Thị trường dầu mỏ toàn cầu hiện đang giằng co giữa kỳ vọng về một thỏa thuận Mỹ - Iran và những ràng buộc thắt chặt về nguồn cung vật chất. Lưu lượng qua eo biển Hormuz đang ở mức thấp nhất trong hai tháng, trong khi các kho dự trữ thương mại và chiến lược liên tục suy giảm.
Áp lực lớn nhất đang dồn lên thị trường sản phẩm lọc dầu, khi nguồn cung diesel, gasoil và nhiên liệu phản lực (jet fuel) bị thắt chặt nghiêm trọng do các sự cố gián đoạn tại các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông và Nga. Điều này đẩy biên lợi nhuận lọc dầu (cracking margin) lên mức cao kỷ lục. Nếu tình trạng hạn chế dòng chảy qua eo biển Hormuz tiếp tục kéo dài, thị trường có thể chạm điểm uốn (tipping point) vào cuối tháng 9 hoặc đầu quý 4, qua đó đẩy giá dầu thô có nguy cơ leo thang lên vùng 120–140 USD/thùng khi các bộ đệm tồn kho cạn kiệt.
Yếu tố tâm lý thị trường và cung cầu thực tế
Thị trường hợp đồng kỳ hạn dầu thô (futures market) lâu nay chủ yếu dao động dựa trên tâm lý kỳ vọng về việc eo biển Hormuz sớm mở cửa trở lại. Tuy nhiên, các nền tảng cung cầu cốt lõi đang phát tín hiệu cảnh báo. Việc tiêu thụ hết các nguồn tồn kho toàn cầu, bao gồm các đợt giải phóng kho dự trữ chiến lược (SPR), kết hợp với việc Trung Quốc nối lại hoạt động nhập khẩu dầu thô sau giai đoạn giảm sút trong quý 2, đang làm suy giảm nhanh chóng các vùng đệm cung ứng.
Mặc dù giá dầu thô giao sau chưa lập đỉnh lịch sử nhờ lượng dầu nổi tồn đọng lớn từ đầu cuộc xung đột và việc giải phóng kho dự trữ, thị trường sản phẩm (product market) tại lưu vực Đại Tây Dương đã ghi nhận mức biên lợi nhuận lọc dầu kỷ lục. Nút thắt cổ chai về nguồn cung sản phẩm kết hợp với nhu cầu cao điểm mùa hè đang tạo ra sức ép lớn lên hệ thống phân phối thượng và trung nguồn.
Động thái giá và nhận định từ các chuyên gia
Trong phiên giao dịch giữa tuần, giá dầu Brent vượt mốc 89 USD/thùng trong bối cảnh các tuyên bố trái chiều từ Mỹ và Iran liên quan đến quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Phía Iran tuyên bố eo biển này sẽ tiếp tục đóng cửa trừ khi Mỹ chấm dứt xung đột, trong khi phía Mỹ khẳng định kiểm soát hoàn toàn khu vực này.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), dù lượng chế biến dầu thô của các nhà máy lọc dầu toàn cầu trong tháng 7 có sự phục hồi theo tháng, công suất này vẫn thấp hơn gần 5 triệu thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm xuất khẩu các sản phẩm trung gian (middle distillates) như diesel và nhiên liệu phản lực từ Nga và Trung Đông đã làm suy giảm mạnh thương mại sản phẩm lọc dầu đường biển toàn cầu.
Giới phân tích từ các định chế tài chính và tổ chức năng lượng lớn cảnh báo:
Kieran Tompkins (Capital Economics): Nếu eo biển tiếp tục đóng cửa và tồn kho tại các quốc gia thuộc khối OECD suy giảm nhanh chóng, thị trường dầu mỏ có thể đạt điểm uốn vào đầu quý 4, đưa giá dầu tiến sát vùng 120–140 USD/thùng dựa trên các dữ liệu lịch sử.
Ole Hansen (Saxo Bank): Thị trường sản phẩm lọc dầu đang thắt chặt hơn đáng kể so với dầu thô, khi các sự cố lọc dầu tại Trung Đông và Nga đẩy độ lệch giá crack spread và biên lợi nhuận lọc dầu lên mức đặc biệt cao. Các cấu trúc đường cong kỳ hạn (futures curve) và thị trường sản phẩm chưng cất trung gian đang phản ánh chính xác nhất mức độ thắt chặt của thị trường năng lượng cơ sở.
Amrita Sen (Energy Aspects): Cấu trúc cung cầu cơ bản của dầu thô đang nghiêng mạnh về xu hướng tăng giá (bullish) khi các bộ đệm tồn kho trước đây đang cạn kiệt với tốc độ nhanh, đòi hỏi các luồng dòng chảy vật chất phải sớm được khôi phục thông qua việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz để triệt tiêu biến động giá.
Nguồn tin: Xangdau.net
