Kazakhstan. Điều này khiến Địa Trung Hải không thể đóng vai trò là điểm tiêu thụ cho các lô hàng châu Mỹ, mà thay vào đó lại đẩy ngược dòng hàng xuyên đại Tây Dương hướng về lại Biển Bắc.
Hệ quả là các lô hàng Biển Bắc rơi vào cảnh ế ẩm. Dữ liệu từ Platts ghi nhận tới 31 chào bán đối với các loại dầu thô trong giỏ Dated Brent chưa có người mua tại thời điểm chốt phiên giao dịch ở London qua 10 phiên (từ 27/10 đến 9/11). Vào ngày 9/11, giới thương nhân tiếp tục ghi nhận các lô hàng xếp lịch tháng 11 tồn đọng và giao dịch đối với các lô hàng tháng 12 rất ảm đạm. Phẩm cấp Forties và Brent chịu áp lực lớn nhất, trong đó Forties cạnh tranh trực tiếp với dầu Murban (UAE).
> "Nhiều bên đang cố gắng thực hiện arbitrage dòng Forties sang hướng Đông, nhưng dầu Murban có giá rẻ hơn đáng kể, vì vậy chúng tôi sẽ không bất ngờ nếu phẩm cấp này tiếp tục được chào bán trên thị trường," một thương nhân kinh doanh dầu thô tại châu Âu nhận định.
Cụ thể, mức chênh lệch của dầu Forties so với Dated Brent đã sụt giảm từ mức premium gần 20 USD/thùng vào giữa tháng 10 xuống mức chiết khấu 2,77 USD/thùng vào ngày 9/11. Trong khi đó, dầu chua trung bình Johan Sverdrup của Na Uy – một sự thay thế hữu ích cho dầu thô vùng Vịnh – được định giá ở mức chiết khấu 4,65 USD/thùng so với Dated Brent vào ngày 9/11, ghi nhận mức sụt giảm mạnh từ cuối tháng 9.
Dù bức tranh cung - cầu đang chịu áp lực lớn, giới thương nhân tìm thấy một số tín hiệu tâm lý tích cực từ việc cước vận tải hạ nhiệt trong những ngày gần đây, mở ra triển vọng phục hồi cho các mức chênh lệch giá dầu thô Biển Bắc.
Theo Morgan Stanley, 13 trong số 27 mức cước tàu chở dầu chủ chốt đã sụt giảm ít nhất gấp đôi mức biến động hàng tuần thông thường trong tuần tính đến ngày 8/11 – hiện tượng chỉ xuất hiện một lần kể từ năm 2021. Platts ghi nhận cước tàu VLCC (Very Large Crude Carrier) tuyến Tây Phi đi Viễn Đông ở mức 141 USD/tấn vào ngày 9/11, giảm 128 USD/tấn theo tháng (m-o-m) trong bối cảnh thị trường cước điều chỉnh diện rộng.
Dù vậy, giới chuyên môn vẫn giữ góc nhìn thận trọng: sự phục hồi của các mức chênh lệch FOB trên thị trường rộng lớn hơn (nếu có) chủ yếu đến từ việc chi phí vận tải giảm xuống, chứ chưa phản ánh sự thay đổi mang tính bản chất về cán cân cung - cầu.
Nguồn tin: Xangdau.net
