Thị trường dầu thô chuẩn Brent hướng tới mức tăng hàng tuần gần 5%, được hỗ trợ bởi tiến thế đàm phán bế tắc giữa Mỹ và Iran, sự bất định kéo dài tại eo biển Hormuz và tình trạng thắt chặt nguồn cung sản phẩm nhiên liệu toàn cầu. Tuy nhiên, tâm điểm lo ngại lớn nhất hiện nay đang dồn vào mặt hàng diesel, khi biên lợi nhuận lọc dầu (cracking margin) duy trì ở mức cực đoan và Cơ năng Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo mức thâm hụt nguồn cung dầu mỏ lên tới 1,8 triệu thùng/ngày trong quý này.
Áp lực thắt chặt đang phản ánh rõ nét hơn ở các sản phẩm lọc dầu so với dầu thô. Thị trường diesel dự kiến sẽ tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt, biến động mạnh và có chi phí cao kéo dài sang năm tới trừ khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại và các luồng cung ứng phục hồi.
Diễn biến giá dầu và tình hình tại Eo biển Hormuz
Hợp đồng tương lai dầu thô Brent duy trì gần các mức đỉnh gần đây ở 87–90 USD/thùng khi giới kinh doanh ngóng chờ tiến triển trong việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn rơi vào bế tắc khi chính quyền Washington duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Tehran yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh.
Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ nắm quyền "kiểm soát hoàn toàn" eo biển Hormuz, củng cố thêm chiến lược phong tỏa kinh tế trong bối cảnh chiến dịch quân sự tạm hoãn. Cuộc xung đột kết hợp với các cuộc tập kích liên tục vào hạ tầng năng lượng tiếp tục siết chặt thị trường dầu thô và đặc biệt là thị trường diesel.
Cảnh báo thâm hụt từ IEA và các định chế tài chính
Giới chuyên gia từ các tổ chức tài chính lớn tiếp tục phát tín hiệu cảnh báo về rủi ro nguồn cung:
Samantha Dart (Goldman Sachs): Tình trạng thắt chặt nguồn cung diesel toàn cầu là yếu tố cốt lõi gây áp lực lớn cho thị trường.
Charu Chanana (Saxo Markets): Biến động giá sẽ duy trì ở mức cao cho đến khi eo biển Hormuz thông suốt và triển vọng sản lượng rõ ràng hơn.
IEA: Báo cáo thị trường tuần này dự báo mức thâm hụt 1,8 triệu thùng/ngày trong quý hiện tại — cao gấp đôi ước tính trước đó — đồng thời cảnh báo mức giá cao đang bắt đầu kìm hãm nhu cầu, dẫn đến đợt sụt giảm nguồn cung theo năm lớn nhất trong 5 năm qua.
Bất chấp các yếu tố trên, dữ liệu tồn kho thương mại của Mỹ ghi nhận lượng dầu thô tồn kho tăng vọt 17,4 triệu thùng trong tuần trước — mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 1 năm 2023 — do xuất khẩu suy yếu và lượng nhập khẩu từ Ả Rập Xê-út cùng Venezuela gia tăng phần nào bù đắp áp lực giá.
Phân tích từ Jefferies: Sự cực đoan nằm ở cấu trúc crack spread
Sam Burwell, nhà phân tích chuyên trách về cổ phiếu dầu khí và hạ tầng năng lượng tại Jefferies, chỉ ra những điểm cực đoan của thị trường hiện tại thông qua ba biểu đồ chính:
Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc: Khối lượng nhập khẩu đã sụt giảm mạnh khoảng 5 triệu thùng/ngày sau khi eo biển Hormuz đóng cửa, minh chứng cho độ co giãn của nhu cầu Trung Quốc. Dù tháng 7 ghi nhận mức hồi phục nhẹ khoảng 1 triệu thùng/ngày so với mức đáy tháng 6, Trung Quốc vẫn là biến số lớn (wild card). Nếu nhập khẩu quay trở lại mức trung bình 5 năm ở khoảng 11 triệu thùng/ngày, thị trường sẽ cần thêm khoảng 3 triệu thùng/ngày nhu cầu gia tăng.
Cấu trúc biên độ giá sản phẩm (Cracks): Dù giá diesel và xăng đứng ở mức cao, chúng tương đồng với các đỉnh lịch sử trước đó (tương đương mặt bằng danh nghĩa năm 2008 và cao hơn nếu tính theo giá thực tế).
Thực tế này cho thấy tình trạng thắt chặt của thị trường dầu mỏ toàn cầu đang bộc lộ qua các chỉ số độ lệch giá crack spread thay vì giá dầu thô, ít nhất là ở thời điểm hiện tại. Biên độ crack spread rộng cho thấy công suất chạy máy của các nhà máy lọc dầu (refinery runs) cần duy trì ở mức cao — hiện tại tỷ lệ sử dụng công suất lọc dầu của Mỹ vẫn neo gần các đỉnh theo mùa trong 20 năm qua — điều này mang lại yếu tố tích cực cho dầu thô.
Nếu Trung Quốc bắt đầu tăng nhập khẩu dầu thô để gia tăng xuất khẩu sản phẩm lọc dầu hoặc bổ sung tồn kho hóa dầu, cán cân cung cầu sẽ tiếp tục dịch chuyển. Tuy nhiên, nếu eo biển Hormuz không sớm mở cửa, thị trường sản phẩm chưng cất trung gian — đặc biệt là diesel — sẽ tiếp tục chịu áp lực siết chặt toàn cầu, duy trì trạng thái đắt đỏ và biến động mạnh trong thời gian tới.
Nguồn tin: Xangdau.net
