Thị trường khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) quốc tế đang chứng kiến một cuộc tái định hình cấu trúc cung ứng quy mô lớn. Trong bối cảnh các gián đoạn thượng nguồn tại Trung Đông làm xói mòn nghiêm trọng các cam kết giao hàng dài hạn, dòng chảy thương mại đang dịch chuyển mạnh mẽ sang khu vực Bắc Mỹ. Tuy nhiên, đà gia tăng nguồn cung này đang đối mặt với các biến số mới từ môi trường pháp lý và chính sách tại Hoa Kỳ.
1. Sự đứt gãy chuỗi cung ứng tại Trung Đông và làn sóng tìm kiếm nguồn thay thế
Áp lực thiếu hụt nguồn cung từ Trung Đông đã được phản ánh rõ nét qua các số liệu vận hành thương mại. Theo dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Kinh tế và Quản lý thuộc Tập đoàn Khí đốt Hàn Quốc (KOGAS), tổng lượng xuất khẩu LNG từ Trung Đông trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 8 đã sụt giảm 50,3% so với cùng kỳ năm trước, rơi về mức 33,3 triệu tấn.
Hệ quả trực tiếp là lượng nhập khẩu của các quốc gia châu Á lao dốc mạnh. Thống kê từ Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc ghi nhận lượng nhập khẩu LNG từ Trung Đông vào nước này trong 9 tháng đầu năm giảm 66,2% (riêng nguồn cung từ Qatar sụt giảm 68,6%). Sự suy giảm này bắt nguồn từ việc Qatar tuyên bố sự kiện bất khả kháng vào tháng 3, khiến các hợp đồng cung cấp dài hạn với 4 quốc gia, trong đó có Hàn Quốc, không thể thực thi đúng tiến độ. Đơn cử như trường hợp của Petronet (nhà nhập khẩu LNG lớn nhất Ấn Độ), tính đến tháng 10 năm nay, chỉ có khoảng 6 lô hàng thực tế cập cảng trong tổng số 75–80 lô hàng theo lịch trình từ Qatar (tương đương hơn 90% khối lượng không được cấp phát đúng hạn). Trước bài toán này, Petronet đang tiến hành đàm phán để tiếp nhận một phần các khối lượng theo hợp đồng mới xuất phát từ Mỹ bắt đầu từ năm 2028.
Song song đó, các nhà sản xuất lớn cũng đang tích cực chốt danh mục phân phối. Theo các nguồn tin quốc tế, QatarEnergy đang tiến hành đàm phán với NextDecade để thu xếp mua tới 2 triệu tấn LNG mỗi năm từ các cơ sở hạ tầng hóa lỏng đang phát triển tại Texas (với mốc mục tiêu đưa ra Quyết định đầu tư cuối cùng - FID vào năm 2027).
Ngược lại với xu hướng suy giảm tại Trung Đông, tổng lượng nhập khẩu LNG từ Mỹ và Canada vào Hàn Quốc trong giai đoạn tương ứng đã tăng vọt 102,9%, đạt 7,82 triệu tấn. Tỷ trọng của khu vực Bắc Mỹ trong tổng cơ cấu nhập khẩu LNG đã nhân đôi, leo từ 11% lên 23,8%.
2. Biến động lập pháp và rủi ro chi phí tại thị trường Mỹ
Dù nổi lên như giải pháp thay thế chiến lược, thị trường Mỹ lại đang tiềm ẩn những rủi ro bất định về mặt chính sách và quy định. Cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ ghi nhận đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát đa số tại cả Hạ viện và Thượng viện, làm gia tăng quan ngại rằng các nỗ lực thúc đẩy phát triển nhiên liệu hóa thạch sẽ bị kiềm chế dưới các tiêu chuẩn thắt chặt quy định về khí nhà kính và môi trường.
Giới phân tích từ Reuters dự báo chiến thắng của đảng Dân chủ sẽ làm chậm đáng kể tiến trình thông qua các dự luật rút ngắn thủ tục cấp phép cho các dự án nhiên liệu hóa thạch. Ngân hàng đầu tư TD Cowen đánh giá xác suất thông qua các dự luật tinh gọn thủ tục cấp phép cho năng lượng (bao gồm phân khúc LNG) đã sụt giảm từ khoảng 40% xuống còn khoảng 25%.
Mặc dù sự thay đổi quyền lực tại Quốc hội không làm đình trệ ngay lập tức các hợp đồng xuất khẩu hiện hữu – do phần lớn thẩm quyền cấp phép các cơ sở xuất khẩu LNG thuộc về nhánh hành pháp – sự gia tăng bất định pháp lý đối với việc phát triển mỏ khí nguyên liệu mới và mở rộng trạm xuất khẩu có thể kìm hãm tốc độ tăng trưởng nguồn cung trung và dài hạn.
Bên cạnh đó, áp lực lạm phát chi phí xây dựng cũng là một thách thức lớn. Giám đốc điều hành (CEO) Freeport LNG, ông Michael Smith, lưu ý rằng các xung đột địa chính trị tại Trung Đông đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng vật liệu cốt lõi như thép, qua đó làm gia tăng gánh nặng đầu tư hạ tầng và tiềm ẩn nguy cơ chậm trễ tiến độ hoàn thành các dự án LNG mới tại Mỹ.
3. Bài toán an ninh năng lượng dài hạn và chiến lược đa dạng hóa
Trước bối cảnh biến động địa chính trị và rủi ro chuỗi cung ứng, việc củng cố sự ổn định nguồn cung năng lượng đã trở thành nhiệm vụ cấp bách. Giới chuyên gia trong ngành nhận định các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu không thể chỉ đơn thuần khỏa lấp khoảng trống từ Trung Đông bằng các lô hàng Bắc Mỹ, mà cần tiến hành phân bổ tỷ trọng để giảm thiểu sự phụ thuộc đơn tuyến, đồng thời thúc đẩy các hoạt động phát triển tài nguyên ở nước ngoài dưới sự bảo trợ chính sách.
"Các nguồn LNG của chúng tôi trên thực tế giới hạn ở Trung Đông, Hoa Kỳ và Australia, vì vậy điều quan trọng là phải phân bổ nhập khẩu để tránh tập trung vào bất kỳ khu vực nào. Với sự bất định chính trị tại Mỹ và rủi ro địa chính trị gia tăng, đây là thời điểm để chính phủ vạch ra các phương án hỗ trợ doanh nghiệp phát triển tài nguyên ở nước ngoài như một phần của an ninh năng lượng dài hạn," một quan chức trong ngành nhấn mạnh.
Nguồn tin: Xangdau.net
